İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/173 K.2025/823

Mahkememizde görülen İstirdat ( Kambiyo Senedinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait olan ... İnş. Ltd Şirketi'nin keşidecisi olduğu dava konusu çekin müvekkili şirketin İstanbul bölge pazarlamacısı olan ... Hava tarafından ... Şirketinden tahsilat makbuzu karşılığında ciro yoluyla alındığını, ... Şirketi'nin müvekkili firmanın ürünlerini alarak satan bir firma olduğunu, dava konusu çekin bu ticarete binaen müvekkili firma lehine ciro edildiğini. ...

Hava'nın, ilgili çeki 19.11.2022 tarihinde şirketin Kahramankazan'daki merkezine göndermek üzere ...

Kargo'nun ...'teki ... şubesinden teslim ettiğini, fakat işbu çek kargonun taşınması sırasında çalındığını, şirketin Kazan'daki fabrika binasına boş kargo poşeti teslim edildiğini, buna ilişkin kargoyu teslim alan kargo şirketinin tutanak tuttuğunu ve sonrasında da olayla ilgili olarak suç duyurusunda bulunduğunu, ayrıca çalınan çeke ilişkin olarak ...Adliyesi Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çek iptal davası açıldığını, sonrasında çeke ilişkin olarak ...

Gıda aleyhine icra takibi başlatıldığını Batı Adliyesinde açılan çek iptali davasına davalı tarafından müdahale dilekçesi verildiğini ve böylelikle çekin ibraz edildiğinin ortaya çıktığını, çeki elinde bulunduran ve takibe koyan davalının iyi niyetli hamil olmadığını belirterek; müvekkilinin meşru son yetkili hamili olduğu...

Şubesi ... seri numaralı 20/01/2023 vade tarihli 30.000 TL bedelli çekin davalıdan alınarak tarafımıza iade edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dışı takip borçlusu tarafından çek bedelinin tarafların ödendiğini, çeke ilişkin başlatılan icra takibi de haricen tahsil bildirimiyle kapatıldığını, davacı tarafın dava konusu çekin istirdatı talebini taraflarına yönelte imkanının bulunmadığını davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu çekin ciro silsilesinde bulunmayan davacı tarafın istirdat davası ikame etmek için gerekli taraf ehliyetine haiz olmadığını, müvekkilinin...

Şubesine ait , ... seri numaralı, 20.01.2023 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çeki ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap etmiş olduğunu, söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, çek hakkında ödeme yasağının bulunmasının müvekkilinin kambiyo senetlerine özgü takip yoluna başvurmasına engel olmadığını belirterek;

davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkeme aksi kanaatteyse taraf ehliyeti bulunmayan davacının açtığı davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, her halükarda davacı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ederiz.

Yargılama devam ederken davalı vekili istifa etmiştir. Dava: Kambiyo Senedinden Kaynaklanan İstirdat İstemine İlişkindir. Somut uyuşmazlık; davacının elindeki iken, rızası dışında elinden çıkan çekin davalıdan istirdatı istemine ilişkindir. TTK'nın 792. maddesinde , " Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür." düzenlemesi mevcuttur.

Dava konusu çekteki ciro silsilesi görünürde düzgün olup, şeklen çeki elinde bulunduran kişinin hamil sıfatını ispat eder niteliktedir. Davacının dava konusu çekten kaynaklanan sorumluluğundan kurtulabilmesi için çalınan çekin davalı tarafından kötü niyetli ya da ağır kusurlu olarak elde edildiği ve icraya konduğunu kanıtlaması gerekir.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder. Çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur.

İspat yükü üzerinde olan davacı kötüniyet ve ağır kusuru her türlü delil ile ispatlayabilir.

Davalı şirket hakkında başkaca çekleri de içerecek şekilde kargo hırsızlığı nedeniyle İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... Soruşturma Sayılı dosyada soruşturmaların devam ettiği tespit olunmuştur. Davalı şirket bu yolla birden çok çek yönünden suçlanmakta olup, hakkında birden çok dava bulunmaktadır.

Somut olayımıza benzeyen bir vakıada. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/5570E. - 2021/4450K.

Sayılı, Tarihli 26.05.2021 kararı aynı yönde olup özetle ; " ilk derece mahkemesince, davalı şirket temsilcisi ve davalı şirket adına UYAP'ta yapılan incelemede benzer mahiyette birçok dosyasının bulunduğu, kargodan çalınan diğer çek ve bonoların da bir şekilde davalı şirkette toplandığı, bunun hayatın olağan akışına uygun olmadığı, nitekim dava konusu bonoyla birlikte çalınan diğer çeklerin de davalının eline geçtiği ve bu bonolardan dolayıda davalı şirketin ....

İcra Müdürlüğü'nün ... ve ... nolu dosyalar üzerinden takip başlattığı dolayısıyla bu işin hayatın olağan akışına uygun olmadığı, Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların davalı şirketin eline geçmesinin tesadüfi kabul edilmediği ve davalı şirketin kötü niyetli olduğu sonucuna varıldığı,.. davanın kabulüne, Bölge Adliye Mahkemesi'nce; davalı ... Kargo.. Ltd.

Şti. hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği, bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğu gerekçesiyle davalı ...

Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir. " şeklindeki istinaf ilamının içeriğini onamıştır.

Dosya kapsamına göre, davacının şikayeti üzerine İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 2023/... Soruşturma Sayılı dosyada çalınan çeklerle ilgili soruşturma yürütüldüğü, UYAP ortamından yapılan sorgulama ile görüldüğü üzere , çalınan/ kaybolan çeklerin aynı veya benzer ciro zinciriyle davalıya geçmesi, davalı aleyhine benzer yönde birçok dava açılmış olması dikkate alındığında çekin davalı tarafından iyiniyetle iktisabından bahsedilemeyeceği, bir tacir olarak basiretli davranması gereken davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır