İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/315 K.2024/185

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ile davalı arasında ürün gönderilmesine ilişkin ticari ilişki mevcut olduğunu, bu ticari ilişkiye istinaden, ... Bankası A.Ş. ... şubesine ait 31/01/2022 tarih 15.000-TL , 28/02/2022 tarih 15.000-TL , 31/03/2022 tarih 40.000-TL, 30/04/2022 tarih 40.000-TL , 31/05/2022 tarih 40.000-TL bedelli ve ... Bankası A.Ş ...

Şubesine ait 30/06/2022 tarih 20.000-TL bedelli çekli davalıya teslim edildiğini, müvekkilinin davalıya verdiği çeklerin toplam bedelinin 170.000-TL olduğunu, davalının çeklerin toplam bedeline karşılık mobilya göndermesi gerekirken toplam 110.000-TL'lik mobilya gönderdiğini, bu eksik gönderim sonrası müvekkilinin ... Noterliği'nin 15/04/2022 tarih ...

Yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiğini, davalı tarafından eksik ürünlerin gönderilmediğini, eksik ürün bedeline denk gelen 60.000-TL çeklerin iade edilmediğini, davalının anlaşmaya aykırı olarak edimini ifa etmediğini ve ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait 31/05/2022 tarih 40.000-TL bedelli ile ... Bankası A.Ş. ...

Şubesi'ne ait 30/06/2022 tarih 20.000-TL bedelli çeklerin davalı tarafından müvekkiline iade edilmemesi ve bu çeklerin bankaya ibraz edilerek banka tarafından ödeme yapılması durumunda müvekkiline haksız bir bedel ödemek zorunda kalacağını, bu senetlerin bedelsiz kaldığını, davalı elinde bulunan çeklere ödeme yasağı konulmasını talep ettiğini, beyanla davanın kabulünü, anılan çekler yönünden davalıya borçlu olunmadığının tespitini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana hükmedilmesini arz ve dava etmiştir.

Davalı vekili süresinden sonra sunulan cevap dilekçesinde özetle;Taraflar arasında ticari alım satım mevcut olmadığını, fatura, mal teslim sözleşmesi, makbuz gibi bir delil bulunmadığını, müvekkilinin soyut borç ikrarı olan çek ile alacağını ispatlamış bulunduğunu, kambiyo senetlerinin illeten mücerret olduğunu beyanda davanın reddini talep etmiştir.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davaya konu senetlerin bedelsiz kaldığından bahisle menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava devam ederken, vadesi gelen senetlerin ödenmesi nedeniyle davaya istirdat davası olarak devam olunmuştur.

Mahkememizce taraf delilleri ve çeklere ilişkin banka kayıtları celbedilerek bilirkişi raporu alınmıştır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 21/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

''..Dava içeriği ve belgeler üzerinde yaptığım inceleme ve değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir.

1-Davacıya ait 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

2-Davacı yana ait Ticari Defter kayıtlarına göre, dava tarihi olan 10/05/2022 itibariyle davalı yandan 170.000-TL alacağının bulunduğu, davalının 110.000-TL bedelli ürünün teslim alındığını, 60.000-TL bakiye alacağının kaldığını beyan etmiş olduğu,

3-Davalı yan , inceleme günü olan 02/12/2022 saat 14:45'de Ticari Defterlerini sunmadığı, yerinde inceleme talep etmediğinden davalı yana ait Ticari Defter incelemesi yapılamadığı,

4-Davaya konu ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... numaralı 31/05/2022 tarih 40.000-TL bedelli ve ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... numaralı 30/06/2022 tarih 20.000-TL bedelli çekler olduğu,

5-Taraflar arasında herhangi bir satış sözleşmesi ve davacı yanın davalı yana çekleri teslim ettiğine dair tediye makbuzu / tahsilat makbuzunun yer almadığı , davacı yan tarafından verilen çeklerin kayıtları davalı yanın cari hesabına 170.000-TL borç bakiyesi olarak kayıt edildiği,

6-Taraflar arasında ticari ilişkinin bulunduğu, malların teslimine ait herhangi bir belge sunulmadığı, davaya konu çeklerin davacının defterlerinde kayıtlı olduğu,

7-Çeklerin vadelerinde banka vasatı ile ödendiği ancak bankalardan gelen yazılara göre, tahsil edenin kim olduğu veya bankalara kim tarafından ibraz edilmiş olduğuna dair çek görüntülerine ait belge ve bilgilerin yer almadığı,

8-... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 31/05/2022 tarih 40.000-TL ve ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait 30/06/2022 tarih 20.000-TL bedelli çeklerin karşılıksız kaldığı,

Sonuç ve kanaatine varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen 16/10/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle;

''..Dava içeriği ve belgeler üzerinde yaptığım inceleme ve değerlendirme sonuçları aşağıda arz edilmiştir.

1-Davacıya ait 2021 ve 2022 yıllarına ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

2-Davacı yana ait Ticari Defter kayıtlarına göre, dava tarihi olan 10/05/2022 itibariyle davalı yandan 170.000-TL alacağının bulunduğu, davalının 110.000-TL bedelli ürünün teslim alındığını, 60.000-TL bakiye alacağının kaldığını beyan etmiş olduğu,

3-Davalı yan , inceleme günü olan 02/12/2022 saat 14:45'de Ticari Defterlerini sunmadığı, yerinde inceleme talep etmediğinden davalı yana ait Ticari Defter incelemesi yapılamadığı,

4-Davaya konu ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... numaralı 31/05/2022 tarih 40.000-TL bedelli ve ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait ... numaralı 30/06/2022 tarih 20.000-TL bedelli çekler olduğu,

5-Davacı yan tarafından verilen çeklerin davalı yan cari hesabına 170.000-TL borç bakiyesi olarak kayıt edildiği, çeklerin davacının defterlerinde kayıtlı olduğu,

6-Taraflar arasında imzalanan 30/06/2021 tarihli belge ekinde sipariş verilen ürünlerin görsellerin yer aldığı, ürünlerin toplam bedeli 59.800-TL olduğu, davacının iddia ettiği teslim edilmeyen miktar ile örtüştüğü,

7-Çeklerin vadelerinde banka vasıtası ile ödendiği,

8-... Bankası A.Ş ... Şubesine ait 31/05/2022 tarih 40.000-TL ve ... Bankası A.Ş ... Şubesine ait 30/06/2022 tarih 20.000-TL bedelli çeklerin karşılıksız kaldığı,

9-Davacı yanın davalı yandan karşılıksız kalan 2 çek bedeli olan 60.000-TL alacağının bulunduğu,

Sonuç ve kanaatine varılmıştır. "şeklinde mütalaada bulunmuştur.

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda.

Davacı tarafın, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında davalıya 170.000 TL değerinde ürün sipariş ettiğini ancak davalı tarafça eksik teslimat yapılmış olması nedeniyle, davalıya ürün bedeli olarak teslim edilen 31/05/2022 tarihli ve 40.000-TL bedelli çek ile 30/06/2022 tarih ve 20.000-TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığını beyanla menfi tespit istemli eldeki davayı ikame ettiği, senetlerin incelenmesinde borçlunun davacı, lehtarın davalı olduğu, davalının yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunmadığı, taraflar arasındaki ticari ilişkiyi inkar ettiği ve yasal süresi içinde başkaca bir delil ibraz edilmediği,

davacı tarafça gönderilen ihtarnameye cevap verildiğine dair bir bilginin veya cevabi ihtarnamenin dosyaya sunulmadığı, davalı vekiline ticari defterlerin ibraz edilmemesi halinde ibrazdan kaçınmış sayılacağı, HMK'nun 222/3. maddesi gereğince karşı tarafa ait eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş,

açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve birbirini doğrulayan defter kayıtlarının karşı taraf lehine delil olarak kabul edilebileceği hususunun duruşma zaptının tebliği ile birlikte ihtar edilmesine rağmen davalı tarafın defter ve kayıtlarını belirlenen inceleme gününde incelemeye sunmadığı ve yerinde inceleme talebinin veya mazeretinin de bulunmadığı, bu nedenle davacı defter kayıtlarının kendi lehine delil olacağı, alınan bilirkişi raporlarında görüldüğü üzere davaya konu edilen senetlerin davacı defterlerinde davalı borcu olarak kayıtlı olduğu, davalı yanın malları teslim ettiğine ilişkin bir beyanı bulunmadığı,

senetlerin vadesinde banka aracılığıyla davacı tarafça, ibraz eden ilgililere ödendiği, dava dilekçesinin ekinde davacı tarafça sipariş edilen ve teslim edilmeyen ürünlere ilişkin listeler sunulduğu, her 2 tarafın da imzası bulunan ve 30.06.2021 tarihli kareli kağıda yazılı ürün listesinin davacı tarafça teslim edilmeyen ürün listesi olarak sunulduğu, bu listede yazan ürünlerin toplam bedelinin davacının talep etmiş olduğu karşılıksız kalan senet bedeli ile örtüştüğü, davalı yanın bu belgedeki imzaya açıkça bir itirazının bulunmadığı,

böylece davacının davaya konu, toplamı 60.000 TL eden senetler bakımından davalıya borçlu olmadığını ve bu senetlerin bedelsiz kaldığını ispat ettiği, davalı taraflar arasındaki ilişkiyi inkar etmiş ise de davacının sunduğu belgeler, davalının lehtar olduğu davaya konu senetler ve davacı defter kayıtları uyarınca, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sabit olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne, vadesinde ödenen senet bedellerinin davacıya iadesi karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır