İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/852 K.2024/699

Mahkememizde görülen Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın " ... Mah. ... No: ... Merkez ... (... ada,9 Parsel)" adresinde yer alan ...

Şubesinde saklanmakta olan tutanak ve CD ile sunulan belge asıllarının zayi olduğunu, 06.02.2023 tarihinde gerçekleşen deprem sonucunda anılan bina için “ağır hasarlı" kaydı alındığını, bankanın bu aşamadan sonra anılan adreste hiçbir şekilde faaliyet gösteremediğini, can güvenliği endişesi nedeniyle binaya giriş yapılamadığını ve binanın ağır hasarlı kaydının kesinleşmesi sonrasında 03.12.2023 tarihinde yıkımı tamamı ile tamamlandığını, anılan yıkım işlemi nedeniyle, dökümü yapılan belge asıllarının ulaşılamaz ve kullanılamaz hale geldiğini, 03.12.2023 tarihinde ağır hasar kayıtlı binanın tamamı ile yıkılması nedeniyle,

adı geçen şubede saklanmakla yükümlü olunan belgeler ulaşılamaz ve kullanılamaz hale geldiğini belirterek. 06.02.2023 tarihinde gerçekleşen deprem nedeniyle, ağır hasar kaydı alan ve 03.12.2023 tarihinde tamamı ile yıkım işlemi tamamlanan ... ... Şubesinde kullanılamayacak derecede hasar gören belgelerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce 15.08.2024 tarihinde uzman görüş raporu alınmış dosya arasına konulmuştur. Dava; Zayi Belgesinin Verilmesi İstemine İlişkindir. TTK'nun 68.maddesi uyarınca zayi belgesi tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtlar için verilebilir, saklanması gereken belgelerin tacirin yasal defter kayıtlarına intikal eden ya da etmesi gereken mal ve hizmet alımlarının dayanağını oluşturan belgeler olmalıdır.

6102 sayılı TTK’nun 82/7.maddesinde “bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziya uğrarsa işletmenin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir.

Tacirin söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi, defter ve belgelerin korunması için dikkat ve özen göstermiş bulunması diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmesi gerekmektedir. Yukarıda ifade edildiği üzere ziyanın mücbir sebep sonunda meydana gelmesi ve tacire kusur atfetmenin mümkün olmaması gerekmektedir.

Ülkemizde 06/02/2023 tarihinde meydana gelen ve ilimizi de etkileyen deprem hüküm bağlamında bir mücbir sebep olup bu depremde yok olan ve zarar gören belgeler bakımından zayi davası açılabilecektir.

Zayi belgesi alınmasının şartları; -Zayi belgesi isteyen defter tutmakla veya saklamakla yükümlü olmalıdır. -Zayi olan defter ve belgeler tacirin saklamakla yükümlü olduğu ve kullanılmış defter ve belgeler olmalıdır. -Defterler mücbir sebep sonucunda zayi olmuş olmalıdır. -Zayi belgesi isteyen tacir usulüne uygun defter tutmuş olmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında davacı tarafça zayi olduğunun tespitine karar verilmesi talepli belgelerin koşulları sağladığı, bankaya ait evrakların bulunduğu binanın 03.12.2023 tarihinde yıkımına karar verildiği hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.