İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/411 K.2021/300

(Yargılama yapmaya ve hüküm vermeye yetkili Mahkememizin verdiği)

ESAS NO

2020/411 Esas

KARAR NO : 2021/300

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/07/2020

KARAR TARİHİ : 20/05/2021

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin döküm ve metal işleri yaptığını, müvekkil ile dava konusu icra takibindeki çekin emrine düzenlendiği lehtar ... ... A.Ş. Arasında ticari ilişki sebebiyle cari hesap sözleşmesi bulunduğunu, bu sözleşme kapsamında müvekkilinin 8.930,89 TL'lik borcu için ... ... San. Ve Tic. A.Ş. Lehine bir adet çek keşide edildiğini, pandemi nedeniyle çekin ...

Kargo Servisi aracılığı ile gönderildiğini, çek lehtarı olan firmanın yetkililerinin çekin ulaşmadığını bildirmesi üzerine kargo şirketi ile yapılan görüşmede çekin elemanları ... 'nın zilyedinde iken çalındığı bilgisine ulaşıldığını, Savcılığa şikayette bulunulduğunu, ifa nedeniyle temel alacağın sona ermesine rağmen senedin lehtarın eline geçmeden yolda kaybolduğu için iade edilemediğini, çalıntı çekin emrine yazılı ... ... A.Ş.'nin imzasının taklit edilerek ... Döküm ...

San. A.Ş.'ye ardında da ... San. Tic. Ltd. Şti.ardında da davalıya ciro edildiğini, ciro silsilesinin bozulması nedeniyle çekin kambiyo vasfını yitirdiğini, çekin ... ... A.Ş.'den sonraki cirantalarının kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin davalıya bir borcunun olmadığını beyanla anılı çek ile ilgili başlatılan ... İcra Müd.'nün 2020/... e.

Sayılı icra takibinin ihtiyati tedbir kararı verilerek durdurulmasını, davalının %20 oranında tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ihtiyati tedbir talebine itiraz ettiklerini, itirazın HMK hükümlerine aykırı olduğunu, iddiaların aksine dava konusu çekin çalındığı ve kargoya teslim edildiği hususunun ispatlanamadığını, davacının basiretsiz ve ağır kusurlu davranışıyla oluşan zarardan ... başına sorumlu olduğunu, müvekkilinin dava konusu çekin meşru, haklı ve iyi niyetli hamili olduğunu, çekin zayi edilmiş olmasının müvekkilinin yetkili hamil olmasına engel olmadığını, çek metnine göre ciro silsilesinde herhangi bir kopukluk bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizin 07/08/2020 tarihli tensip 7 nolu ara kararı ile icra dosyasındaki alacağın ihtiyati tedbiren alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.

Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin mahkememiz dosyası davalısı ... Şti. tarafınca mahkememiz davacısı ... Ltd. Şti. ve dosyamız tarafı olmayan ... ... A.Ş., ... A.Ş., ... Ltd. Şti. aleyhlerine 20/06/2020 tarihli 8.930,89 TL bedelli çek alacağına istinaden faiz, çek tazminatı ve komisyonu dahil toplam 9.914,39 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların ve dava dışı ... ... şirketinin ticari defter ve belgeleri ile dosya üzerinde, iddia ve savunma doğrultusunda mali müşavir ... marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin bila tarihli bilirkişi raporu teminle dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi anılı raporunda özetle;

"Davacı Ticari Defterleri ;

Davacı tarafın 2020 yılı ticari defterlerinin 6102 SY 64.md.sinin 3.fıkrası son cümlesi kapsamında 06 Haziran 2013 Tarihli Resmi Gazete Sayı: 28669 ile yapılan değişikliğin 15/a md.si kapsamında tasdiklerinin süresi içersinde yapıldığı, HMK 222./2 maddesi kapsamındaki koşulları taşıdığı belirlenmiştir. Takdir Sayın Mahkemeye aittir.

Davalı Ticari Defterleri ;

Davalı tarafından incelemeye ticari defter sunulmamış olup, takdiri Sayın Mahkemeye aittir.

Dava Dışı ... ... A.Ş. Ticari Defterleri ;

Dava dışı şirketin 2020 yılında E.DEFTER uygulamasına olduğu,T.C. Maliye Bakanlığının (1) Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre; Gerçek ve Tüzel kişiler için “Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin ilk ayının beratının alınması açılış onayı, son ayının beratının alınması ise kapanış onayı yerine geçecektir.” hükmü bulunmaktadır. Aynı tebliğe göre, Gerçek ve Tüzel kişiler için “Elektronik defter tutma sürecinde hesap döneminin son ayının beratının alınması kapanış onayı yerine geçecektir.” Hükmü bulunmaktadır. Buna göre şirketin 2020 yılına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdikleri yasal süresinde yaptırılmış olduğu ve usulüne uygun tutulduğu görülmüştür. HMK 222./2 maddesi kapsamındaki koşulları taşıdığı belirlenmiştir. Takdir Sayın Mahkemeye aittir.

Davacı Ticari Defter Kayıtları Uyarınca Tespit Edilenler;

Davacı tarafından sunulan kayıtların incelenmesi neticesinde aşağıdaki tespitler yapılmıştır.

Davacı İle Çekte Lehtar Olan ... ... Arasındaki Ticari İlişkiye İlişkin Tespitler :

Davacı tarafından dava dışı lehtar ... ... ile olan ticari ilişkisine ilişkin ... A.Ş hesabı incelendiğinde,

Davacının ... ... ile olan 2019 yılı ticari ilişkisinden devreden 8.025,48 TL alacağı olduğu, 21.03.2020 tarihli yapılan havale kaydı ile geçmiş dönem borcunun kapandığı, dava dışı firmanın 23.03.2020 tarihinde tanzim ettiği 8.930,89 TL fatura alacağına karşılık 06.05.2020 tarihinde havale ödemesi yapıldığı kayıtlıdır.

06.05.2020 tarihinde yapılan havale ödemesine ilişkin ... dekontu incelendiğinde 8.930,89 TL tutarındaki havale ödemesinin “... Şube 20.06.2020 tarihli ... seri numaralı çek bedeli (cari hesap bakiyesi)“ açıklaması ile yapıldığı görülmüştür.

Davaya konu çeke ilişkin kayıtları :

Davacının kayıtlarında 103 Verilen çekler hesabı incelendiğinde çekin verilişine ilişkin kayıt mevcut olmadığı görülmüştür.

Dava Dışı ... ... A.Ş.’nin sunulan kayıtları uyarınca tespit edilenler :

Dava dışı şirket tarafından davacı ile olan ticari ilişkisine ilişkin sunulan ...hesabı incelendiğinde, 2019 yılından devreden 8.025,42 TL davacı borcunun 21.03.2020 tarihinde 8.025,48 TL ödeme ile kapandığı, dava dışı firmasının 23.03.2020 tarihinde tanzim ettiği 8.930,89 TL tutarındaki faturanın davacı borcu olarak kaydedildiği , karşılığında 06.05.2020 tarihinde 8.930,89 TL ödeme olduğu kayıtlıdır.

... ... A.Ş. firması kayıtlarında çek üzerinde kendisinden sonra görülen cirantalar ile ilgili ticari ilişki kaydı görülememiştir.

Çekin Ön ve Arka Yüzü :

Borç Alacak Hususunda İncelemeler :,

Davacı çek keşidecisi tarafından borçlu bulunmadığının tespiti talebi ile açılan iş bu davada, davaya konu edilen çekin keşidecisi davacı ile çekin lehtarı ... ... A.Ş. firması arasında mevcut ticari ilişki kapsamında çekin dava dışı lehtara gönderilmesi sırasında kargoda kaybolduğu ve lehtarın çek üzerindeki imzasının lehtar eli mahsulü olmadığı ve dosyada yeralan diğer hususlarda taktir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere ,

Davacı ve dava dışı lehtar ... ... A.Ş. tarafından sunulan ticari kayıtlar kapsamında;

Davaya konu çekin lehtar tarafından davacıya tanzim edilen 8.930 TL.lik faturası sebebi ile, davacının 8.930 TL tutarında davaya konu çekin keşide edildiği ,

Söz konusu çek bedelinin sunulan ticari kayıtlarda davacı tarafından dava dışı lehtar firmaya banka havalesi ile çek bedeli karşılığı olarak 8.930 TL ödendiği,

Bu belirlemeler kapsamında çek keşidecisi davacının düzenlemiş olduğu çek sebebi ile çek lehtarı ... ... A.Ş.ne çek bedeli karşılığını ödemiş olduğu , borçlu olmadığı,

Davacının davaya konu çek sebebi ile borçlu olmadığını Davalı hamile karşıda ileri sürüp süremeyeceği ve davalının söz konusu çek sebebi ile iyiniyetli 3.şahıs olduğu hususlarında ;

Mali olarak , çekin gerçek bir ticari ilişki kapsamında davalı tarafından önceki cirantadan alındığı ve diğer incelemelerin davalı tarafça kayıt belge sunulmaması sebebiyle yapılamadığı, nihai taktirin Sayın Mahkemeye ait olduğu sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak;

Dosya davacı ve dava dışı ... ... A.Ş ticari kayıtları incelenmiş olup,

Davaya konu çekin lehtar ... ... A.Ş tarafından davacıya tanzim edilen 8.930 TL.lik faturası sebebi ile, davacının 8.930 TL tutarında davaya konu çekin keşide edildiği ,

Söz konusu çek bedelinin sunulan ticari kayıtlarda davacı tarafından dava dışı lehtar firmaya banka havalesi ile çek bedeli karşılığı olarak 8.930 TL ödendiği,

Davalının iyiniyetli 3. Şahıs olduğu ve bu nedenle davacının çekten borçlu olmadığı iddiasının kendisine karşı ileri sürülemeyeceğine ilişkin bildirdiği hususlarda taktirin Sayın Mahkemeye ait olacağı" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Dava; davacının keşidecisi olduğu 20/06/2020 tarihli 8.930,89 TL bedelli çekin lehtara ulaştırılması sırasında kaybolduğu ve çek bedelinin lehtara ödendiğinden bahisle davalı hamile borçlu olunmadığının tespiti talebinden ibarettir.

Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamında edinilen vicdani kanaat gereğince; davaya konu çekin davacı tarafça keşide edildiği ve davacı tarafın çekteki imzasını inkar etmediği, kambiyo senedi sıfatını haiz çek hakkında TTK'nun 818. maddesi yollaması ile aynı yasanın 677. maddesi uyarınca imzaların istiklali prensibinin geçerli olduğu,

bu prensip uyarınca çekin ciro silsilesinde birbirini izleyen geçerli ciroların bulunması halinde aradaki ciranta imzaları sahibine ait olmasa dahi çekin geçerliliğinin etkilenmeyeceği, kendi imzasının sahteliğine dayanmayan davacı yanın lehtara çek bedelini ödemiş olmasına ve lehtar tarafından şahsi defi olarak ileri sürülebilecek imzanın sahte oluşuna TTK'nın 687. maddesi uyarınca davalı hamilin kötü niyetli olduğunu ispatlayamadığı müddetçe dayanamayacağı,

dosya kapsamında celp edilen soruşturma dosyasının çekin kargo yolu ile gönderilmesi sırasında kaybolması nedeniyle kargo şirketi ve kurye aleyhine başlatılan soruşturmaya ilişkin olması nedeniyle davalı yanın kötü niyetini ispata elverişli olmadığından mahkememizce neticesinin beklenilmesine gerek görülmediği, neticeten davacı yanın davalı hamile karşı ileri sürebileceği mutlak definin bulunmaması,

davaya konu çekin görünüşte usulüne uygun ciro silsilesine sahip olması ve davalı hamilin kambiyo hukuku kuralları çerçevesinde ciranta imzalarının geçerliliğini araştırma külfetinin bulunmamasının dayanağı imzaların istiklali prensibi gereğince, ayrıca ispat yükü üzerinde bulunan davacı yanın davalı yanın çeki kötü niyetle iktisap ettiğini ispatlayamamış olması nedenleriyle mahkememizce emsal alınan ... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 2020/... Esas 2021/...

Karar sayılı ilamı ışığında, davacı yanın davasının reddine, ihtiyati tedbir kararının icrası nedeniyle alacağına geç kavuşan davalı lehine alacağın %20'si oranındaki 1.982,88 TL tazminatın davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine dair, aşağıdaki hükmün kurulması cihetine gidilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza