İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/82 K.2021/413

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili mahkememize sunmuş dava dilekçesinde özetle.

18/01/2019 tarihinde müvekkili sigorta şirketinde sigortalı bulunan ...'a ait ... plaka sayılı araca, davalının sigorta şirketinde sigortalı ... plaka sayılı aracın geçiş üstünlüğüne uymayarak çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında müvekkilinin aracının hasara uğradığını, müvekkilinin dava konusu olay nedeniyle sigortalısına farklı farklı zamanlarda toplam 16.866,33 TL sigorta tazminatı ödediğini, ödeme nedeniyle davalı sigorta şirketine rücu başvurusunda bulunulduğunu, ancak davalı sigorta şirketinin müvekkil sigorta şirketinde sigortalı aracın %50 kusurlu olduğunu ileri sürdüğünü, müvekkil şirkete 8.433,17 TL ödediğini,

kalan bakiye 8.433,16 TL için icra takibinde bulunulduğunu beyanla takibe vaki davalının haksız itirazını iptalini, takibin devamını ve davalının %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile sorumlu tutulması talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle zamanaşımı itirazlarının olduğunu, ödeme emrine konu tutardan müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, alacaklı tarafın tüm zararının karşılandığını, yapılan takibin haksız ve mesnetsiz olduğunu, kusur oranının tespitinin gerektiğini, alacak likit olmadığı için icra inkar tazminatı talebinin haksız olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizce delillerin ibrazını müteakip celbi gerekli delillerde celp edilerek dosyamız arasına katılmıştır.

Mahkememizce celp edilen ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine rücu alacağına istinaden faizler dahil toplam 9.334,24 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamı üzerinde kazanın meydana gelmesinde sürücülerin kusur oranları, kaza nedeniyle davacı şirketçe sigortalıya ödenen bedelin kadri maruf olup olmadığı, davalı şirketçe takip ve davadan önce yapılan ödeme gözetilerek var ise davacı yanın talep edebileceği alacak miktarının belirlenmesi, takipte talep edilen işlemiş faizin yerinde olup olmadığının tespiti hususlarında inceleme yapmak üzere dosya İTÜ trafik kürsüsünden trafik uzmanı bilirkişiler Ali Güvenç Göktan, Şükrüye İyinam ve Murat Vural'a tevdi edilmiş ve anılı bilirkişiler marifetiyle inceleme icra edilerek konuya ilişkin 10/08/2020 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;

"Kusur Açısından:

Dava dosyasında bulunan, Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağında, araç sürücüleri ayrı ayrı kazayı kaleme almış olup, davacıya sigortalı, ... plakalı aracın sürücüsü ..., aracıyla ... Sokaktan çıkarken ... Sokaktan gelen diğer araçla çarpışmış olduğunu, davalıya sigortalı, ... plakalı aracın sürücüsü ... ise, aracıyla ... Sokakta seyrederken, ... no.’lu Sokak kavşağında ... Sokaktan çıkan aracın kendisine çarpmış olduğunu belirtmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalıya sigortalı, ... plakalı aracın sürücüsünün, 2918 Sayılı KTK madde 57/c-2 ile tanımlanan kavşaklarda geçiş üstünlüğü ile ilgili, tarafsız kavşaklarda soldakinin sağdan gelen araca yol vermek zorunda olması kuralını ihlal etmiş olduğunu ileri sürmektedir.

Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağında bulunan kaza yeri krokisinden, ... plakalı aracın kavşağa önceden girmiş ve ... plakalı aracın sağ ön köşesi ile ... plakalı aracın arka kısmına çarpmış olduğu anlaşılmaktadır. Mahalde fren izi tespiti mevcut değildir. Davacıya sigortalı araç tarafsız olduğu anlaşılan dörtlü kavşağa sağdan girmiş ve dolayısıyla geçiş önceliği olmakla birlikte, davalıya sigortalı aracın da kavşağa önceden girmiş olması nedeniyle tamamen kusurlu olması yerinde değildir.

Heyetimiz, dava dosyasında yapmış olduğu inceleme sonucunda, davalıya sigortalı aracın sürücüsü ...’in tarafsız dörtlü kavşağa yaklaştığında hızını düşürmemiş ve kavşağa sağdan giren araca geçiş önceliği vermemiş olması nedeniyle % 75 oranında ve asli kusurlu olduğu, davacıya sigortalı aracın sürücüsü ...’ın ise, tarafsız dörtlü kavşağa gelişinde hızını kesmemiş ve kavşağa kendisinden önce girdiği anlaşılan araca çarpmış olması nedeniyle % 25 oranında ve tali kusurlu olduğu kanaatine varmıştır.

Hasar Açısından:

Davacıya sigortalı ... plakalı araç, ... marka, ... tipinde ve 2014 model olup, motor numarası ..., şasi numarası ..., kaza tarihindeki kilometresi 63.686 km’dir.

Dava dosyasında bulunan, 21.02.2019 tarihli Kasko Kesin Ekspertiz Raporunda, davacıya sigortalı, ... plakalı aracın uğramış olduğu hasarın onarımı için değişmesi gereken 35 kalem parça sıralanmış olup, bu parçalar kazanın oluş şekline ve dava dosyasında bulunan hasarlı araç fotoğraflarına uyumlu olup, iskonto dahil KDV hariç toplam tutarları 10.658,93 TL günün rayicindedir. Değişim, onarım ve ayar işçilikleri toplamı KDV dahil 4.100,00 TL onarım şeklinde ve günün rayicine uygundur. Dolayısıyla dava konusu hasarın onarım tutarı;

10.658,93 + 4.100,00 = 14.758,93 + % 18 KDV = 17.415,53 TL’dir.

Davacının kendisine kasko sigortalı dava konusu aracın sahibine 22.02.2019 tarihinde 4.449,99 TL, ... isimli alıcıya 25.02.2019 tarihinde 10.239,24 TL, ...A.Ş. isimli alıcıya 25.02.2019 tarihinde 499,85 TL, ...Tic.A.Ş. isimli alıcıya 25.02.2019 tarihinde 1.488,45 TL, Tia Şaseci ... isimli alıcıya 04.03.2019 tarihinde 188,80 TL havale etmiş olduğu, dava dosyasında bulunan dekontlardan anlaşılmakta olup, havale edilen meblağların toplam tutarı: 4.449,99 + 10.239,24 + 499,85 + 1.488,45 + 188,80 = 16.866,33 TL’dir.

Davacının sigortalısının aracının onarımı için ödemiş olduğu tutar 16.866,33 TL olup, eksper raporunda belirlenen 17.415,53 TL’den 549,20 TL eksik olmakla birlikte bu meblağ ile sigortalının hasar tutarını karşılamış olduğu anlaşılmakta olup, dolayısıyla meblağ kadri marufundadır.

Davalı ... A.Ş.’nin ... 25. İcra Müdürlüğüne yapmış olduğu, 01.10.2019 tarihli itirazda, davacıya 8.433,17 TL ödeme yapmış olduğu belirtilmiştir.

Yukarıda belirlenen kusur oranına göre, Davalı ... Sigorta A.Ş., hasar bedelinin % 75’inden sorumlu olup, bu tutar, 12.649,75 TL dir. ... Sigorta A.Ş.’nin ödemiş olduğu anlaşılan 8.433,17 TL hesaba katıldığında, davacı yanın talep edebileceği alacak miktarı:

12.649,75 – 8.433,17 = 4.216,58 TL’dir.

Takipte talep edilen işlemiş faizin yerinde olup olmadığı uzmanlık alanımız dışında olup, bu konu sayın Mahkemenin takdirindedir.

Sonuç olarak;

Yukarıda açıklanan hususlar ışığında, dava konusu kazada, heyetimizce,

Davalıya sigortalı aracın sürücüsü ...’in, %75 oranında ve asli kusurlu bulunduğu,

Davacıya sigortalı aracın sürücüsü ...’ın, % 25 oranında ve tali kusurlu olduğu,

Kaza nedeniyle davacı şirketçe sigortalıya ödenen bedel olan 16.866,33 TL’nin kadri maruf bulunduğu,

Davalı şirketçe takip ve davadan önce yapılan ödeme gözetilerek davacı yanın talep edebileceği alacak miktarının 4.216,58 TL olduğu" şeklinde mütaalada bulundukları görülmüştür.

Mahkememizce bilirkişi heyetine ...'ın dahili ile kök raporda eksik bırakılan hesaplamaların yapılması ve kusur bilirkişilerince taraf vekillerinin rapora itirazlarının karşılanması amacıyla ayrıntılı, hüküm kurmaya ve İstinaf ile Yargıtay denetimine elverişli ek rapor alınarak konuya ilişkin 24/02/2021 tarihli rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişiler anılı raporlarında özetle;

"Kusur Ve Sorumluluk Durumu

a)Tarafımızca düzenlenen 10.08.2020 tarihli raporda olayın meydana gelmesinde;

-Davacı tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...’ın %25 oranında kusurlu olduğu,

-Davalı tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış bulunan ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...’in %75 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir.

b)Raporda tarafların kusur durumlarının hangi ilke ve gerekçelere göre belirlendiği ayrıntılı olarak izah edilmiştir. Taraflarca söz konusu rapora somut olarak itiraz edilmediğinden ve ilk raporda belirlenen hususlarda değişiklik gerektirecek yeni bir bilgi ve belge ibraz edilmediğinden ilk rapordaki kusur durumunda bir değişikliğe gidilmesi mümkün gözükmemektedir. Bu durumda;

Nihai takdir ve değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; İlk raporda belirlenen kusur raporunda bir değişikliği gidilmeksizin ilk rapora atıf yapılmakla yetinilecektir.

Rücu Edilebilir Alacak Tutarı

a)Tarafımızca düzenlenen 10.08.2020 tarihli raporda davalı tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanan ... plakalı araçtaki hasar tutarı 17.415,53 TL olarak belirlenmiştir.

Davacı tarafından araç sahibine toplam 16.866,33 TL ödenmiştir. Bu durumda;

Davacı tarafından ödenen tutar ile sınırlı olarak rücuya konu edilebilir alacak tutarı 16.866,33 TL olarak kabul edilecektir.

b)Olayın meydana gelmesinde davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %75, davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %25 kusurlu olduğu dikkate alındığından 16.866,33 TL.lık ödemenin her bir tarafın sorumluluğuna isabet eten tutarları aşağıdaki gibidir;

Davacı ... Sigortanın sorumluluğunda olan tutar(16.866,33x%25)=4.216,58 TL

Davalı ... Sigortanın sorumluluğunda olan tutar(16.866,33x%75)=+12.649,75 TL

Toplam 16.866,33 TL.'dir.

Davalı tarafından davacıya bu olay nedeniyle tarafından 26.04.2019 tarihinde 8.433,17 TL ödendiği taraflar arasında ihtilaf konusu değildir. Bu durumda;

Davalının sorumlu olduğu hasar tutarından, davalı tarafından dava açılmadan önce yapılan ödemenin tenzili ile davacının rücuan talep edilebilir bakiye alacak tutarı aşağıdaki gibidir;

Davalının sorumlu olduğu zarar tutarı= 12.649,75 TL

Ödemenin tenzili=- 8.433,17 TL

Davalının bakiye sorumluluk tutarı= 4.216,58 TL

Tarafların Sorumlulukları

a)... plakalı araç davacı tarafından kaza tarihini kapsar şekilde kasko sigorta poliçesi sigortalanmış ve 3.kişinin %75 kusurlu eylemi nedeniyle araç sahibine ödeme yapmak zorunda kalmıştır.

Türk Ticaret Kanunun 1472. maddesinde “..MADDE 1472- (1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. .” demektedir.

Aynı şekilde Kasko Sigortası Genel Şartlarında “ Sigortacı, ödediği tazminat tutarınca hukuken sigortalı yerine geçer” demektedir.

Gerek yasal düzenleme gerekse kasko sigorta poliçesi genel şartlarına göre davacı ödediği tazminat tutarınca hukuken sigortalı yerine geçtiğinden yapmış olduğu ödemeleri kusurlu ve sorumlu kişilerden rücuan talep edebilecektir.

b)... Sigorta tarafından olayda sürücüsü %75 kusurlu bulunan ... plakalı araç kaza tarihini kapsar şekilde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta poliçesi ile sigortalanmıştır.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarında sigortanın kapsamı “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır” şeklinde tanımlanmıştır.

... Sigortanın kaza tarihinde geçerli limit dahilinde ... plakalı aracın uğramış olduğu hasarı karşılaması gerekmektedir. Söz konusu araçtaki hasar davacı tarafından ödendiğinden, halefiyet ilkesi gereği ... Sigorta davacıya karşı sorumlu hale gelmiştir.

18.01.2019 kaza tarihi itibariyle ... Sigortanın sorumluluk üst limiti araç başına 36.000,00 TL.dır.

Talep edilebilir zarar tutarı limitin içinde kaldığından davalı sigorta şirketi yukarıda belirlenen zarar tutarının tamamından sorumlu olacaktır

Temerrüt Tarihi Ve Olaya Uygulanacak Faizin Cinsi Ve İşlemiş Faiz Tutarı

Yasal olarak sebepsiz zenginleşmenin gerçekleştiği tarih itibariyle ayrıca bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın borçlu temerrüde düşmüş olmaktadır. Ancak;

Karayolları Trafik Kanunun 99.maddesinde; “....Sigortacılar, hak sahibinin kaza veya zarara ilişkin tespit tutanağını veya bilirkişi raporunu, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.....” demektedir. Bu durumda;

... Sigorta bakımından temerrüdün 99.maddeye göre tespit edilmesi gerekmektedir. Dava dosyasında ... Sigortaya 26.04.2019 ödeme tarihinden önce başvuru yapıldığına dair bir belge bulunmadığından ... Sigorta bakımından en erken temerrüt 26.04.2019 ödeme tarihinde gerçekleşmiş kabul edilecektir.

Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 2016/990 E sayılı emsal kararında “...Dava, kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili istemine ilişkindir. Sigortacı tarafından halefiyet ilkesine dayalı olarak açılan rücu davalarında uygulanacak temerrüt faizi oranı, halefiyet ilkesi çerçevesinde saptanmalıdır. Diğer bir deyişle, bu dava sigorta ettiren tarafından açılsa idi o dava sebebiyle hangi oranda temerrüt faizi istenebilecek ise bu davada da aynı oranda temerrüt faizi istenebilecektir. Somut olayda davacı sigortacının halefi olduğu sigortalısının aracı hususi araçtır. Bu durumda onun halefi sıfatıyla hareket eden davacı sigortacı da temerrüt faizi olarak asıl zarar görenin isteyebileceği yasal faiz isteyebilecektir..” demektedir.

Dosyada mevcut belgeler incelendiğinde olayda kazaya karışan her iki aracın kullanım amaca hususi gözükmektedir. Bu durumda bu konudaki Yargıtay kararları dikkate alındığında olaya adi yasal faiz oranlarının uygulanması gerekecektir. Buna göre;

Davalı bakımından 26.04.2019 temerrüt tarihinden icra takibinin yapıldığı 20.09.2019 tarihine kadar işlemiş faiz tutarı toplam 152,84 TL.'dir.

Sonuç olarak; Delillerin ve hukuki durumların takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; 18.01.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazasında;

Davacı tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...’ın %25 oranında kusurlu olduğu,

Davalı tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış bulunan ... plakalı aracın dava dışı sürücüsü ...’in %75 oranında kusurlu olduğu,

Davacı tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalanmış bulunan ... plakalı araçta meydana gelen hasar nedeniyle, davalı tarafından zorunlu trafik sigorta poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı araç sürücüsünün %75 kusur oranındaki sorumluluk durumuna;

... 25.İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile yapılan icra takibi nedeniyle davacının, davalıdan talep edilebilir;

-Asıl alacağın = 4.216,58 TL olduğu,

-İşlemiş faiz alacağının + 152,84 TL olduğu(20.09.2019 takip tarihine kadar),

Toplam = 4.369,42 TL

Sigortalı aracın kullanım amacının hususi olması nedeniyle faiz cinsinin adi yasal faiz oranları olacağı" şeklinde mütaalada bulunulduğu görülmüştür.

Dava; 18/01/2019 tarihli trafik kazasında davacı şirket nezdinde kasko sigortalı ... plakalı aracın uğradığı hasar nedeniyle sigortalısına ödeme yapan davacı sigortanın, kazaya karışan ... plakalı diğer araç sürücüsünün kusurlu olması nedeniyle ZMSS sigortacısı sıfatıyla davalı sigortanın da sorumlu olduğundan bahisle başlattığı icra takibine davalı yanın itirazının iptali isteminden ibarettir.

Eldeki davanın esasen bir rücu davası olması nedeniyle zamanaşımının KTK'nun 109/1. maddesi uyarınca 18/01/2019 kaza tarihinden itibaren 2 yıllık süreye tabi olduğu ancak davalı yanın 26/04/2019 tarihli kısmi ödemesi nedeniyle TBK'nun 154/1-1. maddesi uyarınca, ayrıca 20/09/2019 tarihinde başlatılan icra takibi sebebiyle TBK'nun 154/1-2. maddesi uyarınca zamanaşımının bu tarihlerde kesilerek 2 yıllık sürenin yeniden işlemeye başladığı, davanın açıldığı 29/01/2020 tarihinde ise sürenin son kesildiği 20/09/2019 takip tarihi itibarıyla davanın zamanaşımına uğramadığı anlaşıldığından, davalı yanın zamanaşımı definin reddine karar vermek gerekmiştir.

Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık noktalarında icra edilen yargılama ve tüm dosya kapsamında edinilen vicdani kanaat gereğince; ayrıntılı ve gerekçeli olmakla mahkememizce hükme esas alınan İTÜ trafik kürsüsünden seçilen kusur bilirkişilerince hazırlanan raporda tespit edildiği üzere, 18/01/2019 tarihli kazada davacı şirket nezdinde kasko sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün %25 oranında tali kusurlu, davalı şirket nezdinde ZMSS sigortalı ... plakalı araç sürücüsünün %75 oranında asli kusurlu olduğu,

davacı şirket nezdinde sigortalı aracın uğradığı hasar nedeniyle toplam bedeli 10.658,83 TL olan 35 kalem parçanın değişmesinin gerektiği, parça fiyatlarının piyasa rayicinde olduğu, bu parçaların kazanın oluş şekline ve dava dosyasında bulunan hasarlı araç fotoğraflarına uyumlu oldukları, yine değişim onarım ve ayar işçilikleri toplamı KDV hariç 4.100 TL'nin onarım şekline ve günün rayicine uygun olduğu,

10.658,83 TL + 4.100 TL = 14.758,93 TL + 18% KDV = 17.415,53 TL'nin hasar tazminatı kapsamında davacı sigortalısına ödenebileceği ancak davacının hasar sebebiyle toplamda 16.866,33 TL ödediği görülmekle, en fazla bu meblağın davalı sigortalısının kusuruna denk gelen kısmının rücuen tahsilinin talep edilebileceği, 16.866,33 TL'nin %75 kusura denk gelen miktarı olan 12.649,75 TL'den davalı sigortanın sorumlu olduğu, sorumlu olunan meblağın davalının poliçe teminat limitini aşmadığı,

takip ve davadan önce davalı yanca 26/04/2019 tarihinde 8.433,17 TL tutarında ödeme yapılmış olmakla 4.216,58 TL bakiye hasar tazminatının daha davacıya ödenmesinin gerektiği, davalı şirket nezdinde sigortalı aracın kullanım amacının hususi olması nedeniyle avans yerine yasal faize hükmedileceği, bu kapsamda davalı tarafça ödemenin yapıldığı 26/04/2019 tarihinden takip tarihine kadar davacı yanın bakiye tazminat alacağı nedeniyle talep edebileceği işlemiş faizin 152,84 TL olarak hesaplandığı anlaşıldığından,

davanın kısmen kabulü ile itirazın iptaline, davaya konu alacağın kadri maruf bulunduğu bilirkişi incelemesi neticesinde tespit edildiğinden takibe konu alacak likit olmayıp davacı yanın icra inkar tazminatı talebinin yerinde olmadığı sonuç ve kanaatine varıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki hükmün kurulması cihetine gidilmiştir.

Katip · e-imza Hakim · e-imza