İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/867 K.2021/381

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; 11/01/2017 tarihinde müvekkilleri .... A.Ş. adına kayıtlı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile davalı şirket adına kayıtlı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın kaza yapması sonucu müvekkile ait aracın hasar gördüğünü, onarım süresince aracın çalışmadığını ve ticari kazanç kaybına uğradığını, sürücü ...'in tam kusurlu olduğunu beyanla davalıya ait ... plaka sayılı araca devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını ve müvekkile ait aracın 14.000 TL'lik kazanç kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle yetki ve görev itirazlarının olduğunu, yetkili mahkemenin Bursa Mahkemeleri, görevli mahkemenin ise Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacının 7 gün boyunca aracı kullanamadığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olmadığını, müvekkillerinin kazada kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, günlük 2.000 TL kazanç kaybının fahiş olduğunu, faizin kaza tarihinden itibaren istenmesinin de hukuka aykırı olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip, celbi gerekli deliller celp edilerek dosyamız arasına girmiştir.

Mahkememizce dosyanın bilirkişilere tevdi edilmesi sonrası bilirkişiler tarafından sunulan 12/11/2018 tarihli ön raporda özetle;

"Olayla ilgili olarak araç sürücüleri tarafından "Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" tanzim olunmuş, kroki çizilip sürücüler tarafından imzalanmıştır. Kaza yeri krokisinde kazadan sonra arkasında tanker bağlı olan çekicinin sağ şeritte, davacı otobüsün ise sol şeritte durdukları işaretlenmiştir.

Davalı sürücü ... tutanaktaki yazılı ifadesinde ...'dan ... yönünde seyir halinde iken önünde bulunan ve plakasını alamadığı bir aracın aniden durması üzerine sol şeride manevra yaptığını, kendisini geçmekte olan otobüse soldan sürttüğünü beyan etmiştir.

Davacı otobüsü sürücüsü ... ise tutanaktaki yazılı ifadesinde ...'dan ...'ya giderken yolun sağında seyreden çekici kamyonu geçişi sırasında bu aracın aniden sola, kendi şeridine manevra yapması sonucu aracının yan kısımlarına çarptığını beyan etmiştir.

Kaza tutanağındaki bilgi ve ifadelere göre kazanın davalı sürücünün olay yerinde sağ şeritte seyrederken önündeki aracın aniden durması nedeniyle bu araca çarpmamak için ani ve kontrolsüz olarak sol şeride yönelmesi sonucu meydana geldiği anlaşılmaktadır. Sürücülerin hızlarını yol ve trafik şartlarına göre düzenlemeleri, önlerindeki araçları emniyetli mesafeden izlemeleri, dikkatli ve tedbirli seyretmeleri gerekmektedir. (KTK Mad.

52/b,c) Sürücülerin şerit değiştirmeden önce gireceği şeritte sürülen araçların emniyetle geçişini beklemeleri, trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemeleri zorunludur. (KTK Mad.

46/b,c) Hadisenin oluşuna göre aksine davrandığı anlaşılan, yol şartlarına göre hızlı ve dikkatsiz seyredip yakın takip yaparak önünde seyreden aracın durması veya yavaşlaması üzerine bu araca çarpmamak için solunda seyreden otobüs var iken sol şeride yönelen, kontrolsüz olarak şerit değiştirme manevrası yapan, böylece manevraları düzenleyen genel şartlara uymayan (KTK Mad. 84/J) davalı sürücü asli ve tamamen kusurludur.

Tutanaktaki ifadelere göre kazanının otobüs sürücüsünün kamyonu geçmekte olduğu sırada meydana gelmiş olduğu, kazayı önleyecek yeterli zaman ve mesafesinin olmamasına göre olayda otobüs sürücüsüne atfı kabil kusur yoktur. Kazanç Kaybına İlişkin Değerlendirme:

Dosyaya sunulan delilerin tetkikinde dosyaya kazanç kaybına ilişkin hiçbir delil sunulmadığı anlaşılmıştır, istikrarlı Yargıtay kararları uyarınca kazanç kaybı belirlenirken davacının aracı çalıştıramaması sebebiyle zorunlu giderleri olan yakıt ve amortisman masrafları yapmadığı da dikkate alınarak,

günlük yakıt masrafı, OGS veya KGS masrafları, günlük kazancın ne olduğu konusunda delil sunması ve muhasebe kayıtlarını delil olarak ibraz etmesi gerekir, aynca Esnaf veya şoförler odası meslek kuruluşlarından bu nitelikteki bir aracın emsal günlük veya aylık kazancı, yine sürücü ve yardımcı ücretlerini, yakıt, bakım vs masraf ve amortisman giderlerini düştükten sonraki net kazancını belirlemelidir. MK 6 md uyarınca herkes iddiasının ispat yükümlülüğü altındadır.

Ancak bu deliller sunulduktan bilgi verildikten sonra hesaplama yapılabilecektir.

Sonuç olarak;

Davalı sürücü ... % 100 (yüzdeyüz) oranında kusurlu olduğu,

Otobüs sürücüsü ...’ın ise kusursuz olduğu dosyaya davacı tarafça izah edilen delillerin sunulmasında sonra kazanç kaybının hesaplanabileceği" şeklinde mütalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce dosya üzerinde iddia ve savunma doğrultusunda kusur uzmanı Sezgin Saraçoğlu ile sigortacı İsmet Demirağ marifetiyle konuya ilişkin 12/05/2019 tarihli kök rapor teminle dosyamız arasına katılmıştır.

Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;

"Kazanç Kaybı Bakımından İnceleme :

Dosyaya davacı tarafça delil olarak sunulan üstede davacı şirketin seferlerinin ... olduğu tüm seferlerin 09.01.2017 tarihi olduğu brüt kazancın 2.139.85.TL olduğu görülmüştür.... plakalı aracın kilometresi 834,646 olup 2013 model Setra 35 yolcudan fazla kullanım şekli olan araçtır. ... Hzi Ltd Şti. tarafından tanzim olunan 17-377 rapor nolu ve 17/02/2017 tarihli eksper raporunda aracın onarım süresi 7 iş günü olarak belirtilmiş ve saptanmıştır* Yapılan araştırma da ... bilet fiyatı bugün itibari ile 149.00 TL olarak tespit edilmiştir ancak 2017 yılı bilet fiyatına dair dosyada hiçbir belge sunulmamıştır, Mesafe takriben 865 km.'dir. 10 saat 56 dk, Ortalama bilet ücreti 90 TL 90X35=3150.TL

3.100TL % 18 KDV tenzili (567.00TL )= 2.583.00TL bu tutardan 50,00 TL servis ücreti tenzil edildiğinde 2.533.00 TL % 20 gelir vergisi 506.00TL= 2027.00TL dır. İki şoför ücreti 100.00 TL'den 200.00 TL=1.827,00 TL muavin ücreti 75.00 TL= 1.752.00TL Koltuk ve trafik sigortası primi, ikram giderleri, yakıt gideri, şoför ve muavinlerin yemek ve yol giderleri tenzil edildikten sonra kalan ücret 1.200 TL-1.300.TL olarak tespit ve takdir edilmiştir.

Sayın hakimlikçe Esnaf ve Sanatkarlar odası veya Şoförler odası gibi meslek kuruluşlarından bu konuda belge ve bilgi talep edilebileceği Yargıtayın istikrarlı kararları uyarınca kaza tarihi itibarı ile davacı şirketten şoför ve muavin ücretleri, yakıt ve bakım ücretleri, günlük ve aylık ortalama net kazancın sunulması halinde ise bu miktarın heyete muhasebeci bilirkişide katılmak sureti ile daha reel hesaplanabileceği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak; Davalı sürücü ... % 100 oranında kusurludur. Otobüs sürücüsü ... kusursuz olup davacının talep edebileceği toplam kazanç kaybının 8.400.00TL olabileceği" şeklinde mütalada bulundukları görülmüştür. Mahkememizce davacı vekilinin beyanı ve tüm dosya evveliyatı incelenerek kazanç kaybı hesabının yapılması amacıyla ayrıntılı, hüküm kurmaya ve İstinaf ile Yargıtay denetimine elverişli ek rapor alınmış ve konuya ilişkin 26/03/2021 tarihli ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişiler anılı ek raporlarında özetle;

"Dosyaya sunulan ve ...

Ticaret ve Sanayi Odasından gönderilen 12.02.2020 tarihli emsal kazanca ilişkin yazıda özetle” ... arasında seferler düzenleyen sürücü dâhil 31 ve sütü koltuklu yolcu otobüsünün 11.0L2Ö17 tarih itibarı ile emsal karının kaç lira olabileceği araştırılarak bildirilmesi talep edilmektedir ... arasında sefer düzenleyen sürücü dâhil 31ve üstü koltuklu yolcu otobüsünün 11,01.2017 tarihi itibarı ile emsal karının günlük 1.000.00TL aylık 20.000.00TL ile 25.000.00TL arasında olabileceği bildirilmiştir.

2013 model Setra aracın 42 koltuklu araç olduğu ve eksper raporunda 7 iş günü onarım süresi dikkate alınarak ve 865 km'lik yol mesafesi de dikkate alındığında ve yolcu taşımalarda aracın kaza sonrası serviste geçirdiği onarım süresi de dikkate alındığından l günlük ortalama kazanç kriter alınmaktadır.

Kaldı kİ gelen emsal karın 1,000.00 TL olduğu da dikkate alındığında Kök rapordaki hesaplamalar çerçevesinde en fazla günlük 1.300.00 TL den 9.100,00TL olabileceği tespit edilmiştir.

Sonuç olarak;

Davalı sürücü ... % 100 (yüzde yüz) oranında kusurludur,

Otobüs sürücüsü ... kusursuz olup davacının talep edebileceği toplam kazanç kaybının kök rapordaki değerlendirmeler ve emsal kazanç dikkate alınarak en fazla 9.100,00TL olabileceği " şeklinde mütalada bulunulduğu görülmüştür.

Dava; davacı şirkete ait ... plakalı otobüs ile davalı asilin sevk ve idaresindeki davalı şirket mülkiyetinde bulunan ... plakalı çekicinin 11/01/2017 tarihli trafik kazasında çarpışması nedeniyle davacıya ait otobüsün 7 günlük kazanç kaybına uğradığından bahisle açılan tazminat davasıdır.

Davalı yanlar vekilleri marifetiyle görev ve yetki itirazlarında bulunmuş ise de, davacı şirket ile davalı şirket arasındaki davanın tacirler arasındaki haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olması ve davalı asilin diğer davalı şirket yanında ihtiyari dava arkadaşı sıfatına sahip olması nedeniyle mahkememizin görevli olduğu, HMK'nun 16. maddesi uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olup, davacı şirketin adresinin mahkememiz yargı çevresi dahilinde bulunan ... olması nedeniyle davalı yanların yetki itirazlarının reddinin gerektiği görülmüş ve davanın esasına geçilmiştir.

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda; ayrıntılı ve gerekçeli olmakla kusur yönünden mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlendiği üzere, 11/01/2017 tarihli trafik kazasında davalı sürücünün önündeki aracın aniden durması nedeniyle bu araca çarpmamak için aniden sola yönelmesi sonucu davacı şirkete ait otobüse sağ tarafından çarptığı kazada, önündeki aracı emniyetli mesafeden takip etmemek, trafiği tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmek ve manevraları düzenleyen genel kuralları ihlal etmek suretiyle %100 oranında ve asli kusurlu olduğu,

davacı şirkete ait otobüsü kullanan sürücünün ise kazayı önleyecek yeterli zaman ve mesafesinin olmaması nedeniyle kazada kusursuz olduğu, kaza tespit tutanağında dahi davalı sürücünün önüne aniden araç çıkması üzerine sol şeride manevra yaparak davacıya ait araca yandan çarptığını ifade etmesi nedeniyle kusura ilişkin itirazların mahkememizce yerinde görülmediği,

nitekim bilirkişi raporunda araçtaki hasarın tutanaktaki anlatıma uygun olduğu tespit edilmekle, bağımsız eksper raporunda da davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunun belirtilmesi nedeniyle kusur raporları arasında çelişki bulunmadığından davalı sürücünün tam kusurlu olduğunun kabulünün gerektiği, aracın trafik kazası nedeniyle hasarlanmasıyla onarımı için kullanılamadığı süre boyunca kazanç kaybına uğradığının genel hayat tecrübeleri ile sabit olduğu, bu durumda davacı yanın aracın kazanç kaybına uğradığını ayrıca ispat külfeti altında bulunmadığı,

davalı sürücünün kusuru ile kazanın meydana geldiğinin tespit edilmesi ile davacıya ait aracın kazanç kaybına uğradığının zaten kanıtlanmış olduğu, davacı yanın ispat külfeti altında bulunduğu hususun zararının miktarına ilişkin olduğu, davacıya ait aracın yaptığı seferler için ...

Ticaret ve Sanayi Odasına yazılan müzekkereye günlük emsal kârın 1.000 TL olarak cevap verildiği, aracın onarımda 7 gün kalması nedeniyle 7x1.000=7.000 TL'nin davalı yandan kazanç kaybı olarak talep edilebileceği hesaplanmakla, bilirkişi heyetinin kök ve ek raporlarında yapmış oldukları hesaplamanın somut verilere dayanmaması nedeniyle mahkememizce yerinde görülmediği,

davacı yan günlük 2.000 TL kazanç kaybına uğradığını iddia etmiş ise de, mahkememizce davacı vekiline 6 nolu celse 1 nolu ara kararı ile verilen kesin sürede ara karar gereği tüm hususlar karşılanmadığından kesin sürenin hüküm ve sonucu olarak mevcut delil durumuna göre karar verilmesinin gerektiği, bu kapsamda yukarıda ifade edildiği üzere emsal araştırmasına göre davaya konu otobüsün günlük kârının 1.000 TL olduğu anlaşılmakla davacı yanın bunu aşan miktarda kâr elde ettiğini usulüne uygun başkaca delillerle ispatlayamadığı,

haksız fiilden kaynaklı taleplerde ayrıca bir temerrüt ihtarına gerek bulunmayıp kaza tarihi itibarıyla sorumlular temerrüde düştüğünden hükmedilen tazminata kaza tarihinden itibaren temerrüt faizinin işletilmesi gerektiği, ayrıca davalı sürücü ile davalı malik şirket TBK ve KTK'nun ilgili hükümleri kapsamında müteselsilen sorumlu olduklarından, açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulü ile 7.000 TL maddi tazminatın 11/01/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza