İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/673 K.2021/932

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 1 adet York hava soğutmalı Kondenserli Scroll Kompresörlü soğutma grubu cihazın 44.000,00.-USD bedelle davalıya satışı hususunda anlaştıklarını, bu cihaz için önce ... fatura düzenlendiğini, ... faturanın davalı şirket yetkilisi tarafından onaylandığını, akabinde cihazın 01.03.2019 tarihinde davalı şirkete teslim edilip faturalanarak e-fatura sisteminden davalıya iletildiğini, ... fatura metninde davalı şirketin müvekkil şirkete ödemekle yükümlü olduğu 44.000,00.

USD tutarındaki satış bedelinin %20 sinin teslimden önce bakiyesinin ise müteakip 60 gün içerisinde yani en geç 30.04.2019 tarihinde ödemesi gerektiğini; buna rağmen davalının 20.563,23.-USD bedelini ödemediğini, akabinde davalıdan 28.02.2020 vadeli 38.333,00.-TL, 30.04.2020 vadeli 38.333,00.-TL, 30.05.2020 vadeli 38.333,00.-TL bedelli olmak üzere 114.999,00-TL bono alındığını, ancak bonoların zamanında ödenmediğini, bu bonoların tahsili için önce ...

19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D iş sayılı kararıyla davalıya İhtiyati haciz uygulandığını, akabinde 24.07.2020 tarihinde ... 31. İcra Müdürlüğü, ... Esas Dosyasıyla davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalmın ödeme emri tebliğinden önce 27.07.2020 tarihinde ödeme yaptığını, bu tutardan cezaevi harcı, ve ...

19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D.İş sayılı İhtiyati haciz kararıyla hükmedilen kanuni vekalet ücreti düşüldükten sonra 112.819,32.-TL kısmın ifa edildiğini, ... faturasındaki hüküm gereği, 27.07.2020 ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kut'undan davalı ödemesi olan 112.819,32.-TL nin o gün ki kur'a (1 USD 6,8590.-TL) çevrilerek davalının hesabına 16.448,36.-USD alacak kaydı girildiğini, kalan (20.563,23-16.448,36) 4.114,87. USD üzerinden...7.

İcra Dairesi...Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine yine ödeme emri düzenlendiği, davalının bu ödeme emrine itiraz ederek takibi durdurduğunu, sonuç olarak huzurdaki davanın açıldığını, ... 7. İcra Dairesi... E.sayılı icra dosyasına yapılan haksız itirazın kaldırılmasını, davalının kötü niyetli olarak icra takibine itirazı nedeniyle, en az %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkili firmanın davacı ile tek ticari ilişkisi 44.000-USD bedel karşılığında davacıdan cihaz alması olduğunu; taraflar arasında başkaca bir ticari münasebet bulunmadığını, huzurdaki dava ile itirazin iptali talep edilen...7. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas. sayılı icra takip dosyasının dayanağın bu ticari ilişkiye istinaden düzenlenen 44.000-USD bedelli fatura olduğunu, davacının bu faturadan kaynaklı 4.114,87-USD alacağı kaldığını iddia ettiğini, oysa davalı müvekkil şirketin söz konusu fatura bedelinin tamamını 28/02/2019 tarihinde 4.000-USD, 09/08/2019 tarihinde 10.000-USD, 02/12/2019 tarihinde 4.600-USD, 30/12/2019 tarihinde 2.500-USD, 28/02/2020 tarihinde 12.000-TL nakit ödeme yaparak ve 31/12/2019 tarihinde 114.999-TL bedelli toplam 3 adet bono teslimi ile ifa ettiğini, davacıya faturadan kaynaklı başkaca bir borcunun bulunmadığını,

kıymetli evrakın bir ödeme aracı olduğumu ve teslimle ödemenin her türlü sonucunu doğurduğu dikkate alındığında müvekkili şirkete iade edilmeyen bonoların icra takibi vasıtasıyla tahsil edilmiş olmasının fatura alacağı yönünden sonuca münhasır olmadığını, bu nedenlerle; davacının dava konusu takipte talep ettiği alacağın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, tüm bu nedenlerle; davanın reddini, davacının en az %20 İcra İnkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerine bırakılması gerektiğini talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce celp edilen ... 7.İcra Müdürlüğü'nün... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine bakiye fatura alacağına istinaden 4.114,87 USD alacağın 3095 sayılı kanunun 4a maddesi gereğince işleyecek faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/06/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

"Taraflar arasında 1 adet Üretim/Depo alanları ısıtma soğutma santraller ve tüm bağlantıları alım /satımı hakkında bir sözleşme akdedildiği, davacının davalıya 44.000,00. USD bedelle bir proforma fatura düzenlendiği, proforma faturasının Ödeme Şekli Başlıklı maddesinde.

“Anlaşmanın döviz bazlı olduğu ve ödemelerin döviz bazlı yapılacağının belirlendiği, yine TL ödemelerde ödeme günündeki TCMB döviz satış kur'unun dikkate alınacağı” hükmü olduğu davalı tarafından bu proforma faturasının imzalanarak tasdik edildiği, akabinde; dava konusu.

1 adet Üretim/Depo alanları ısıtma soğutma santraller ve tüm bağlantılarının davacı tarafından 01.03.2019 Tarih Seri... sıra numaralı sevk irsaliyesi ile davalı adresine davalı adına ... isimli kişiye teslim edildiği, ilgili sevk irsaliyesine istinaden yine davacı tarafından davalı adına 01.03.2019 Tarih, ....sıra numaralı 44.000,00.-USD bedelli e- fatura düzenlenerek Gelir İdaresi Başkanlığı sistemi üzerinden davalıya tebliğ edildiği, davacı şirketin, 2019-2020 takvim yılına ait kanuni defterlerinin.

HMK'nun 222/2 maddesi hükümlerine göre delil teşkil ettiği, davacı ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; davacının davalıdan ödeme emri tarihinde, (44.000,00-39.885,13=) 4.114,87.-USD alacağının olduğu, davalı Şirketin, 2019-2020 takvim yılına ait kanuni defterlerinin.

HMK'nun 222/2 maddesi hükümlerine göre delil teşkil ettiği, davalı ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; davalının davacıdan ödeme emri tarihinde12.004,96.-TL, taraf ticari defterleri arasındaki uyuşmazlığın aşağıdaki nedenlerden kaynaklandığı, davalı tarafından gönderilen paraların Davalı hesaplara TL davacı hesaplarına USD ye çevrilerek işlendiği, bu nedenle aşağıdaki işlemlerin gerçekleştiği,

¸ ... Faturadaki Ödeme Şekli Başlıklı maddesinde; “Anlaşmanın döviz bazlı olduğu ve ödemelerin döviz bazlı yapılacağının belirlendiği, yine TL ödemelerde ödeme günündeki TCMB döviz satış kur'unun dikkate alınacağı” hükmüne göre yapılan hesaplamalar:

(Bknz TCMB 02.12.2019, 31.12.2019, 28.02.2020,27.07.2020 tarihli Dolar döviz satış

kur'ları)

02.12.2019 Tarihli TCMB Dolar satış Kur'u — 26.567,04/5.7529— 4,618,03.-USD

31.12.2019 Tarihli TCMB Dolar satış Kur'u — 15.000,00/5.9507— 2.520,71.-USD

28.02.2020 Tarihli TCMB Dolar satış Kur'u — 12,000,00/6.2371— 1.923,97.-USD

27.07.2020 Tarihli TCMB Dolar satış Kur'u 112.819,02/6.8487-16.473,06.-USD

(112.819,02.-TL için Bknz V. Bölüm Madde:6)

¸... faturası üzerinde yapılan anlaşma hükümlerine göre yapılan hesaplamalar neticesinde davacının davalıdan ödeme emri tarihinde 4.064,23.-USD alacağının olacağı, davalı vekili tarafından iddia edilen; “her ne kadar proforma faturası üzerinden anlaşılmış olunsa da; 31/12/2019 tarihinde davacıya verilen 114.999,00-TL bedelli toplam 3 adet bono teslimi ile borcun ifa edildiği ve bu bonoların ... 31. İcra Müdürlüğü, ... Esas dosyasına yapılan ödemeyle bittiği, iddiasının hukuki mesele olduğu,

Tüm dava dosyası, iddia, savunma, taraf ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde.

İş bu raporun 5 ve 6. Maddelerinde ayrıntılı olarak yapılan tespit, değerlendirme ve hesaplamalar neticesinde; taraflar arasından akdedilen ve davacı tarafından davalı adına düzenlenen ... faturası üzerinde yapılan anlaşma hükümlerine göre, yapılan hesaplamalar neticesinde; davacının davalıdan ödeme emri tarihinde 4.064,23.-USD alacağının olacağı, davalı vekili tarafından iddia edilen.

“Her ne kadar proforma faturası üzerinden anlaşılmış olsa da 31/12/2019 tarihinde davacıya verilen 114.999,00-TL bedelli toplam 3 adet bono teslimi ile borcun tamamının ifa edildiği, yani ... 31. İcra Müdürlüğü, ... Esas dosyasına yapılan ödemeyle borcun bittiği, yönünde hükmün yüce mahkemenizin takdirinde olacağı," şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 05/10/2021 tarihli ek raporda özetle;

"Tüm dava dosyası, iddia, savunma, taraf ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

1-Taraflar arasından akdedilen ve davacı tarafından davalı adına düzenlenen ... faturası üzerinde yapılan anlaşma hükümlerine göre, yapılan hesaplamalar neticesinde; davacının davalıdan ödeme emri tarihinde 4.064,23.-USD alacağının olacağı,

2-Davalı vekili tarafından iddia edilen; “Her ne kadar proforma faturası üzerinden anlaşılmış olsa da 31/12/2019 tarihinde davacıya verilen 114.999,00-TL bedelli toplam 3 adet bono teslimi ile borcun tamamının ifa edildiği, yani ... 31. İcra Müdürlüğü, ... Esas Dosyasına yapılan ödemeyle borcun bittiği, yönünde hükmün yüce mahkemenizin takdirinde olacağı," şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Dava, taraflar arasındaki satım sözleşmesine konu cihazın bakiye satış bedelinin ödenmediğinden bahisle ... 7. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının iptali isteminden ibarettir.

Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamında edinilen vicdani kanaat gereğince, davacı tarafın bakiye fatura alacağına dayalı olarak başlattığı icra takibinin davalı şirketin ödeme emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde vaki itirazı nedeniyle durduğu, itirazın iptali davasının kanuni süre içerisinde ikame edildiği,

tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde mali müşavir bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmasına karar verilmekle, tarafların davacı tarafın alacak talebine konu faturanın ait olduğu dönem itibari ile 2019 ve 2020 yıllarına ait ticari defter ve belgelerini ibraz ettiği, ibraz edilen ticari defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin yaptırıldığı, ibraz edilen ticari defterlerin delil vasfını haiz olduğu saptanmıştır.

Davaya konu cihazın satış bedeli 44.000 USD olup, proforma faturada ödemelerin döviz bazlı yapılacağı ve TL ödemelerde TCMB'nin 'döviz satış kuru'nun esas alınacağı kararlaştırılmıştır. Davalı yanca farklı tarihlerde 4.400 USD, 10.000 USD, 4.600 USD, 2.500 USD ve 12.000 TL şeklinde ödemeler yapıldığı ve davacıya toplamı 114.999 TL bedelli olan 3 adet bono verildiği ancak bonoların vadesinde ödenmemesi nedeniyle davacı tarafça ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası üzerinden davalı aleyhine ihtiyati haciz kararı alınarak ... 31. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile takibe konulduğu, takip dosyasında 29/07/2020 tarihli reddiyat makbuzuna göre davacı alacaklı vekiline 113.574,02 TL tutarında ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

Tarafların ticari defter ve belgelerindeki farklılıkların ödemelerin defterlere farklı şekilde kayıt edilmiş olmasından kaynaklandığı, öncelikle ödemeler anlaşma uyarınca döviz bazlı yapılacağından bu suretle yapılan ödemelerin fatura borcundan doğrudan düşülmesinin gerektiği, bu kapsamda bilirkişi raporundan ve taraf ticari defter ve kayıtlarından farklı olarak davalı şirketin yaptığı toplam (4.400 + 10.000 + 4.600 + 2.500 =) 21.500,00 USD tutarındaki ödemeler çıkarıldığında bakiye 22.500,00 USD borcunun kaldığı,

TL olarak yapılan ödemelerin ise anlaşmaya uygun olarak ödeme tarihindeki döviz satış kuru ile USD'ye çevrilmesinin gerektiği, buna göre 28/02/2020 tarihinde yapılan 12.000 TL bedelli ödemenin o günki 1 USD = 6,2371 TL kur karşılığının 1.923,97 USD'ye tekabül ettiği, vadesinde ödenmeyen bonoların ihtiyati haciz kararı üzerine icra takibi ile tahsil edilen 113.574,02 TL'sinden ihtiyati haciz kararında davacı lehine hükmedilen 755 TL avukatlık ücreti çıkarıldığında,

davalı borcundan düşülebilecek 112.819,02 TL'nin davacı vekiline reddiyat makbuzu ile ödemenin yapıldığı 29/07/2020 tarihli 1 USD = 6,9497 TL kur karşılığının 16.233,65 USD'ye denk geldiği, böylece TL ödemelerin de USD'ye çevrilerek bakiye 22.500 USD'den çıkarılması ile (22.500 - (16.233,65 + 1.923,97) =) 4.342,38 USD bakiye davalı borcunun tespit edildiği ancak davacı talebi daha az olduğundan taleple bağlılık ilkesi nazara alınarak 4.114,87 TL'ye hükmedilmesinin mümkün olduğu, davalı yanın bonoların teslimi ile borcun ifa edildiği ve dolayısıyla bono teslim tarihindeki kura göre hesaplama yapılmasının gerektiğine dair savunmasına,

bonoların vade tarihlerinde ödenmemiş olduğu nazara alındığında kimsenin kendi kusuru ile lehine hak çıkaramaz ilkesine ve taraflar arasındaki anlaşmaya uygun olmadığından itibar edilemeyeceği anlaşıldığından, mahkememizce resen yapılan hesaplama dikkate alınmak suretiyle, davanın kabulü ile davalı yanın itirazının iptaline, alacak likit olduğundan davalı tarafça haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır