İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/927 K.2022/222

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin cari hesap alacağı sebebiyle davalı/borçlu aleyhine ... lcra Müdürlüğü 2017/...

Esas numaralı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun haksız ve hukuka aykırı bir şekilde yetkiye, takibe, borca ve faize itiraz ederek takibi durdurduğunu, borçlu tarafın adresinin Ankara olduğunu beyan edip yetkili icra müdürlüğünün Ankara icra müdürlükleri olduğu iddiasında bulunarak haksız ve hukuka aykırı bir şekilde yetki itirazında bulunduğunu, davalı borçlunun ..., plakalı ticari kullanım niteliği bulunan araçları ile muhtelif tarihlerde mesleki ve ticari faaliyetlerini gerçekleştirdiği sırada,

işletme hakkı davacı- alacaklı müvekkili şirkete devredilen otoyoldaki serbest geçiş bölgelerinden ücret ödemeksizin takibe konu edilen ihlalli geçişler yapılmış olup, müvekkili şirketin davalı/borçlu taraftan 175.856,40 TL alacağı olduğunu beyanla davanın kabulü ile borçlunun ... İcra Müdürlüğü 2017 / ...

Esas sayılı icra dosyasına yaptığı haksız itirazlarının iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeni ile borçlunun % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ikametgahının .../ANKARA olduğunu, dolayısıyla genel yetki kuralları çerçevesinde iş bu uyuşmazlıkta mahkemenin yetkili olmadığından dolayı dosyanın yetkili Ankara mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, müvekkiline ait olduğu idda edilen ... plakalı araçların halen müvekkilinin mülkiyetinde olmadığını, geçiş tarihlerinin hangi tarihlerde yapıldığının bilinmediğini, müvekkiline ait olduğu bilinen ... plakalı araçların römork araçlar olduğunu, diğer araçların ise römorkların bağlı olduğu çekici araçlar olduğunu,

davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı şekilde aynı geçişlerde çekici ve römorklar için ayrı ayrı ceza tahhkuk ettirildiğini, müvekkilinin kendisine ait araçların otoyol geçişleri sırasında geçiş ücretlerinin ödenmesi ile ilgili olarak kendisine ait kredi kartıbilgilerini davacıya bildirdiğini ve ödemelerin bu kredi kartlarından çekilmesi yönünde otomatik ödeme talimatı verdiğini,

Ulaştırma ve Alt Yapı Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğünün https:// ... .kgm.gov.tr/webihlalsorgulama/sayfalar/sorgulama internet sitesi üzerinden yada dava dileçesinde bahsi geçen sorgulama ekranından müvekkiline ait araçların ise çok cüzi miktarda borcu olduğunu hiç cezası olmadığını, davacının faiz talebine ve kötüniyet tazminatı ödemesine itiraz ettiğini beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, TAHKİKAT VE GEREKÇE

Dava; geçiş ihlali sebebine dayalı geçiş bedeli ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından ihlalli geçiş tablosu, geçiş bildirim sureti, geçiş görüntülerini içerir belgelerin ibraz edildiği, Karayolları 1 ve 4. Bölge Müdürlüğü, araç tescil kayıtları, ticaret sicil kayıtları ile vergi kayıtlarının celp edildiği görülmüştür.

Davaya konu .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... sayılı dosyasında ... A.Ş. tarafından 22.11.2017 tarihinde ... aleyhine İhlalli geçiş listesi dayanak yapılarak 386.748,30 TL Asıl Alacak(Geçiş Ücreti - Para Cezası) üzerinden takip yapıldığı, davalı ... vekilinin 23.12.2017 tarihli borca itirazı ile takibin durduğu görülmüştür.

Davalı tarafça, Sincan'da ikamet ettiğinden bahisle Ankara İcra Dairelerinin ve Mahkemelerinin yetkili olduğu ileri sürülmüş ise de davalının adresi itibari ile Ankara Batı Mahkemeleri yetkili olmakla davalı tarafça yetkili mahkeme yanlış gösterildiğinden yetki itirazının reddine karar verilmiş ve yargılamaya devam olunmuştur.

Mahkememizce dosya kapsamına alınan bilirkişi raporunda özetle;

"

..

İhlalli geçiş yapan araçların ihlalli geçiş borçlarının 22.11.2017 takip tarihi itibariyle hesaplanarak aşağıdaki tabloda gösterilmiş,

... plakalı araçların geçiş ihlali yapıldığı tarihlerde davalı ... sahipliğinde olması halinde .... İcra Müdürlüğü'nün 2017/... sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın kısmi iptali ile takibin 175.757,75 TL asıl alacak (Geçiş ücreti 35.151,55 + Ceza 140.606,20) , 1.926,59 TL. Faiz olmak üzere toplam 177.684,34 TL üzerinden devam etmesi gerektiği " yönünde mütalaada bulunulduğu görülmüştür.

Mahkememizce, ihlalli geçiş yapan araçların, ihlal tarihlerindeki sahiplik bilgileri celbedilmiş ve araçların ihlal tarihlerinde davalı adına kayıtlı olduğu tespit edilmiştir.

Mükerrer tahsilat olup olmadığı ve hem dorseye hem de çekiciye aynı geçiş nedeniyle ceza yazılıp yazılmadığı hususunda mahkememizce ek rapor alınmıştır.

Ek raporda çekici plakası okunamadığı hallerde dorseye yazılan cezalar çekicinin sorumluluğunda olduğundan bahisle hesaptan düşülmüş ve davacı alacağı bu durumda 169.934,53 TL olarak belirlenmiştir. Yine ek raporda hem çekici hem de dorseye aynı geçişten dolayı mükerrer (ayrı ayrı) ceza yazıldığına rastlanılmadığı belirtilmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yine geçiş esnasında ödeme olmadığında veya ... yahut ... sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmekte olup ... ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. (Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesİ 17. Hukuk Dairesinin 2019/105 esas, 2022/389 karar sayılı kararı.)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan kök bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu araçlar ile davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/... hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan 23.11.2016 / 03.10.2017 tarihleri arasında çok defa ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği, yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu,

ihlalli geçiş yapan araçların, ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususu tescil kayıtları ile sabit olmakla, davalı yanca geçiş yapıldığı hususunun da esasen inkar edilmediği, hükme esas alınan kök bilirkişi raporunda tespit edilen 35.151,55 TL geçiş bedeli ve bunun 4 katı olan 140.606,20 TL ceza bedeli toplamı 175.757,75 TL kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, takip dosyası ve dava kapsamında davacı yanın işlemiş faiz talebinin bulunmadığı,

dorse ve çekici plakalarının okunabildiği geçişlerde sadece çekicinin geçiş ücreti ödeme yükümlülüğü olacağı, zira dorsenin çekiciye bağlı olduğu ancak çekici plakası okunamadığı hallerde dorsenin sahibinin de geçiş ücreti ödememesi halinde davacı tarafın hak kaybına uğrayacağı, bu nedenle çekici plakası okunamayan hallerde dorsenin sahibinin geçiş ücretlerinden sorumlu olması gerektiği, anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, geçiş ücreti ve ceza bedelinden ibaret 175.757,75 TL yönünden itirazın iptaline,

alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır