İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/787 K.2025/93

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle;Davalı tarafından müvekkili firma aleyhine ....

İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, ancak müvekkilinin herhangi bir borcu olmadığını, taraflar arasında herhangi bir ticari yada başkaca bir ilişki bulunmadığını, icra takibinin sırf müvekkil firmayı mağdur etmek adına başlatıldığını, ödeme emrinin tebliği üzerine asıl alacağa, borca, ödeme emrine, avukatlık ücretine, faiz oranına ve işlemiş faize , ferilerine ve yetkiye itirazlarını sunduklarını, takibin haksız ve kötü niyetli olduğundan bahisle müvekkil firmanın takibe dayanak faturalardan dolayı borçlu olmadığının tespitine,

takip konusu alacağın %40' ından az olmamak üzere müvekkilinin haksız takip ve işbu dava sebebiyle uğradığı zararların tazminine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle. Davacının işbu menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı bulunmadığını, davacının itirazı üzerine icra takibinin durduğunu, 08/12/2024 tarihinde ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, mahkemede açılan dava ile .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyasının dava konusunun aynı olduğunu, davacının tüm talep ve iddialarını asıl dava olan ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... esas sayılı dosyasında ileri sürebileceğini, bu sebeple huzurdaki davanın açılmasında hukuki yarar bulunmadığından bahisle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

GEREKÇE

Dava, .... İcra Dairesinin 2024/... esas sayılı dosyasına konu fatura nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Davalı vekili, aynı uyuşmazlığa ilişkin .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davasını görülmekte olduğunu, davacının menfi tespit davası açmasında hukuki yararı bulunmadığını savunmuştur.

Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle itirazın iptali davasının görüldüğü esnada aynı uyuşmazlığa ilişkin aynı taraflarca menfi tespit davasının açılmasında hukuki yararın olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Zira 6100 sayılı HMK 114.maddesinde hukuki yarar dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115. maddesi hükmü gereği dava şartları yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmedir.

Bu sayede, iç hukukumuzun bir parçası olan Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (İnsan Hakları ve Temel Özgürlüklerin Korunmasına İlişkin Sözleşme)'nin 6.maddesi ve 1982 Anayasası'nın 36. maddesinde düzenlenen “hak arama özgürlüğü” nün dürüstlük kuralına uygun kullanılması sağlanabilecek; bu durum, haksız davalar açmak suretiyle, dava hakkının kötüye kullanılmasına karşı bir güvence oluşturacaktır.

Dava açmaktaki hukuki yarar; hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olmalı, bu yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada ve devam eden süreçte halen mevcut bulunmalıdır. Ayrıca açılacak davanın, ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin hakkına ulaşmak için mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın olduğundan sözedilebilir.

Bir mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez. (Pekcanıtez, H./Atalay, O./ Özekes, M.: Medeni Usul Hukuku, Ankara 2011, s.297) ( Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2018/60E- 2020/3257 K sayılı 30.06.2020 tarihli kararı)

Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için tek başına yeterli olmadığı gibi ideal veya ekonomik yarar da yalnız başına yeterli değildir. Davacının, hakkına kavuşmak için mahkeme kararına muhtaç olması gerekir.

Somut olayda; taraflar arasında aynı konudaki uyuşmazlıkla ilgili olarak davalı tarafından, davacı aleyhine (iş bu davadan önce) ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2024/... Esas sayılı dosyasında itirazın iptali davası açılmıştır. Derdest bulunan bu davada davalı sıfatıyla bulunan davacının tüm savunmalarını ileri sürdüğü/sürebileceği aynı iddialarla bu kez aynı konuda davalı hakkında menfi tespit davası açmasında hukuki yararının bulunmadığı anlaşıldığından, davanın reddine karar verilmiştir.