İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/473 K.2025/729

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar tarafından 11.08.2022 tarihinde "...

İşletme Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan "..." adresinde yapılan çalışma esnasında davalı tarafça gereken dikkat ve özenin gösterilmemiş olması sebebiyle müvekkili şirketin enerji dağıtım altyapısına dahil olan kablo ve tesisata hasar verildiğinin tespit edildiğini, hasarın tazmini amacıyla icra takibinin başlatıldığını ancak davalıların borca itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek; ....İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine hükmolunacak meblağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; hasar mahallinde müvekkili şirketçe veya dava dışı şirket tarafından herhangi bir çalışma yapılmadığını, söz konusu hasarın muhatabı müvekkili şirket olmadığını, müvekkili şirketin hasarla bir ilgisinin bulunmadığını, müvekkili şirketin hasarın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını illiyet bağından söz edilemeyeceğini belirterek; davanın öncelikle husumetten reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... İnşaat Enerji Madencilik Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın meydana gelen zarardan davalıların sorumlu olduğunu iddia etmiş ise de bu iddianın yerinde olmadığını, dava konusu adreste müvekkili şirketin, davacı ...'ın tesisatına verdiği herhangi bir zarar ve zararın oluşumunda kusurunun bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından yapılan ve davacının tesislerinde zarar meydana geldiği iddia edilen tüm kazılarda davacının ağır kusurunun bulunduğunu belirterek;

haksız ve mesnetten yoksun davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesini ve davacının hukuka aykırı takip nedeni ile dava konusu miktarın %20'sinden az olmamak üzere haksız takip tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Dava: Haksız eylemden kaynaklanan zarar nedeniyle itirazın iptali istemine ilişkindir.

.... İcra Dairesinin .... sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklı tarafından borçlular aleyhine ilamsız takip yapıldığı, örnek 7 nolu ödeme emrinin borçlulara 01.04.2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... Anonim Şirketi'nin 03.04.2023 tarihinde, diğer borçlu ... İnşaat Enerji Madencilik Anonim Şirketinin ise 29.03.2023 tarihinde borca itiraz ettiği, bunun üzerine davacı tarafından 19.04.2024 tarihinde arabuluculuk müessesine başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık; davalılar tarafından gerçekleştirilen kazı çalışmaları neticesinde, davacıya ait alt yapıya zarar verildiği ve bunun tazminin mümkün olup, olamayacağı iddiasına ilişkindir.

Türk Borçlar Kanun 49. Maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir eylem nedeniyle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Haksız fiil sorumluluğunun ortaya çıkabilmesi için gerekli olan ikinci koşul, zarara sebebiyet veren hukuka aykırı fiilin, fail tarafından kusurlu olarak yapılmış olmasıdır. Kusur, hukuk düzeninin kurallarının bilerek ve isteyerek yada ihmal sebebiyle ihlal edilmesi gerekecektir.

Kusurun kanunlarımızda tanımı yapılmamıştır. Uygulama ve öğretide kabul görmüş tanıma göre; kusur, hukuk düzenince kınanabilen davranıştır. Kınamanın nedeni, başka türlü davranma olanağı varken ve zorunlu iken, bu şekilde davranılmayarak, bu tarzdan sapılmış olmasıdır. Kısacası; kusur, genel tanımıyla, hukuk düzeni tarafından bir davranış tarzının kınanması olup; bu kınama, o davranışın belirli koşullar altında bireylerden beklenen ortalama hareket tarzından sapmış olmasından kaynaklanır.

Açıklamalar ışığında haksız fiil neticesinde ortaya çıkan zararın tazmini için öncelikle kusurun; ardından gerçek zararın tespiti önem arz eder.

Dava dosyasına sunulan belge ve fotoğraftan, belediyeden gelen yazı cevabından anlaşılacağı üzere davalı tarafından kepçe ile kazı çalışması yapıldığı ve Davacı ... A.Ş'e ait kablolara hasar verildiği görülmektedir.

Ayrıca bölgede alt yapısı olabilecek firmaların (... vb.) alt yapı tesislerine zarar vermemek için, bu firmalara bilgi verilmesi ve bu firmalardan gözcü talep edilmesi gerekmektedir. Fakat dava dosyasında, davalı şirket ve/veya onun yüklenicisi tarafından, kazı çalışması yapmadan önce bölgede alt yapısı olan davacı ... A.Ş 'ye bilgi özcü talep edildiğine dair herhangi bir belge bulunmadığından, davacı şirket ya da onun yüklenicisi tarafından kazı çalışması öncesinde, davacı şirkete bilgi verilmediğinin ve gözcü talep edilmediğinin kabulü gerekmektedir.

Hasarın, Davalı tarafından yapılan kazı çalışmalarına başlamadan önce; alt yapı araştırması yapmadan, bölgede alt yapısı bulunan ... A.Ş 'ye bilgi verilmeden ve gözcü talep etmeden kazıya başladığı, Hasara Kazı çalışmaları yapan davalı şirket personelinin tedbirsizliği ve dikkatsizliği nedeniyle meydana geldiği kanaatine varılmıştır. Bu durumda davalı kusurludur.

Öte yandan Resmî Gazete Tarihi: 30.11.2000 Resmî Gazete Sayısı: 24246 yayınlanan Elektrik Kuvvetli Akım tesisleri Yönetmeliği” hükümlerine göre; davacı ... elemanları tarafından 11.08.2022 tarihinde düzenlenen dağıtım tesislerine verilen hasar tespit tutanağı formunda ... adresinde davalı kurumlar ... İnşaat Ticaret ve Taahhüt Ltd. Şirketi ve ...

A.Ş. firmalarının alt yapı çalışması yapılırken davacı kurumun dağıtım tesisleri hasar verdiği gerekçesi ile tutanak düzenlendiği, dosya içerisinde bulunan bilgi, belge ve görsellere göre davalı kurumun ilgili belediyeden alınan 39 metre 11.08.2022-18.08.2022 tarihleri arası yapılacak olan telefon internet hattı revizyon kazısı yaptığı, davalı kurumun ilgili adreste altyapı çalışması yaparken ilgili adreste bulunan binanın şubesine davacı kuruma ait yeraltı kablosuna zarar verdiği,

kazı esnasında davacı kuruma ait olan yeraltı kablosunun davacı kurum tarafından dosyada bulunan görsellere göre yukarıda belirtilen yönetmelik hükümleri gereği kabloları döşenmesi maddesinin 11) Yeraltına döşenecek kablolar, sokak ve alanlarda en az 80 cm derinliğe gömülmelidir. Bu yerlerin dışında en az 60 cm olmalıdır.

Bu derinlik zorunlu durumlarda özel koruyucu önlemler alınarak 20 cm dolaylarında azaltılabilir. fıkrasındaki hükümde belirtilen olması gerekene göre döşenmediği, yeraltı kablolarının olması gerekene göre döşenmediği gibi kablo üzerlerine elenmiş kum, tuğla ve bunlarında üzerine uyarı şeridi konulmadığından dolayı davalı şirket elemanlarının kabloyu kazı esnasında görmesinin pek mümkün olamayacağı hususları ile birlikte değerlendirildiğinde, davalı kurumların yukarıda belirtilen adreste yapılan altyapı çalışması sırasında davacı şirkete ait olan yeraltı kablosuna zarar vermesi,

davacı kurumun yeraltına döşenen kablonun yukarıda belirtilen yönetmeliğe göre atılmamasından dolayı, davacının da kusurlu olduğu açıktır. Bu doğrultuda taraflara eşit oranda bilirkişi raporunun aksine kusur izafe edilmesi gerekmiştir.

Davacı şirket tarafından hasarın giderilmesi için gerekli bedel kalemlerinin içine, Dağıtılmayan enerji bedeli ve Eşik Kesinti Süresi Aşım Bedeli de dahil edilmiştir.

Davacı şirket tarafından hasarın giderilmesi için gerekli bedelin içine Dağıtılamayan Elektrik Bedelini de dahil edilmiştir. Yargıtay'ın istikrar bulmuş kararlarına göre, dağıtılmayan enerji bedelinin gerçek zararla ilişkisi bulunmadığından talep edilemeyeceğine karar verilmiştir.

Davacı şirket tarafından, Eşik Kesinti Süresi Aşım Bedeli, Bildirimsiz elektrik kesintisi sebebiyle elektrik şirketinin kullanıcılara ödemek zorunda kaldığı bedel olarak tanımlanmıştır. Fakat bu arıza ve elektrik kesintisi nedeniyle kullanıcılara tazminat ödemek zorunda kaldığına ve kaç kullanıcıya ne kadar tazminat ödendiğine dair herhangi bir belge bulunmamaktadır. Bu nedenle de gerçek zarar olarak değerlendirilemeyecektir. Bilirkişi tarafından yapılan bu tespit yerinde görülmüştür.

Davalı ...; taşeronluk sözleşmesi kapsamında alt yapı işini dava dışı üçüncü kişilere devrettiğini kendisine izafe edilebilecek kusur olmadığını beyan etse de; eser sözleşmelerinde kural olarak, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi bulunmamakta, yüklenici iş sahibinden bağımsız olarak üstlendiği işi sözleşme koşullarına uygun olarak tamamlayıp teslim etmeyi üstlenmektedir.

Bu özellik dikkate alındığında bağımlılık ilişkisi, bir başka deyişle iş sahibinin adam çalıştıran sıfatı bulunmadığından eser sözleşmelerinin yerine getirilmesi ve işin yapımı sırasında yüklenicinin üçüncü kişilere zarar vermesi halinde iş sahibinin zarardan sorumlu tutulamayacağı kabul edilmektedir. Ancak bu kesin bir kural değildir.

İş sahibi ile yüklenici arasındaki sözleşmede iş sahibine yükleniciye emir ve talimat verme, yapılan işi kontrol ve denetleme yetkisinin tanınmış olması halinde, iş sahibi ile yüklenici arasında bağımlılık ilişkisi kurulmuş olacağından iş sahibinin “adam çalıştıran” sıfatıyla zarardan sorumlu tutulması gerektiği ve sorumluluk türünün de müteselsil (zincirleme) sorumluluk olacağı kuşkusuzdur.

(Benzer emsal Yargıtay 7.Hukuk Dairesi 2013/12224 Esas - 2014/11678 Karar) Türk Telekom asıl işveren olarak alt taşeronun yaptığı işlerden kusursuz olarak sorumludur.

Dosyadaki gerçek zarar 2.876,56-TL hasar bedeli ve 90,86-TL gecikme faizi olarak belirlenmiştir. Eşit kusur durumu dikkate alınarak değerlendirme yapılınca belirlenen bedellerin yarısı oranına hükmetmek gerekmiştir. Belirtilen açıklamalar ışığında davanın kısmen kabulüne ve de taraflar lehine koşulları oluşmayan icra inkar / kötü niyet tazminat taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır