İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/569 K.2024/407

Mahkememizde görülen davanın yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Müvekkili şirket Türkiye'de organik gıdanın öncülerinden olan ... markasının sahibi olup bu marka adı altında gerek kendi mağazasında, gerek marketlerde, gerekse de e-ticaret sitelerinde organik gıda satışının yaptığını, müvekkilinin bu organik ürünleri çeşitli tedarikçilerden temin ettiğini, en büyük tedarikçisinin de davalı olup uzun süredir birlikte çalıştıklarını,

Uzun süren ... ilişkiye dayanarak müvekkilinin toplu ürün siparişi verdiğini ve sipariş avansı olarak muhtelif tarihli çekler keşide edilerek davalıya teslim ettiğini, ancak sipariş verilen ürünlerin davalı tarafından teslim edilmediğini, defalarca kez kendileriyle iletişime geçilmiş olmasına rağmen bir sonuç alınamadığını, verilen tüm çeklerin toplam bedelinin 14.000.000 TL civarında olduğunu,

Sipariş olarak verilen ürünleri teslim alamayan müvekkilinin satış yapamadığını ve vadeleri gelen çekleri de ödemek zorunda kaldığını, Davalının, çekleri faktoring şirketlerine vererek bedellerini tahsil ettiğini, müvekkilinin de faktoring şirketlerine ödeme yapmak zorunda kaldığını,

Verilen çeklerin karşılığında müvekkili şirket tarafından malların teslimi talep edilmiş ise de davalı şirket tarafından mallar teslim edilmediğini, hatta mal teslimi gerçekleşmemesine rağmen vadesi gelen bir kısım çeklerin ödemesi dahi yapılmış ise de kötü niyetli davalı tarafça siparişe konu hiçbir mal teslim edilmediğini, davalı tarafça sipariş edilen malların teslim edilmemesi sebebiyle müvekkili şirketin büyük bir ekonomik darlığa düştüğünü ve nihayetinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyasında konkordato başvurusunda bulunduğunu,Davalı tarafa verilen çeklerin:

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...32 çek numaralı, 06.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...61 çek numaralı, 10.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...62 çek numaralı, 12.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...63 çek numaralı, 14.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...64 çek numaralı, 17.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...65 çek numaralı, 18.04.2023 keşide tarihli 130.000- TL (yüzotuz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...66 çek numaralı, 20.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...67 çek numaralı, 25.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...33 çek numaralı, 25.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...68 çek numaralı, 27.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...69 çek numaralı, 29.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...70 çek numaralı, 30.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...34 çek numaralı, 05.05.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., ... ... /İstanbul şubesi, ...35 çek numaralı, 12.05.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üçyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...21 çek numaralı, 07.04.2023 keşide tarihli 150.000- TL (yüz elli bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...22 çek numaralı, 10.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL (ikiyüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...23 çek numaralı, 14.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL (iki yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...24 çek numaralı, 17.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL (iki yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...26 çek numaralı, 24.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL (iki yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...27 çek numaralı, 29.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL (iki yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...58 çek numaralı, 07.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...59 çek numaralı, 11.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...60 çek numaralı, 13.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL (üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., .../İstanbul şubesi, ...33 çek numaralı, 18.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL ( üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., .../İstanbul şubesi, ...34 çek numaralı, 19.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL ( üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., .../İstanbul şubesi, ...35 çek numaralı, 21.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL ( üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., .../İstanbul şubesi, ...36 çek numaralı, 24.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL ( üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., .../İstanbul şubesi, ...37 çek numaralı, 26.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL ( üç yüz bin-TL) bedelli çek,

Muhatap ..., .../İstanbul şubesi, ...38 çek numaralı, 28.04.2023 keşide tarihli 300.000- TL ( üç yüz bin-TL) bedelli çekler olduğunu,

... defterlerin incelenmesi neticesinde müvekkil şirket tarafından verilen çeklerin karşılığı malların müvekkiline teslim edilmediğinin tespit edileceğini, davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan mutabakat metninde müvekkili şirketin davalı şirketten 13.662,041,00 TL alacaklı olduğunun sabit olduğunu,

Çeklerin faktoring şirketlerinin elinde bulunması nedeniyle müvekkilinin hala haciz tehdidi altında olduğunu, konkordato sürecinin sona ermesi ile faktoring şirketlerinin müvekkili aleyhine takip başlatacaklarını ve çek bedellerini müvekkilinden haksız bir şekilde tahsil edeceklerini beyanla:

Davanın kabulü ile müvekkilinin davaya konu çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine, çekleri elinde bulunduran kötü niyetli kişilerin alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP / Davalı şirketin ticaret sicilde kayıtlı adresine TK 35 e göre tebliğat yapılmıştır. Davalı şirket cevap dilekçesi sunmamış , davalı şirket temsilcisi veya vekili duruşmalara katılmamıştır. Davayı inkar ettiği yasal sonucu kabul edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı ... A.Ş nin davalı ... Ltd Şti ye verdiği çeklerin karşılığı mal teslimi yapılmadığı gerekçesiyle borçlu olmadığının tespiti istemi olarak tespit edilmiştir.

Dava dosyasında davacının bildirdiği deliller toplanmıştır.Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusunda dosya kapsamı belgelerin değerlendirilmesi ile tarafların istem ve talepleri konusunda bankacı bilirkişi Emekli banka müdürü ... ve Mali Müşavir Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 03/05/2024 tarihli rapor alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre;

Davacı ... A.Ş ile davalı ... Ltd Şti arasında ... ilişki bulunduğu, ... ilişki kapsamında davacı şirketin keşideci olduğu davaya konu 29 adet çekin sipariş verilen mal bedeli olarak davalıya teslim edildiği sabittir.

Davacı bu 29 adet çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini istemektedir.

Alınan bilirkişi raporuna göre;

" Davacı şirket ait 2022 ve 2023 yılları yasal defterlerinin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, 04.03.2023 tarihli mutabakat formuna göre 28 Şubat 2023 tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten 13.662.041 TL alacaklı olduğu, dolayısıyla davacı şirket davalı şirkete 13.662.041 TL fazladan ödeme yaptığı, davacı şirketin davalıdan 31.08.2023 dava tarihi itibariyle 14.844.041,42 TL alacaklı olduğu, davalı şirketin malları teslim etmediği, dava konusu 29 adette toplam 7.880.000,00 TL’lık çekin, çek hamilleri tarafından ya da bankaları aracılığıyla muhatap bankalara tahsil için ibraz edildikleri

-10 adet 2.750.000,00 TL’lık kısmının, ibrazında hesapta bakiye yetersizliği nedeniyle karşılıksız işlemine tabi tutulduğu,

-11 adet 3.130.000,00 TL’lık kısmının, Konkordato Kayyumu/Komiseri tarafından onaylanmaması nedeniyle muhatap bankalar tarafından işleme alınmadıkları,

-8 adet 2.000.000,00 TL’lık kısmının ise çekler için mahkemelerce verilen ödeme yasağı kararları nedeniyle çeklerin işleme alınmadıkları,

-Dava dışı bankaların yazılı açıklamalarından karşılıksız kalan ya da işleme alınmayan çeklerin, çek hamillerine iade edildikleri"

Tespit edilmiştir.Dosya içine alınan muhatap banka ve aracı banka yazılarına göre;

-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...21 çek numaralı, 07.04.2023 keşide tarihli 150.000- TL bedelli çek,

-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...22 çek numaralı, 10.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...23 çek numaralı, 14.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...24 çek numaralı, 17.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...26 çek numaralı, 24.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...27 çek numaralı, 29.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

Çeklerin davalı şirket elinde bulunduğu, muhatap bankaya ibraz edildiği ...21 ve ...22 seri numaralı çeklerin hesapta karşılığı bulunmadığı için davalı şirkete ödenmediği, ...23,...24,...26,...27 seri numaralı çeklerin ise .... ATM nin 2023/... esas sayalı dosyasında atanan konkordato heyeti tarafından muvafakat edilmeyerek 10/04/2023 tarihli ödeme yasağı kararı sonucu ödenmediği tespit edilmiştir. Bu çeklerin toplam miktarı davacının teslim edilmeyen mal bedeli 14.844.041,42 TL kapsamında kaldığı görülmüştür. Mahkememizce davalı şirket elinde bulunan 6 adet çek yönünden davacının davalıya yönelik menfi tespit istemi kabul edilmiştir.

Diğer dava konusu edilen toplam 23 adet çeklerin davalı şirket tarafından factoring şirketlerine, yada üçüncü kişilere ciro ve temlik edildiği muhatap banka yazıları ile belirlenmiştir.Yani 23 adet çek davalı şirket elinde bulunmamaktadır. Mahkememiz dosyasında da çekleri elinde bulunduran son hamiller yönünden açılmış menfi tespit davası yoktur.Kaldı ki davacı keşideci davalı lehdar ile arasında olan ... ilişki kapsamında bedelsizlik def'i ni ancak lehdara karşı ileri sürebilecek olup, çekin arka yüzünde bulunan ciranta ve son hamile karşı ileri süremeyecektir. Bu nedenle 23 adet çek yönünden davacının çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespiti istemi reddedilmiştir.Davacının kötüniyet tazminatı talebi İİK 72 md gereğince aranan yasal koşullar gerçekleşmediğinden reddedilmiştir.

HÜKÜM ;Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davacı ... Tur. San. ve Tic. A.Ş nin

1-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...21 çek numaralı, 07.04.2023 keşide tarihli 150.000- TL bedelli çek,

2-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...22 çek numaralı, 10.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

3-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...23 çek numaralı, 14.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

4-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...24 çek numaralı, 17.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

5-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...26 çek numaralı, 24.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

6-Muhatap ... Bankası, ... /İstanbul şubesi, ...27 çek numaralı, 29.04.2023 keşide tarihli 200.000- TL bedelli çek,

Nedeniyle davalı ... San Ltd Şti ne borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

Davacının diğer taleplerinin reddine,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 78.556,50-TL karar harcının davacıdan peşin alınan 134.570,70-TL harçtan mahsubu ile 56.014,20-TL fazla harcın karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iade edilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 156.500-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

4-Davacı tarafından yapılan 78.826,35-TL ilk gider, 1.288-TL tebligat ve müzekkere gideri ile 15.000-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 95.114,35-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 81.203,41-TL sinin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

5-HMK 333. md. uyarınca davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının kararın kesinleşmesi sonrası talebi halinde davacıya iadesine,

Davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... BAM da istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 04/07/2024

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır