İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/587 K.2024/555

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili olduğu şirketin faaliyetlerinin yoğunluğu sebebiyle fazlaca ticari kayıt ve belgeye sahip olduğunu, bu yönde ülkemizde dahil birçok ülkede hizmet veren... Hizmetleri A.Ş. ile anlaşma sağladıklarını, Müvekkili ile ... A.Ş.arasında sözleşme uyarınca Müvekkil'in saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve sair ticari bilgi ve belgeleri, arşiv şirketi olarak faaliyet gösteren...

Hizmetleri A.Ş. deposunda muhafaza ettiklerini, basına yansıyan haberlerden de görülmek üzere 11 Haziran 2019 Salı günü, Müvekkil şirketin ticari defter ve sair bilgilerinin saklandığı ...

A.Ş.'nin Gebze-Kocaelin'de bulunan bir deposunda büyük çaplı bir yangın gerçekleştiğini, Müvekkil şirketin belgeleri ziyana uğradığını, zayi olduğunu, ...Arşivleme Hizmetleri A.Ş.tarafından iletilen zayi olmuş bilgi ve belgelerin listesini mahkememize sunduklarını, meydana gelen yangında Müvekkili şirket'in defter ve belgelerinin zayi olduğunun tesbiti anlamında Sayın Mahkeme tarafından kendilerine, zayi belgesi verilmesi hususunda karar verilmesini, talep etmiştir.

DELİLLER

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Zayii istemine konu defterler yönünden ilgili noterliklere yazı yazılarak şirkete ait defter açılış bilgileri celp ve tetkik edilmiştir. ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ...soruşturma numaralı dosyası Uyap üzerinden celp edilmiştir. Hazine ve Maliye bakanlığının Uygula ve Veri yönetimi Daire başkanlığına yazılan müzekkere cevabı mahkememiz dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi mali müşavir ... tarafından düzenlenen 18/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... Davacı tarafından talep edilen Zayi Belgesi Verilmesi ile ilgili yukarıda yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde takdir ve karar Sayın Mahkemenize ait olmak üzere.

Dosya kapsamındaki YANGIN RAPORU'nda olayın 11.06.2019 tarihinde meydana geldiğini ve ihbar saatinin 13:51 olduğu, Dosya kapsamındaki YANGIN RAPORU'nda belirtildiği üzere ve gerek dava dilekçesi ekinde gerek saklama şirketi tarafından sunulan gerekse 17 Ağustos 2020 tarihinde tarafımıza sunulan zayii evrak listelerinin incelenmesinden ekte yer alan Davalıya ait 1.019 Sayfa olarak listelenen saklama zorunluluğu olan evrakların (detayı G maddesinde anlatılmıştır) Yangında Zayii olduğu,Sonuç ve kanatine varılmştır.

Takdirlerinize saygılarımla arz ederim. 18.08.2020..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Sunulan bilirkişi raporunda zayi belgesi verilmesi istemine konu evrakların zayi olup olmadığının yeterince somutlaştırılmadığı, zayi olduğu ileri sürülen evrakların TTK'nun 82/1. maddesi kapsamında saklama yükümlülüğü bulunan belgelerden olup olmadığının açıklanmadığı, ...saklama şirketi tarafından yandığı bildirilen belgelerin matbaa ve noterliklerden gönderilen müzekkere cevapları ile yeterli düzeyde karşılaştırılmadığı, raporun sonuç bölümü ile içerik arasında da çelişkinin bulunduğu, bu haliyle raporun hüküm kurmaya elverişsiz olduğu anlaşılmakla; mevcut rapor iptal edilmeksizin bilirkişi değişikliğine gidilerek dosyanın mali müşavir ...'a tevdii edilmiştir.

Bilirkişi mali müşavir ... tarafından düzenlenen 22/012021 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"..Rapor içerisinde de belirtildiği üzere,Davanın TTK 82.Maddesinin....Bendi kapsamında yasal süresinde açıldığının anlaşıldığı,Davacı tarafça, anılan ticari defterler ve belgelerin TTK madde 82/7 numaralıfıkra uyarınca zayi olduğunun tespitinin talep edildiği, söz konusu belgelerin ...

Arşivleme şirketinin deposunda arşivlendiğini belirterek dosyaya söz konusu şirket ile aralarında yapılan sözleşmenin sunulduğu, ...şirketince dosyaya gönderilen davacıya ait belgelerin arşivlendiği envanter listesi incelendiğinde;

davacının genel olarak 2010-2017 yılları arasında yer alan İrsaliyeli fatura, Müşteri iade faturaları, sevk irsaliyesi, E-Fatura vb evraklarının arşivlendiğinin anlaşıldığı,Davacı tarafça Arşivleme Deposuna teslim edilen ve zayi olduğu belirtilen irsaliyeli faturalar ile Diasan Basım şirketlerince dosyaya gönderilen davacıya ait basımı yapılan irsaliyeli Fatura seri numaralarının birbirleriyle uyumlu olduğunun görüldüğü, söz konusu faturaların TTK 82/1.

Maddesi gereğince saklanması gereken belgelerden olduğu, Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesinde yer alan diğer tüm belgelerin basımı ile ilgili olarak Matbaa basım belgelerinin dosyada bulunmadığı,Yine Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirkete ait yasal defterlerin arşivlendiği hususunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, Noterliklerce dosyaya gönderilen Davacı şirkete ait; - 2011 yılı Yasal defter kayıtlarının açılış tasdiklerinin dosyaya sunulmadığı,

yevmiye ve kebir defterlerinin sadece ara tasdiklerinin (Defter yetmediği durumda defterin bittiği tarihten itibaren ek defter tasdik ettirilmesidir), dosyaya sunulduğu, yevmiye kapanış tasdikinin ise sunulmadığı, 2012 ve 2013 yılları yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin sunulduğu, söz konusu sunulan açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığının anlaşıldığı,- 2014 yılı yasal defterlerinin açılış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı,

ancak kapanış tasdiklerinin ise dosyaya sunulmadığı,- Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20.11.1992 Tarih ve E.1991/3729, K.1992/10671 Sayılı ilamında “ticari defterlerini onaylatmayan tacirlerin Türk Ticaret Kanunu'nun 68 inci maddesinin 4 üncü fikrasında sözü edilen zayi belgesini alma imkânları bulunmamaktadır.” Belirtilmiş olup, kapanış tasdiki yaptırmayan tacirlerin zayi belgesi alamayacaklarını hükme bağlandığı,

davacı şirkete ait 2011 ve 2014 yıllarına ait yasal defterlerin kapanış tasdikleri ile ilgili dosyaya herhangi bir tasdik bilgisinin sunulmadığı bu nedenle 2011 ve 2014 yıllarına ait yasal defterlerin kapanış tasdiklerinin yapılıp yapılmadığı hususunun tespit edilemediği, bu hususta takdirin yüce mahkemeye ait olduğu, 9. Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde; - Diasan Basım şirketince dosyaya gönderilen ve raporumuzun 3.4 bölümünd h listeşin ilen irsaliyeli f;

1 TTK D- Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesinde yer alan diğer irsaliye, müşteri iade faturaları vs. belgelerin basımı ile ilgili olarak Matbaa *basım belgelerinin dosyada bulunmadığı, Bu nedenlerle söz konusu belgelerin zayi olup olmadığı hususunda takdirin yüce mahkemede olduğu, Envanter listesinde yer alan E-Faturaların ise internet tabanlı olarak düzenlendiği ve bu faturaların dijital ortamda yedeklendiği, yedeklenen bu veriler kaybolsa dahi yeniden E-Faturaları temin etme imkanı olduğu,

söz konusu belgelerin saklandığı dijital donanımlarla ilgili oluşacak mücbir sebeplerin varlığında ancak zayi belgesi talep edilebileceği, ancak huzurdaki davada kağıt ortamında bastırılan E-Faturalarla ilgili zayi belge talebinde bulunulduğunun anlaşıldığı,

belirtilen nedenlerle envanter listesinde yer alan E-faturalarla ilgili zayi belgesi verilip verilmeyeceği hususunda takdirin yüce mahkemede olduğu,- Yine Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanterlistesi incelendiğinde davacı şirketin yasal defterlerinin arşivleme şirketince teslim alınarak depo edildiğine dair herhangi bir bilgiye rastlanılmadığından davacı şirketin yasal defterlerinin zayi olduğu hususunda herhangi bir kanaate varılamadığı, Sonuç ve kanaatine varıldığı hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere,Saygı ile arz ederim.

Şeklinde görüş bildirmiştir.

Davacı vekilinin talebi doğrultusunda Gelir İdaresi Başkanlığı'na yazılan müzekkereye yanıt verilmesi üzerine dosyanın ek rapor için bilirkişiye tevdii edildi.

Bilirkişi mali müşavir ... tarafından düzenlenen 13/12/2021 tarihli ek bilirkişi raporundan özetle;"...1. Davanın TTK 82.Maddesinin....Bendi kapsamında yasal süresinde açıldığının anlaşıldığı, 2. Davacı tarafça, anılan ticari defterler ve belgelerin TTK madde 82/7 numaralı fıkra uyarınca zayi olduğunun tespitinin talep edildiği, söz konusu belgelerin ...

Arşivleme şirketinin deposunda arşivlendiğini belirterek dosyaya söz konusu şirket ile aralarında yapılan sözleşmenin sunulduğu, 3. ...şirketince dosyaya gönderilen davacıya ait belgelerin arşivlendiği envanter listesi incelendiğinde; davacının genel olarak 2010-2017 yılları arasında yer alan İrsaliyeli fatura, müşteri iade faturaları, sevk irsaliyesi, E-Fatura vb evraklarının arşivlendiğinin anlaşıldığı,

4. Davacı tarafça Arşivleme Deposuna teslim edilen ve zayi olduğu belirtilen irsaliyeli faturalar ile Diasan Basım şirketlerince dosyaya gönderilen davacıya ait basımı yapılan irsaliyeli Fatura seri numaralarının birbirleriyle uyumlu olduğunun görüldüğü, söz konusu faturaların TTK 82/1.

Maddesi gereğince saklanması gereken belgelerden olduğu, 5. Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesinde yer alan diğer tüm belgelerin basımı ile ilgili olarak Matbaa basım belgelerinin dosyada bulunmadığı,İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. Bilirkişi Raporu 6. Yine Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirkete ait yasal defterlerin arşivlendiği hususunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, ...

Noterliklerce dosyaya gönderilen Davacı şirkete ait; - 2011 yılı Yasal defter kayıtlarının açılış tasdiklerinin dosyaya sunulmadığı, yevmiye ve kebir defterlerinin sadece ara tasdiklerinin (Defter yetmediği durumda defterin bittiği tarihten itibaren ek defter tasdik ettirilmesidir), dosyaya sunulduğu, yevmiye kapanış tasdikinin ise sunulmadığı, 2012, 2013 ve 2014 yılları yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin sunulduğu, söz konusu sunulan açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığının anlaşıldığı,

8. Davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde fotokopi olarak dosyaya sunduğu 2011 yılı Yevmiye açılış ve kapanış tasdiki ile Envanter defteri kapanış tasdiki incelendiğinde ise söz konusu yevmiye açılış ile yevmiye ve envanter kapanış tasdiklerinin dosyaya celbi istenmeyen Beyoğlu ...Noterliği tarafından tasdikinin yapıldığı görülmüş olup söz konusu 2011 Yevmiye açılış tasdiki ile Yevmiye ve envanter kapanış tasdikinin kabulü sayın mahkemenin takdirindedir.

9. Davacı tarafça yine 2011 yılı kebir ve envanter açılış tasdikleri dosyaya sunulmamıştır. Bilirkişi Kök raporumuzda da belirtildiği üzere 2011 yılı Kebir ve Envanter defterlerinin ilgili noterlikçe sadece ara tasdiklerinin (Defter yetmediği durumda defterin bittiği tarihten itibaren ek defter tasdik ettirilmesidir) dosyaya sunulduğu görülmektedir.

10. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20.11.1992 Tarih ve E.1991/3729, K.1992/10671 Sayılı ilamında “ticari defterlerini onaylatmayan tacirlerin Türk Ticaret Kanunu’nun 68 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında sözü edilen zayi belgesini alma imkânları bulunmamaktadır.” Belirtilmiş olup, kapanış tasdiki yaptırmayan tacirlerin zayi belgesi alamayacaklarını hükme bağlandığı, davacu şirkete ait 2011 yılı kapanış tasdiklerinin dosyaya celbi istenmeyen Beyoğlu ...Noterliği tarafından yapıldığının davacı tarafça dosyaya sunulan tasdik fotokopilerinden anlaşıldığı, bu hususta takdirin yüce mahkemeye ait olduğu,

11. Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından 22.04.2021 tarihinde dosyaya gönderilen CD içerisinde yer alan bilgilerin Şifreli olduğu ve şifrenin açılabilmesi için.

“Parola bilgisi için ... [email protected] adresinden ya da [TELEFON] - 10 80 - 13 40 - 15 14 dahili numaralardan iletişime geçilmesinin talep edildiği, ancak söz konusu mail adresinden telefonla iletişime geçilmesine rağmen iş bu rapor yazım tarihine kadar ulaşılamadığını, belirtilen nedenlerle Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı Uygulama ve Veri Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından gönderilen bilgi ve belgeler üzerinde herhangi bir tespit yapılamamıştır. ...Basım şirketince dosyaya gönderilen ve raporumuzun 3.4 bölümünde ayrıntılı listesine yer verilen irsaliyeli faturaların TTK 82/1.

Maddesi kapsamında saklanması gereken belgelerden olduğu ve bu irsaliyeli faturaların zayi olduğu kanaatine varıldığı, 13. Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesinde yer alan diğer irsaliye, müşteri iade faturaları vs. belgelerin basımı ile ilgili olarak Matbaa basım belgelerinin dosyada bulunmadığı, Bu nedenlerle söz konusu belgelerin zayi olup olmadığı hususunda takdirin yüce mahkemede olduğu, 14. Envanter listesinde yer alan E-Faturaların ise internet tabanlı olarak düzenlendiği ve bu faturaların dijital ortamda yedeklendiği, yedeklenen bu veriler kaybolsa dahi yeniden E-Faturaları temin etme imkanı olduğu,

söz konusu belgelerin saklandığı dijital donanımlarla ilgili oluşacak mücbir sebeplerin varlığında ancak zayi belgesi talep edilebileceği, ancak huzurdaki davada kağıt ortamında bastırılan E-Faturalarla ilgili zayi belge talebinde sulunulduğunun anlaşıldığı, belirtilen nedenlerle envanter listesinde yer alan E-faturalarla ilgili zayi belgesi verilip verilmeyeceği hususunda takdirin yüce mahkemede olduğu,

15. Yine Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirketin yasal defterlerinin arşivleme şirketince teslim alınarak depo edildiğine dair herhangi bir bilgiye rastlanılmadığından davacı şirketin yasal defterlerinin zayi olduğu hususunda herhangi bir kanaate varılamadığı, Sonuç ve kanaatine varıldığı hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere, Saygı ile arz ederim..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememiz dosyasının son raporu sunan bilirkişiye tevdi ile celp edilen basım bilgilerinin davacı şirketin yangından zayi olduğu bildirilen listedeki faturalar ile uyumlu olup olmadığı incelenmek suretiyle 2.ek rapor düzenlenmesinin istenilmiş sunulan rapor dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi mali müşavir ... tarafından düzenlenen 08/06/2022 tarihli 2.ek bilirkişi raporundan özetle;"...1. Davanın TTK 82.Maddesinin....Bendi kapsamında yasal süresinde açıldığının anlaşıldığı, 2. Davacı tarafça, anılan ticari defterler ve belgelerin TTK madde 82/7 numaralı fıkra uyarınca zayi olduğunun tespitinin talep edildiği, söz konusu belgelerin ...

Arşivleme şirketinin deposunda arşivlendiğini belirterek dosyaya söz konusu şirket ile aralarında yapılan sözleşmenin sunulduğu, 3. ...şirketince dosyaya gönderilen davacıya ait belgelerin arşivlendiği envanter listesi incelendiğinde; davacının genel olarak 2010-2017 yılları arasında yer alan İrsaliyeli fatura, müşteri iade faturaları, sevk irsaliyesi, E-Fatura vb evraklarının arşivlendiğinin anlaşıldığı,

4. Davacı tarafça Arşivleme Deposuna teslim edilen ve zayi olduğu belirtilen fatura, irsaliyeli faturalar ile Sevk İrsaliyelerinin Gelir İdaresi tarafından dosyaya gönderilen ve davacıya ait basımı yapılan fatura, irsaliyeli Fatura ve sevk irsaliyelerinin seri numaralarının birbirleriyle uyumlu olduğunun görüldüğü, yukarıda listelenen belgelerin TTK 82/1.

Maddesi gereğince saklanması gereken belgelerden olduğu, 5. Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirkete ait yasal defterlerin arşivlendiği hususunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, 6. Noterliklerce dosyaya gönderilen Davacı şirkete ait; - 2011 yılı Yasal defter kayıtlarının açılış tasdiklerinin dosyaya sunulmadığı, yevmiye ve kebir defterlerinin sadece ara tasdiklerinin (Defter yetmediği durumda defterin bittiği tarihten itibaren ek defter tasdik ettirilmesidir), dosyaya sunulduğu, yevmiye kapanış tasdikinin ise sunulmadığı,

- 2012, 2013 ve 2014 yılları yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin sunulduğu, söz konusu sunulan açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığının anlaşıldığı, Davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde fotokopi olarak dosyaya sunduğu 2011 yılı Yevmiye ve Envanter açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal 1.Davanın TTK 82.Maddesinin....Bendi kapsamında yasal süresinde açıldığının anlaşıldığı, 2. Davacı tarafça, anılan ticari defterler ve belgelerin TTK madde 82/7 numaralı fıkra uyarınca zayi olduğunun tespitinin talep edildiği, söz konusu belgelerin ...

Arşivleme şirketinin deposunda arşivlendiğini belirterek dosyaya söz konusu şirket ile aralarında yapılan sözleşmenin sunulduğu, 3. ...şirketince dosyaya gönderilen davacıya ait belgelerin arşivlendiği envanter listesi incelendiğinde; davacının genel olarak 2010-2017 yılları arasında yer alan İrsaliyeli fatura, müşteri iade faturaları, sevk irsaliyesi, E-Fatura vb evraklarının arşivlendiğinin anlaşıldığı,

4. Davacı tarafça Arşivleme Deposuna teslim edilen ve zayi olduğu belirtilen fatura, irsaliyeli faturalar ile Sevk İrsaliyelerinin Gelir İdaresi tarafından dosyaya gönderilen ve davacıya ait basımı yapılan fatura, irsaliyeli Fatura ve sevk irsaliyelerinin seri numaralarının birbirleriyle uyumlu olduğunun görüldüğü, yukarıda listelenen belgelerin TTK 82/1.

Maddesi gereğince saklanması gereken belgelerden olduğu, 5. Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirkete ait yasal defterlerin arşivlendiği hususunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, 6. Noterliklerce dosyaya gönderilen Davacı şirkete ait; - 2011 yılı Yasal defter kayıtlarının açılış tasdiklerinin dosyaya sunulmadığı, yevmiye ve kebir defterlerinin sadece ara tasdiklerinin (Defter yetmediği durumda defterin bittiği tarihten itibaren ek defter tasdik ettirilmesidir), dosyaya sunulduğu, yevmiye kapanış tasdikinin ise sunulmadığı,

- 2012, 2013 ve 2014 yılları yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin sunulduğu, söz konusu sunulan açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığının anlaşıldığı, - Davacı tarafça bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde fotokopi olarak dosyaya sunduğu 2011 yılı Yevmiye ve Envanter açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı tespit edilmiş olup söz konusu açılış ve kapanış tasdiklerinin kabulünün sayın mahkemenin takdirinde olduğu,

7. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 20.11.1992 Tarih ve E.1991/3729, K.1992/10671 Sayılı ilamında “ticari defterlerini onaylatmayan tacirlerin Türk Ticaret Kanunu’nun 68 inci maddesinin 4 üncü fıkrasında sözü edilen zayi belgesini alma imkânları bulunmamaktadır.” Belirtilmiş olup, kapanış tasdiki yaptırmayan tacirlerin zayi belgesi alamayacaklarını hükme bağlandığı, davacı şirkete ait 2011 yılı kapanış tasdiklerinin dosyaya celbi istenmeyen Beyoğlu 40.Noterliği tarafından yapıldığının davacı tarafça dosyaya sunulan tasdik fotokopilerinden anlaşıldığı, bu hususta takdirin yüce mahkemeye ait olduğu,

8. Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesinde yer alan E-Faturaların ise internet tabanlı olarak düzenlendiği ve bu faturaların dijital ortamda yedeklendiği, yedeklenen bu veriler kaybolsa dahi yeniden E-Faturaları temin etme imkanı olduğu, söz konusu belgelerin saklandığı dijital donanımlarla ilgili oluşacak mücbir sebeplerin varlığında ancak zayi belgesi talep edilebileceği, ancak huzurdaki davada kağıt ortamında bastırılan E-Faturalarla ilgili zayi belge talebinde bulunulduğunun anlaşıldığı,

belirtilen nedenlerle envanter listesinde yer alan E-faturalarla ilgili zayi belgesi verilip verilmeyeceği hususunda takdirin yüce mahkemede olduğu, 9. Yine Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirketin yasal defterlerinin arşivleme şirketince teslim alınarak depo edildiğine dair herhangi bir bilgiye rastlanılmadığından davacı şirketin yasal defterlerinin zayi olduğu hususunda herhangi bir kanaate varılamadığı, Sonuç ve kanaatine varıldığı hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere, Saygı ile arz ederim..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Mahkememiz dosyası 04/12/2011 tarih 42543, 42542 yevmiye nolu davacı şirkete ait defter kayıt kapanış tastiklerinin aslı gibidir onaylı suretlerinin celbi için Üsküdar.... Noterliğine yazılan müzekkerenin cevabı üzerine belgelerin geldiği bu hususlarda değerlendirme yapılması için ek rapor alınması amacıyla bilirkişiye tevdii edilmiştir.

Bilirkişi mali müşavir ... tarafından düzenlenen 15/03/2024 tarihli 3.ek bilirkişi raporundan özetle;"...10. Davanın TTK 82.Maddesinin....Bendi kapsamında yasal süresinde açıldığının anlaşıldığı, 11. Davacı tarafça, anılan ticari defterler ve belgelerin TTK madde 82/7 numaralı fıkra uyarınca zayi olduğunun Tespitinin talep edildiği, söz konusu belgelerin ...

Arşivleme şirketinin deposunda arşivlendiğini belirterek dosyaya söz konusu şirket ile aralarında yapılan sözleşmenin sunulduğu, ...şirketince dosyaya gönderilen davacıya ait belgelerin arşivlendiği envanter listesi incelendiğinde; davacının genel olarak 2010-2017 yılları arasında yer alan İrsaliyeli fatura, müşteri iade faturaları, sevk irsaliyesi, E-Fatura vb evraklarının arşivlendiğinin anlaşıldığı,

13. Davacı tarafça Arşivleme Deposuna teslim edilen ve zayi olduğu belirtilen fatura, irsaliyeli faturalar ile Sevk İrsaliyelerinin Gelir İdaresi tarafından dosyaya gönderilen ve davacıya ait basımı yapılan fatura, irsaliyeli Fatura ve sevk irsaliyelerinin seri numaralarının birbirleriyle uyumlu olduğunun görüldüğü, yukarıda listelenen belgelerin TTK 82/1.

Maddesi gereğince saklanması gereken belgelerden olduğu, 14. Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirkete ait yasal defterlerin arşivlendiği hususunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, ... Noterliklerce dosyaya gönderilen Davacı şirkete ait.

2011, 2012, 2013 ve 2014 yılları yasal defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırıldığı tespit edildiği, Söz konusu yasal defterlerin Türk Ticaret Kanunun ticari nitelik tanıdığı defterlerin, 64. Maddenin 3. ve 4. Fıkralarında yer alan hükümler çerçevesinde10 yıl saklanması gereken defterlerden olduğu, 16. Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesinde yer alan E-Faturaların ise internet tabanlı olarak düzenlendiği ve bu faturaların dijital ortamda yedeklendiği, yedeklenen bu veriler kaybolsa dahi yeniden E-Faturaları temin etme imkanı olduğu,

söz konusu belgelerin saklandığı dijital donanımlarla ilgili oluşacak mücbir sebeplerin varlığında ancak zayi belgesi talep edilebileceği, ancak huzurdaki davada kağıt ortamında bastırılan E-Faturalarla ilgili zayi belge talebinde bulunulduğunun anlaşıldığı, belirtilen nedenlerle envanter listesinde yer alan E-faturalarla ilgili zayi belgesi verilip verilmeyeceği hususunda takdirin yüce mahkemede olduğu,

17. Yine Arşivleme şirketince dosyaya gönderilen envanter listesi incelendiğinde davacı şirketin yasal defterlerinin arşivleme şirketince teslim alınarak depo edildiğine dair herhangi bir bilgiye rastlanılmadığından davacı şirketin yasal defterlerinin zayi olduğu hususunda herhangi bir kanaate varılamadığı, Sonuç ve kanaatine varıldığı hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere, Saygı ile arz ederim. Şeklinde görüş bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hasımsız olarak açılan ve çekişmesiz yargı kapsamında bulunan ticari defter ve e faturaların zayi olması nedeniyle TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Huzurdaki davada uygulanması gereken TTK'nın 82. maddesinin.... fıkrasına göre; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir."

Anılı hüküm gereğince zayi belgesi verilebilmesi için, istenen belgenin TTK'nun 82. maddesinde zikredilen tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden olması, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sonucu ve kanuni saklama süresi içinde zayi olması lazım olup, talebin zıyaanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; davacıya ait belgelerin saklandığı ...adlı depoda 11/06/2019 tarihinde meydana gelen yangında davacıya ait belgelerin zayi olduğu, davacının bu durumu 12/06/2019 tarihli e-posta ile öğrendiği ve davasını 15 günlük hak düşürücü süre içinde açtığı görülmüştür.

Davacı yanca müzekkere cevabı ile somutlaştırılan ve ... şirketindeki arşivde bulunduğu tespit edilen belgeler hakkında mahkememizce ilgili noterliklere yazı yazıldığı, yazı cevaplarından davacı şirketin zayi olduğunu beyan ettiği 2011, 2012 ve 2013 defterlerin tasdiklerinin yapıldığının tespit edildiği,

defterlerin zayi olduğu hususunun mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile belirlendiği görülmüş olup her ne kadar karar tarihi itibarıyla bir kısım belgelerin 10 yıllık saklama süresi sona ermiş ise de talep tarihi itibarıyla bu süre sona ermediğinden zayi olduğu kanıtlanan defterler hakkında TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesinin verilmesinin gerektiği anlaşılmıştır.

E - faturalar yönünden talebin incelenmesinde ise faturaların internet tabanlı düzenlendiği ve yedeklendiği bu nedenle zayi olsa dahi temin edebileceği, yedeklenen ve yeniden temin edilebilecek evraklar hakkında zayii isteminde bulunulamayacağı anlaşılmış ve e faturalar yönünden talebin reddine karar verlmiştir. (Emsal ilam: İstanbul 43. Hukuk Dairesi 2021/1970 E. 2021/1600 K.)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır