İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/121 K.2025/740

Mahkememizde görülen Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin sigortaladığı ... plakalı aracın sürücünün tam kusur ile meydana gelen kazada müvekkiline ait ... plakalı aracın hasara uğradığını ve araçta 100.000,00 TL değer kaybı meydana geldiğini, değer kaybı alacağını tahsili için davalıya gönderilen ihtarnameye rağmen davalının değer kaybını ödemediğini belirterek artırım hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik kaza sebebiyle oluşan değer kaybı alacağının şimdilik 100,00.-TL'sinin ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden, kabul görülmez ise ihtar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zarar gören araçta meydana gelen “değer kaybı” nın belirlenebilmesi için inceleme yapılması ve bu kriterler çerçevesinde bir hesaplama yapılması ve kusur oranlarının belirlenmesi gerektiğini belirterek; davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, müvekkili kurum temerrüde düşmediğinden, dava tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasına, aleyhimize hüküm kurulmaması halinde yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişilerden birden çok rapor alınmış dosya arasına konulmuştur.

Davacı vekilinin 06.10.2025 tarihinde dava arttırım dilekçesi sunarak dava değerini 28.333,34-TL'ye çıkartarak harçlandırmıştır.

Dava: Haksız Fiilden Kaynaklanan Tazminat İstemine İlişkindir.

Somut uyuşmazlık; ... İli ... İlçesi ... ... Mah.”de; ... Bul. Bağlantı Yolu üzerinden gelen, 3 yönlü ve ( T ) şeklinde olan ... Cad. kavşağı yaklaşımında seyreden ve kavşakta ... Cad.' nin sağ ya da sol tarafına belirtilmeyen yöne dönüş yapmakta olan sürücü ... ...” ın idaresindeki ... yabancı plakalı otomobil ile ... Cad.' nin sol tarafından gelen araçların geldiği yol bölümüne girmesi esnasında aracının ön kısımları ile; aynı kavşağa ...

Cad. üzerinde sol taraftan gelen ve kavşaktan doğrultu değiştirmeden geçiş yapmakta olan sürücü ... ...' ın idaresindeki ... plakalı otomobilin sağ kapı kısımlarına çarpması; bu çarpma etkisi ve sebebiyet vermesi ile ... plakalı otomobilin de savrularak sağ arka kısımlarıyla, ...

Cad. üzerinde karşı ( zıt) yönden gelen sürücü ...” ın idaresindeki ... plakalı otomobilin sol yan kısımlarına çarpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı olarak gerçekleştiği ve davacının yabancı plakalı araca karşı olarak davalıya zararın tazmini için dava ikame ettiği anlaşılmıştır.

Kusur ve gerçek zararın tespiti önem arz eder.

...'nun çalışma esas ve usulleri hakkındaki 26.10.1991 gün ve 21033 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmeliğin "Büronun amacı" başlığını taşıyan 5. maddesinin 3. bendi uyarınca, yurt dışında sigortalanmış bulunan ve geçerli olan sigorta sertifikası taşıyan motorlu kara taşıt araçları sahipleri veya sürücüleri tarafından Türkiye'de sebebiyet verilmiş hasarların, doğrudan doğruya idare ve ödenmesi hususundaki işlemleri yapmak, büronun amaçları arasında sayılmıştır.

Bu nedenle yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştıkları kazalarda, şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar karşılanacaktır. Bir başka deyişle, yeşil kart poliçesi o ülkede düzenlenmiş zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi gibi kabul edilecektir.

Buna göre yeşil kart sigortası, anlaşmaya dahil yabancı ülkelerin zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bir araya getiren üniform ve beynelminel bir sigorta poliçesi olarak tanımlanmaktadır. Memleketimizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde imzaladıkları "Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi" gereğince ülkemizde de tüzel kişiliği haiz ... kurulmuş olup, yeşil kart sistemi uygulanmaktadır.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ile Ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde Strazburg şehrinde imzaladıkları “Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortası İhdası” ile ilgili anlaşma hükümleri uyarınca, yabancı plakalı motorlu araçların, şayet milletlerarası geçerli olup Türkiye’de de kabul edilen sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar, zorunlu trafik sigorta güvencesinde olacaktır. Şayet böyle bir sigortası yoksa, bu araçlar için Türkiye sınırlarına girişlerinde, zorunlu trafik sigorta sözleşmesi yapılacaktır.

Yukarıda açıklandığı üzere, Türkiye Motorlu Taşıtlar Bürosunun, yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştığı kazalarda zararların karşılanması sorumluluğu araçların yeşil kart sigortası olması halinde, kaza tarihindeki Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitleri ile sınırlıdır.

Kusur yönünden; kazanın oluşu konusunda trafik görevlileri tarafından düzenlenen Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı dışında başka bilgiye rastlanmamıştır. Tutanağa ve tutanağın kaza krokisine göre: Dava dışı sürücü ... ...” ın idaresindeki ... yabancı plakalı otomobil ile kazada tehlike yaratan ilk kusurlu davranışta bulunan olduğu; adı geçen sürücünün idaresindeki araçla ... Bul. Bağlantı Yolu üzerinden geldiği, 3 yönlü ve ( T ) şeklinde olan ...

Cad. kavşağı yaklaşımında seyrettiği, kavşak yapısı itibariyle ... Cad.' nin sağ yada sol tarafına belirtilmeyen yöne dönüş yapmakta olduğu ve kavşakta ... Cad.' nin sol tarafından gelen araçların bulunduğu yol bölümüne girdiği esnada aracının ön kısımları ile; ... Cad.' nin sol tarafından gelen, kavşak içinde bulunan ve kavşaktan doğrultu değiştirmeden geçiş yapmakta olan sürücü ... ...' ın idaresindeki ... plakalı otomobilin sağ kapı kısımlarına çarptığı.

Bu çarpma etkisiyle ... plakalı otomobilin de savrularak sağ arka kısımlarıyla, ... Cad. üzerinde karşı ( zıt) yönden gelen sürücü ...” ın dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği ve “6100 Oranında Asli ve Tam Kusurlu” olacağı , diğer araç sürücülerinin ise kusursuz olacağına ilişkin önceki rapordaki çelişkileri gideren bilirkişi raporu hükme esas alınabilecek yeterlilikte addedilmiştir.

Değer kaybı bedeli yönünden yapılan değerlendirme; davaya konu aracın onarıldıktan sonra mübadele ( rayiç ) değerinin olaydan önceki mübadele değerinden az olacağının kabulü gerekir. Çünkü tamamen onarılmış olsa bile bu araba tahribatın izlerini taşımaktadır. Onarılmış durumdaki değeri, ne kadar iyi onarılmış olursa olsun kural olarak aynı nitelikteki hiç hasara uğramayan araç değerinden düşüktür ve bu da cari değerinden kaybettirmektedir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınarak belirlenmelidir.

(Yargıtay (Kapatılan ) 17. Hukuk Dairesi 2015/15003E.-2016/2856K. Sayılı İlamı). Önceki rapordaki çelişkileri gideren son bilirkişi raporunda yukarıdaki kriterlere göre belirlenen değer kaybı miktarı hasar tarihi itibariyle 50.000,00-TL olarak belirlenmiş olup, davacı tarafça talep edilen 28.333,34-TL tutarındaki talep hukuka uygun görülmüştür.

Kazaya karışan araç hususi otomobil olup, yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.