İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/254 K.2021/521

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; davalı şirkete ait ... plakalı araçlar ile 20/09/2016-15/09/2018 tarihlerinde 45 kez ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, geçiş ücretlerinin tahsili amacıyla davalı borçlu hakkında icra takibine girişildiğini beyanla davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar ve kötüniyet tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir. Davalının usulüne uygun tebligata rağmen davaya yanıt vermediği görülmüştür.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce celp edilen .... İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine ... plakalı araçların otoyol geçiş ücreti alacaklarına istinaden faizler dahil toplam 755,30 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde trafik uzmanı bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin bila tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi anılı raporunda özetle;

"Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde davalı firmaya ait araçların 20/09/2016-15/09/2018 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilen köprü otoyallardan defa eksik bakiyeli ... etiketi ile geçiş yaptığı,

CD içerisinde bildirilen geçişlerin olduğu, ancak ... plakalı aracın 16/10/2017 tarihinde yapmış olduğu geçişin yasaya aykırı bir şekilde 11 kat olarak tahsil edildiğinin anlaşıldığı;

... Emniyet Müd.'nün 08/10/2020 tarih ve ... sayılı yazısı ile ... plakalı aracın kaydının aktif olmadığı, aracın davalı firma tarafından 29/12/2010 tarihinde devir alındığı ve 07/11/2018 tarihinde başka bir firmaya devrinin yapıldığı,

... plakalı aracın 24/03/2015 tarihinde davalı firma tarafından devrinin alındığı anlaşılmıştır.

Davacı firmanın geçişi kamera görüntüsü ile ispat ettiği, dosya ekinde gönderilen geçiş listesinin geçişin yapılan gününe ait fiyatlama üzerinden yapıldığı herhangi bir fiyatlama hatasının yapılmadığı tespit edilmiştir.

.. plakalı aracın geçiş borcu toplam 121,75 TL'dir.

... plakalı aracın geçiş borcu toplam 179 TL'dir.

... plakalı aracın geçiş borcu toplam 376,75 TL'dir.

... plakalı aracın geçiş borcu toplam 22,25 TL'dir.

Sonuç olarak;

Davalı firmanın davacı firma tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan 20/09/2016-15/09/2018 tarihleri arasında davacı firma tarafından işletilen köprü ve otoyollardan 45 defa eksik bakiyeli ... etiketi ile geçiş yaptığı,

... plakalı aracın 16/10/2017 tarihinde yaptığı geçişin 11 katı olarak yasaya aykırı şekilde tahsilatının davacı firma tarafından yapıldığı,

Davalı firmanın ödenmesi gereken toplam tutarın hesaplanması sırasında aşağıda belirtilen formülden hareket edilmesinin gerektiği;

Geçiş Ücreti * 4 Katı Ceza + Geçiş Ücreti = Ödenmesi Gereken Toplam Ücret

139,95 TL(Geçiş Ücreti)*4(Katı Ceza)=559,8 TL (Ceza Miktarı)+139,95 TL(Geçiş Ücreti)=699,75 TL (Toplam Tutar)

Davacı firma tarafından yasalara aykırı olarak 11 katı olarak ücretlendirilen geçişe ait ücretin geçiş miktarının düşümünün yapılarak kalan 18,00 TL'nin ödenmesi gereken toplam tutardan çıkartılmasının gerektiği;

699,75 TL (Toplam ödenmesi Gereken Tutar)-18 (10 Katı Ceza)=681,75 TL (Ödenmesi Gereken Tutar)

Yukarıdaki formülden hareketle davalı firmanın davacı firmaya ödemesi gereken toplam miktarın dört katı cezalar dahil olmak üzere 681,75 TL olduğu" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Dava, İİK'nun 67. maddesi gereğince davacının geçiş ihlalinden kaynaklı davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlattığı takibe karşı davalı itirazının iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, ... E. ... Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalı şirketin sahibi olduğu araçlar ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan .../... hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan 20/09/2016-15/09/2018 tarihleri arasında 45 defa ihalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği,

6001 sayılı yasanın 30/5. maddesi gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ihlalli geçiş yapan araçların davalı şirkete ait olduğu celp edilen tescil kayıtları ile sabit olmakla davalı tarafça otoyollardan geçiş yapıldığı hususunun inkar edilmediği, bilirkişi raporunda hesaplanan 139,95 TL asıl alacak ve bunun yasa gereği 4 katı tutarındaki 559,80 TL ceza bedeli toplamı 699,75 TL'nin davalıdan tahsili talebinin yerinde olduğu,

bilirkişi raporunda 16/10/2017 tarihli geçişin 10 katı cezalı bedeli tahsil edildiğinden yasaya aykırı olduğundan bahisle hesaplanan tutardan çıkarılmış ise de ilgili yasada ceza bedeline ilişkin "on" katı tutarındaki ifade 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile "dört" şeklinde değiştirildiğinden, tahsil tarihi itibarıyla bir yanlışlığın bulunmadığı ve nitekim söz konusu bedel ödenmekle davacı tarafça takibine konu edilmediği anlaşıldığından çıkarma işleminin yerinde olmadığı,

takip dosyası ve dava kapsamında davacı yanın işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla, yukarıda anılı istinaf mahkemesi içtihadında belirtilen 6001 sayılı yasa uyarınca ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmaması halinin ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu,

temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne, geçiş ücreti ve ceza bedelinden ibaret 699,75 TL yönünden itirazın iptaline,

alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza