İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/511 K.2025/840

Mahkememizde görülen İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılamasında;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin ... numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve ... numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'ni dava konusu olaya ilişkin nakliye rizikolarına karşı sigortaladığını, sigortalı ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin alt firması olan ... San ve Tic. A.Ş. tarafından Rusya’da yerleşik .... Firmasına ...

DAP olarak, 799 kutu, brüt 20.231,74kg iplik emtiası satıldığını, konu emtia 14.10.2022 tarihinde satıcı firmanın İnegöl/Bursa’da bulunan deposundan ... plakalı araca yüklenerek gönderildiğini, taşıma sürecinde Bakü/Azerbaycan'da meydana gelen yangın sonrası iplik emtiasının yanarak zayi olduğunu., emtianın yarısının tamamen yanmış olduğunun 1/4 kadarının yangından az etkilenmiş olduğunu gümrük deposunda muhafaza altına alındığını, 1/4'lük kısmının ise olay yerinde bırakıldığı kirli ve karışmış vaziyette olduğunun tespit edildiğini, organize edilen nakliye planı dahilinde söz konusu emtialar fiili taşıyıcı ...

Lojistik Sanayi İç ve Dış Tic. Ltd.

Şti. firmasına ait ... (yarı römork) plakalı araca yüklendiğini, söz konusu emtiaların alıcı firma deposuna ulaştığında yapılan kontrollerde 4086 kg viscotech 6542 emtiasının hasarlı olduğunun tespit edildiğini, Gümrük deposunda muhafaza altında tutulan 1/4 oranındaki iplik gümrük beyannamesi gereği Rusya'ya gönderilerek orada imha edildiğini, söz konusu yangının çıkış sebebi olarak Azerbaycan'daki yangın raporunda ipliklerin birbirine sürtünmesi sonucu kıvılcımlanma oluşması belirtilmişse de söz konusu taşınan iplik emtiasının karton kolide ayrı ayrı ambalajlı olarak paketlenmesi sebebiyle birbirine sürtünmeden bahsedilemeyeceğini,

emtianın birbirine sürtünerek veya kendiliğinden yanma özelliğinin de mevcut olmadığını, söz konusu yangının taşınma sırasında emtia taşıyıcının denetimi ve gözetimi altındayken emtiadan kaynaklanmayan bir sebeple meydana geldiğinden oluşan zarardan taşıyıcıların sorumlu olacağını, dava konusu hasarın meydana gelmesinde fiili taşıyıcı konumundaki davalı ... Lojistik, taşıyıcı araç sahibi fiili taşıyıcı davalı ... Lojistik, ara nakliyeci ...

Lojistik, ana nakliyeci ... ve taşıyıcıların sorumluluk sigortacıları Doğa Sigortanın müteselsilen sorumluluklarının söz konusu olduğunu, söz konusu hasar sebebiyle müvekkili şirketin sigortalısına 31.797,61-USD tazminat ödemesi yapıldığını, alacağın tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü 2023/... E. numaralı dosyası ile takip başlatıldığını, borçluların borca itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu belirterek; .... İcra Müdürlüğü 2023/...

E. sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrine karşı yaptığı haksız itirazların iptaline, asıl alacağa takip talebindeki gibi faiz işletilmesine ve takibin aynen devamına, haksız itiraz eden borçlular aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretlerinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın delil listesinde ibraname ve temlikname sunduğunu beyan etmesine rağmen dosyaya usulüne uygun herhangi bir ibraname/ temlikname sunmadığını, davacı sigorta şirketi tarafından hasar ödemesinin "... San. ve Tic. A.Ş." şirketi tarafından 01.02.2023 tarihli dilekçe ile talep edildiğini, bu şirketin davacı sigorta şirketinin sigortalısı olmadığını, dava dilekçesinde "... Sanç ve Tic.

A.Ş." isimli şirket hakkında, davacı sigorta şirketinin sigortalısının (... San. Ve Tic. A.Ş.) alt firması olarak zikredildiğini, ancak davacı sigorta şirketinin ...-5 numaralı ... şirketine düzenlediği poliçede böyle bir şirketin ismi sigortalı olarak yazılmadığını, dosyaya sunulan başkaca bir zeyilnamenin olmadığını, davacının hasar ödemesini kendisine talepte bulunan " ... Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirkete değil, kendi sigortalısı olan " ... San. Ve Tic.

A.Ş. " şirketine yaptığını, ibranameyi ise; emtia göndericisi olan " ... Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirketten değil, davacı kendi sigortalısı olan " ... San. ve Tic.

A.Ş. " şirketinden aldığını, davacının davaya konu taşımada gönderici olan ... şirketinin sigortacısı olduğunu ispatlayan herhangi bir veriyi dosyaya sunmadığını, bir an için ... isimli şirketin sigortasının alt şirketi olduğu, aynı poliçe ile grup şirketi olarak sigortalı olduğu kabul edilse dahi, davacının poliçesinin yükleme tarihinden bir gün sonra düzenlendiğini belirterek;

zaman aşımı itirazlarının kabulüne, husumet itirazlarının kabulüne, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz tutarını havi davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...İnşaat Tarım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın delil listesinde ibraname ve temlikname sunduğunu beyan etmesine rağmen dosyaya usulüne uygun herhangi bir ibraname/ temlikname sunmadığını, davacı sigorta şirketi tarafından hasar ödemesinin "... San. ve Tic. A.Ş." şirketi tarafından 01.02.2023 tarihli dilekçe ile talep edildiğini, bu şirketin davacı sigorta şirketinin sigortalısı olmadığını, dava dilekçesinde "...

Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirket hakkında, davacı sigorta şirketinin sigortalısının (... San. Ve Tic. A.Ş.) alt firması olarak zikredildiğini, ancak davacı sigorta şirketinin ...-5 numaralı ... şirketine düzenlediği poliçede böyle bir şirketin ismi sigortalı olarak yazılmadığını, dosyaya sunulan başkaca bir zeyilnamenin olmadığını, davacının hasar ödemesini kendisine talepte bulunan " ... Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirkete değil, kendi sigortalısı olan " ... San. Ve Tic.

A.Ş. " şirketine yaptığını, ibranameyi ise; emtia göndericisi olan " ... Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirketten değil, davacı kendi sigortalısı olan " ... San. ve Tic.

A.Ş. " şirketinden aldığını, davacının davaya konu taşımada gönderici olan ... şirketinin sigortacısı olduğunu ispatlayan herhangi bir veriyi dosyaya sunmadığını, bir an için ... isimli şirketin sigortasının alt şirketi olduğu, aynı poliçe ile grup şirketi olarak sigortalı olduğu kabul edilse dahi, davacının poliçesinin yükleme tarihinden bir gün sonra düzenlendiğini belirterek;

zaman aşımı itirazlarının kabulüne, husumet itirazlarının kabulüne, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz tutarını havi davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Hizmetleri Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasındaki anlaşma sonrasında ilgili ürünlerin ... San. ve Tic.

A.Ş. tarafından üretim yeri olan Bursa/ İnegöl'de bizzat ve üretim alanında müvekkiline ait araçlara yüklendiğini, müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmek yani ürünleri RUSYA'ya teslim etmek için yola çıktıktan sonra Azerbaycan sınırları içerisinde "yüklerin araca yüklendiği esnada yığılmış olarak yüklenilmesinden (hatalı yükleme) ve ilgili ürünlerin bu şekilde yüklenilmesi nedeniyle sürtünmesi sonucunda meydana gelen kıvılcım nedeniyle" yangın çıktığını ve müvekkiline ait araçlar da dahil söz konusu ürünlerin yandığını, söz konusu ürünlerin müvekkilinin aracına yüklenmesinde müvekkilinin hiçbir dahilinin bulunmadığını,

müvekkilinin ilgili ürünlerin yüklenmesinin hiçbir aşamasında bulunmadığını, yükün tamamen ürünlerin sahibi tarafından müvekkilinin aracına yüklendiğini, bu nedenle yangını meydana getiren olayın müvekkili şirketten kaynaklanmadığını, haksız fiilde meydana gelen zararda kusur esas olduğundan ve müvekkiline atfedilebilecek hiçbir kusur bulunmadığından aksine zarar neden olan ve müvekkilinin araçlarının dahi yanmasına sebebiyet veren ürünlerin sahibi dava dışı ... san. ve tic. a.ş. olduğundan müvekkili şirket ile olayın illiyet bağının bulunmadığını belirterek;

davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi ve ... ... Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının delil listesinde ibraname ve temlikname sunduğunu beyan etmesine rağmen dosyaya usulüne uygun herhangi bir ibraname/temlikname sunmadığını, dosya içeriğindeki evraklar incelendiğinde davacı sigorta şirketinden hasar ödemesi; "... San. ve Tic.

A.Ş." şirketi tarafından 01.02.2023 tarihli dilekçe ile talep edildiğini. bu şirketin davacı sigorta şirketinin sigortalısı olmadığını, dava dilekçesinde "... Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirket hakkında, davacı sigorta şirketinin sigortalısının (... San. Ve Tic.

A.Ş.) alt firması olarak zikredildiğini, ancak, davacı sigorta şirketinin ...-5 numaralı ... şirketine düzenlediği poliçede böyle bir şirketin ismi sigortalı olarak yazılmadığını, davacının hasar ödemesini kendisine talepte bulunan " ... Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirkete değil, kendi sigortalısı olan " ... San. Ve Tic. A.Ş. " şirketine yaptığını, ibranameyi ise; emtia göndericisi olan " ... Sanç ve Tic. A.Ş." isimli şirketten değil, davacı kendi sigortalısı olan " ... San.

Ve Tic. A.Ş. " şirketinden aldığını, hasar ödemesini de göndericiye değil kendi sigortalısı olan ... şirketine yapıp temliknameyi de kendi sigortalısından aldığını, bir an için ... isimli şirketin sigortasının alt şirketi olduğu, aynı poliçe ile grup şirketi olarak sigortalı olduğu kabul edilse dahi, geçerli bir poliçe kapsamında ödeme yaptığından söz konusu olmadığını, davacının poliçesinin yükleme tarihinden bir gün sonra düzenlendiğini,

TTK 1472. Md. gereğince halefiyetini ispatlayamadığı için davanın husumetten reddinin gerektiğini belirterek; zaman aşımı itirazlarının kabulüne, husumet itirazlarının kabulüne, haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkilinin kusuru bulunmayan fahiş talep ve faiz tutarını havi davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce alanında uzman bilirkişilerden görüş raporu alınmış dosya arasına konulmuştur.

Dava: Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı İtirazın İptali İstemine İlişkindir.

.... İcra Müdürlüğü 2023/... Esas sayılı takip dosyası ile davalılar aleyhine takip başlatıldığı, davalıların borca itiraz etmesi nedeniyle takibin durdurulduğunu; bunun üzerine davacı tarafından 31.05.2024 tarihinde arabuluculuk müessesesine başvuru yapmış olduğu anlaşılmıştır.

Somut uyuşmazlık; dava dışı sigortalı ... San. ve Tic. A.Ş.'nin alt firması olan ... San ve Tic. A.Ş. Tarafından Rusya'da yerleşik .... Firmasına ... DAP olarak, 799 kutu, brüt 20.231,74kg iplik emtiası satılmıştır. Konu emtia 14.10.2022 tarihinde satıcı firmanın İnegöl/Bursa'da bulunan deposundan ... / ... plakalı araca yüklenerek sevk edilmiştir. Taşıma aracı 01.11.2022 tarihinde Bakü/Azerbaycan' da seyir halindeyken taşıma aracında yangın çıkmıştır. Taşıma aracında çıkan yangın sonrası iplik emtiasının yanması üzerine , davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı sigortalısı ... San. ve Tic. A.Ş.'ye 31.797,61-USD ödeme yapmış ve yaptığı ödemeyi davalılardan rücuen tazmin talebine ilişkindir.

Davaya konu taşımacılıkta, davalıların konumunun belirlenmesi gerekmekte olup;

Asıl (akdi) taşıma firma : ... Turizm San. Ve Tic. Ltd. Şti.

Alt taşıma firması : ... ... Tic. Ltd. Şti.

Fiili taşıma firmaları : ... Hizmetleri Ltd. Şti. olarak açıklığa kavuşturulmuştur.

C2 yetki belge sahibi davalı ...İnşaat Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti. firmasının davalı ... Hizmetleri Ltd. Şti. firması ile noterden yapılmış uzun süreli araç kiralaması sözleşmesini sunduğu, davaya konu taşımacılık faaliyetinde fiili taşıyıcının davalı ... Hizmetleri Ltd. Sti. firması olduğu anlaşılmakla, ...İnşaat Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti.'ne husumet yöneltilmesi mümkün değildir.

Davaya konu taşımacılık; Türkiye - Rusya arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığıdır. CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılıktır. Bu nedenle; taşıma esnasında meydana gelen hasar ve zıyaın öncelikli olarak CMR Konvansiyonunda (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerekmektedir.

Teknik bilirkişiler tarafından ekspertiz raporu, fotoğraflar, araç şöforünün beyanları, yangın hakkındaki tutanaklar bir bütün olarak değerlendirilmiş ve sonuç olarak; yangının yol boyunca aracın hızlanma ve yavaşlama nedeniyle meydana gelen hareketliliğin sürtünmeye neden olabileceğini ve meydana gelen ısı nedeniyle de yanmanın başlaması yeterli ısıyı açığa çıkarırken diğer taraftan polyester ipliklerin naylon ambalaj içinde statik elektrik üretmesi ve bunun bir kıvılcım oluşturması sonucu polyester ipliğin eriyerek buharlaşması söz konusu olup yanmayı başlatabileceğinin belirlenmesi sonucunda davalıların kusurunun bulunmadığı asıl sorunun

polyester ipliğin ve karton kutuların istiflenme şeklinin usulüne uygun olmayışı ve ürünlerin kendi özellikleri gereği yanma sonucunu ortaya çıkarabileceği anlaşılmakla, davalılara atfedilecek kusur bulunmaması nedeniyle davanın reddine ve davacının açıkça haksız ve kötü niyetli olmadığı bu nedenle koşulları oluşmayan davalılarca talep edilen kötü niyet tazminatı taleplerinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.