İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/800 K.2018/452

Mahkememizde görülmekte olan banka teminat mektubunun iadesi ve depo edilmesi (tahsil istemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, içme suyu, sulama, enerji ve arıtma projeleri için uluslararası standartlarda basınçlı/basınçsız borular üretip sattığını, müvekkili şirketin davalılardan ...

Cumhuriyeti Arazi Geliştirme Genel Müdürlüğü, ... 'den farklı sulama ve ıslah projeleri için ihaleler aldığını ve alınan ihalelerden birinin .... 'nin ... adında ... 'e yakın bir bölgede ıslah çalışmasında kullanılacak boruların üretim ve teslim ihalesi olduğnu, anılan ihalenin şartlarına istinaden diğer davalı ...'un müvekkil şirketten sözleşme gereği kesin ve süreli bir teminat mektubu talep ettiğini, talep üzerine dava dışı muhatap banka ... tarafından ...'a hitaben 568.673,00USD belli kesin ve 13.01.2006 tarihine kadar vadeli bir teminat mektubu düzenlendiğini,

zaman içinde ihaleye konu boru üretim ve teslim işinin müvekkili tarafından ifa olunarak tamamlandığını ancak teminat mektubunun serbest bırakılmadığını, müvekkilinin girişimleri üzerinde davalı arasında yapılan görüşmeler sonucunda tarafların ''...'' projesi sözleşmesi tadili hakkında görüşüp anlaştıklarını, bu kapsamda tarafların Haziran 2009'da teminat mektubunun müvekkiline teslim edileceği konusunda anlaştıklarını, daha sonra anlaşmaya sadık kalmayarak davalı tarafın teminat mektubunu teslim etmediğini ve ....'de başlayan iç savş ve halihazrda devam eden genel savaş hali nedeniyle müvekkilinin irtibata geçemediğini,

müvekkili şirketin davalı ... Bankasına teminat tutarını ödemesi halinde bu tutarı diğer davalıdan almasının devam eden savaş halinde imkansız olduğunu beyan ederek; öncelikle müvekkili şirketin telafisi güç veya imkansız zararar uğramasının engellenmesi amacıyla davalı ...

Bankası'nın garantör olarak teminat tutarını dasva dışı muhatap bankaya ödemesini, diğer bir deyişle teminat mektubunun nakde çevrilmesinin engellenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 100217 sayılı, 568.673,00USD tutarındaki teminat mektubunun hükümsüz olması nedeniyle haksız surette istenen ve ihtirazı kayıtla ödenen USD 1.492,76- komisyon bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte istirdatını talep ve dava etmiştir.

Davalı ...

Bankası vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle teminat mektubu ile bir bankanın alacaklıya karşı ilk etapta kayıtsız şartsız bir ödeme yükümlülüğü altına gireceğini, teminat mektubunun ise mahiyeti gereği bir garanti taahhüdü olduğunu ve teminat gerektiren asıl ilişkiden bağımsız müstakil bir borç ilişkisi doğurduğunu, teminat veren bankanın; borçlunun alacaklıya karşı haiz olduğu def'ileri ileri sürme hakkı olmadığını, müvekkili banka ve ... arasındaki ilişkinin;

teminat mektubu ilişkisi değil kontrgaranti ilişkisi olduğunu, davacı firma tarafından çekilen ihtarnamede belirtilenin aksine teminat mektubuna ilişkin iş ilişkisinin akıbeti hakkında müvekkili bankanın bilgisi bulunmadığını, ayrıca davacı şirketin ...'a ulaşamadığı için müvekkil bankadan teminat mektubunun protokole aykırı olarak iade edilmediğinin ...' ya iletilmesini istediğini, müvekkil bankanın bu talebi yerine getirmesine rağmen dava dışı bankanın "uzat veya öde" talebini yinelediğini ve bu defa davacı şirketçe de teminat mektubunun temdit edildiğini,

dolayısıyla uzatım talebi ve davacı şirketin buna icabeti ile ilgili müvekkili bankanın hiç bir hukuki sorumluluğu olayamacağını, davacının komisyon bedel alımının hukuka uygun olmadığı iddiasının yersiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili banka tarafından davacı şirket lehine muhatabın talebi üzerine teminat mektup bedelinin ödenmesi riski temin edildiğini, dolasıyla müvekkili bankanın garanti altına aldığı risk dava dışı ...'nın tazmin riski ile alakadar olup düzenlenen teminat mektubunun hükümsüzlüğü gerekçesiyle doğmuş zararların müvekkili bankadan istenmesinin mümkün olmayacağını,

teminat mektubunun hükümsüzlüğünün kesinleşmediği sürece kontrgaranti ile verilen teminatın ortadan kalkmayacağını, ayrıca teminat mektubu iadesi, hükümsüzlüğü ve iptali gibi konularda bir anlaşmazlık mevcut ise açılacak dava bir alacak davası olmayıp bu dava bir iptal davası olması gerektiğini, mevcut davanın ise iptal davası değil istirdat davasıdır olduğunu ve reddinin gerektiğini, davacının taleplerini elde edebilmesi amaçlı bir iptal davası açma zarureti söz konusu ise bu halde de müvekkilinin davacı şirketle girdiği doğrudan bir teminat mektubu ilişkisi olmadığından pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını beyan ederek;

haksız ve mesnetsiz davanın reddini savunmuştur.

Mahkememizce davalılardan .... Ülkesinde bulunan ...'e çıkarılan tebligata, T.C. Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü'nün 24/12/2015 tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ''İlgi yazı ile ....'de bulunan ...'a tebligat talep edilmektedir.

Ancak, Dışişleri Bakanlığından alınan 14/06/2012 tarihli ve ... sayılı yazıda; ... Büyükelçiliğimizin kapatılmasını takiben, ....'deki vatandaşlarımıza ilişkin adli, hukuki ve idari yazışmalar ile .... makamları nezdinde takip edilmesi gereken adli/idari yardımlaşma konularındaki yazışmaların gönderilmesine Bakanlıklarınca yapılacak bir bildirime kadar ara verilmesi gerektiği, bu doğrultuda .... makamlarına iletilmesi talebiyle gönderilen yazışmaların işlem yapma imkanı bulunmadığından iade edileceği bildirilmiştir.'' şeklinde yanıt verilmiştir.

Mahkememizce yapılan tüm işlemlere rağmen taraf teşkili sağlanamadığından asıl ve birleşen davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip