İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/925 K.2018/881

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (Terkin İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketle davalı ...

AŞ arasında 19/03/2015 tarihli alt kira sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmenin 8. Maddesi hükmü gereğince “kiralayan; iş bu sözleşmeden kaynaklanan "kullandırma borcunun" ve/veya kira süresince ... iş bu mecurda akaryakıt-otogaz satış faaliyetinde (mucbir sebepler hariç) bulunmasına ilişkin taahhüdünün ve ödenen kira bedelinin garantisini teşkil etmek üzere ... kabul edeceği gayrimenkuller üzerinde ... lehine 1. derecede ve 1. sırada veyahut ... kabul edeceği derece ve sırada olmak üzere 3.150.000 TL miktarında ipotek tesis etmeyi kabul ve taahhüt etmiştir.

Her bir sözleşme yıl sonunda kiralayanın talebi olması durumunda söz konusu ipotek miktarı aynı derece ve sırada kalmak kaydıyla yılkı 1/5 oranında azalacaktır.

Söz konusu tapu işlemlerine ilişkin bütün masraf ve giderler kiralayan tarafından karşılanacaktır.” Şeklinde olduğunu, alt kira sözleşmesinin 3 yıllık süresinin 19/03/2018 tarihinde dolduğunu, sözleşmenin anılan 8. Maddesi hükmü uyarınca ipotek miktarının azaltılması için 20/03/2018 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini, davalı şirkete keşide edilen ...

Noterliğinin 20/03/2018 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinden olumlu sonuç alınamadığını, tebliğ şerhli ihtarname ve alt kira sözleşmesinin örneğini dilekçe ekinde sunulduğunu, alt kira sözleşmesinin imzalanmasından sonra davalı lehine 20/04/2015 tarih ve ... yevmiye numarası ile 3.150.000 TL miktarlı ipotek tesisi edildiğini, resmi senedin dilekçe ekinde sunulduğunu, metni bizzat davalı tarafınca hazırlanan alt kira sözleşmesinin 4. maddesi ile müvekkiline yüklenen edimin ”…GSM ruhsatının, sözleşmenin imzalanmasını takip eden 1 ay içinde ...

A.Ş.ine veya ... A.Ş.inin belirlediği kişiye devir etme…” ödevi olduğunu, davalı tarafından tayin edilen dava dışı …Ltd.

Şti.ne GSM ruhsatının doğrudan devir edilmesinin de tamamen davalının takdiri ile gerçekleştiğini, sözleşme metni incelendiğinde görüleceği üzere GSM ruhsatı ile ilgili olarak müvekkiline yüklenen edimin sadece davalının belirlediği sözleşmeli bayisine devir etmekle sınırlı olup, bu edimin müvekkili tarafından ifa edildiğini, müvekkil tarafından 20 yıldır oluşturulmaya çalışılan ve oluşturulan müşteri portföyünün akaryakıt istasyonu kapalı tutularak davalı tarafından yok edildiğini, uzman ele teslim edilen istasyonun mali değerinin düşürüldüğünü, istasyonun içinin boşaltıldığını, ekonomik değerinin kalmadığını,

davacının kendisine bağlı bayisi ile anlaşmazlığa düşmesi üzerine müvekkili ile olan kira sözleşmesinin haksız bir şekilde tek taraflı olarak fesh edip tapu kaydından da kira şerhini terkin ettiğini, izah ettiği üzere müvekkili firmanın tüm edimlerini eksiz bir şekilde ifa etmesine rağmen davalı firma edimlerini yerine getirmediğini, ihtarnamede ipotek miktarının 3 yıla tekabül eden 1.890.000 TL lik kısmının 3 gün içinde terkini veya müvekkil şirket yetkilisine bu konuda yetki verilmesini, 6098 sayılı TBKnın 113. maddesinde borçlunun yerine getirmediği borcun bizzat alacaklı tarafından yerine getirilmesinin düzenlendiğini,

hükme göre "yapma borcu, borçlu tarafından ifa edilmediği takdirde alacaklı, masrafı borçluya ait olmak üzere edimin kendisi veya başkası tarafından ifasına izin verilmesini isteyebilir." maddenin kenar başlığının "yapma ve yapmama borçları" olduğunu, davalı şirketin ihtara rağmen ipoteğin miktarını azaltma borcunu yerine getirmediğinden TBKnın 113. maddesine göre masrafları borçluya ait olmak üzere müvekkili şirketin ipotek miktarının azaltılmasına izin verilmesini talep edebileceğini, bu açıklamalar çerçevesinde alt kira sözleşmesinin 8. maddesi hükmüne göre ipotek miktarının azaltılması için TBKnın 113. maddesine göre izin verilmesini,

sonuç olarak davalı şirket lehine tesis edilen ... ili ... ilçesi ... Mahallesinde bulunan ... ada ... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde kayıtlı ipoteğin miktarının azaltılması için ifaya izin verilmesini, bu yönde işlem yapması için müvekkili şirket yetkilisine izin verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasında akdedilen alt kira sözleşmesinin 8. maddesi hükmüne dayalı olarak ipotek miktarının azaltılması istemine ilişkindir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı 13/07/2018 tarihli görevsizlik kararı ile dosyanın mahkememize tevzi edildiği görülmüştür.

6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115 maddeleri gereğince görev hususu; kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla; mahkememizce davanın her aşamasında resen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle görev noktasında incelenmiştir.

01/10/2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesine göre; "Kiralanan taşınmazların, 09/06/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda" Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir. Mülga 1086 sayılı HMUK.'dan farklı olarak bu düzenlemede miktar ayırımı yapılmaksızın tahliye, alacak, tazminat, kiracılık sıfatının tespiti gibi tüm kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözüm merci Sulh Hukuk Mahkemeleri olarak gösterilmiştir.

Mahkememizce yürütülen yargılama sırasında uyuşmazlığın taraflar arasında akdedilen alt kira sözleşmesi hükümlerine dayalı ipotek miktarının azaltılması isteminden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Dolayısıyla huzurdaki davada ileri sürülen istem kira sözleşmesinden kaynaklanmakla anılı kanuni düzenlemeler gereğince iş bu dava kapsamında Sulh Hukuk Mahkemeleri'nin görevli olduğu, basit yargılama usulüne tabi olan dava kapsamında HMK 320. maddesi uyarınca dosya üzerinden dava şartları noktasında karar verilmesinin mümkün olduğu anlaşılmakla; HMK'nın 114/1-c ve HMK'nın 115/2 maddesi uyarınca davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza