İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/498 K.2024/147

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan davalıya ait Muhtelif plakalı araçlar ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler yüzünden doğan ve yasal süresi içinde ödenmeyen geçiş tutarına yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacı ile davalı aleyhine ... 13. İcra Müdürlüğü'nün ...

E sayılı dosyasında başlatılan icra takibine karşı davalının itirazda bulunduğunu, davacı şirketin ... kesiminin işletilmesini Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27.09.2010 tarihli uygulama sözleşmesi ile üstlenmiş bulunduğunu, ilgili mevzuat gereği geçiş ücreti ile 4 katı ceza tutarının davalıdan istendiğini, geçiş sırasında OGS HGS Kredi Kartı gibi araçlarla bedelinin ödenmemesi halinde geçişi 15 gün içinde cezasız ödenmesi , bu sürede ödenmez ise bedelin 4 katı ödeneceği konusundaki ...

Bildiriminin sürücüsüne teslim edildiğini, cezanın muaccel hale gelmesi ile birlikte davacı şirket tarafından Karayolları Genel Müdürlüğünden, otoyoldan ihlalli geçiş yapan araçların bilgilerinin istendiğini, beyan ile davalının dava konusu olan .... 13. İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptalini takibin 6.720,00 TL faiz ve feri alacaklar yönünden devamını talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının her iki aracına periyodik olarak HGS bakiyesi yüklendiğini, bu nedenle davalı araçlarının ihlalli geçişi, yasal süresinde ödenmeyen geçiş tutarı borçlarının olmadığını, bakiye yetersiz olsa bile sistemin bir uyarı vermediğini, davalıya ihlalli geçişe dair bir bildirim yapılmadığını, ihlalli geçişe dair 15 günlük süre bakımından da bir bildirim yapılmadığını, bu uyarılar verilmemesi nedeni ile aracın HGS si tarafından ödeme yapıldığı kanaatiyle davalının 15 gün içinde kontrol etme gereği duymadığını bu nedenle cezai yaptırım uygulamayacağını beyan ile davanın reddini talep etmiş ve savunmuştur.

DELİLLER

Türkiye Noterler Birliğine müzekkere yazılarak davaya konu... ve ...plaka sayılı araçların trafik tescil kayıtlarının celp edildiği anlaşıldı.

... Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davaya konu ... ve... plaka sayılı araçlara ait hesap hareketlerinin celp edildiği anlaşıldı.

... A.Ş.'ne müzekkere yazılmış, davaya konu araçların geçişlerine ait müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.

... 13. İcra Dairesi ... Esas sayılı icra dosyası dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi elektrik mühendisi ...tarafından hazırlanan 20/03/2023 tarihli bilirkişi raporu dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi elektrik mühendisi ...tarafından hazırlanan 22/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporu dosyamız arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; geçiş ihlali sebebine dayalı geçiş bedeli ile yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacı ile ... 13. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali, takibin devamı ve icra inkar tazminatı taleplerine ilişkindir.

Mahkememizce ... 13. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasının celp edilerek incelenmesi ile; davacı ... Şirketi tarafından davalı...Şirketi aleyhine 6.720TL asıl alacak üzerinden davalı ... Ticaret Anonim Şirketi aleyhine ilamsız

takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca, faize ve ferilerinin tümüne itirazı ile takibin durduğu, davacı tarafça arabuluculuk kurumuna başvurulduğu, taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair 30/05/2022 tarihli arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği ve iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Dosya, sunulan deliller ile davacı iddiası doğrultusunda dava, cevap/ itiraz dilekçeleri, ...Müdürlüğü cevabi yazıları, ihlalli geçiş dökümleri, provizyon kayıtları, hesap kayıtları ve tüm dosya kapsamının tetkiki ile 7144 sayılı Torba Kanun'un 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanun kapsamında değerlendirme yapılarak geçiş ihlaline sebebiyet verilip verilmediği, davalının OGS/HGS hesabının yeterli olup olmadığı, her bir geçiş yönünden mahkememiz denetimine olanak verecek şekilde dökümünün yapılması sureti ile ihlalin tespiti halinde takip dosyasındaki alacak kalemlerinin irdelenmesi sureti ile davacının mevcut ise davalıdan talep edebileceği alacak miktarının tespiti amacı ile dosyanın rapor tanzim edilmek üzere elektrik mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Bilirkişi ...20/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle;

Davacı Şirketin işlettiği Ücretli Geçiş yollarından , davalının araçlarının, geçiş ücreti ödemeksizin yaptığı geçişler nedeniyle davacı şirkete ödeme yükümlülüğünün, takip tarihi itibariyle takip tutarı olan 6.720,00 TL olduğu" yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür. ¸

Bilirkişi elektrik mühendisi ...22/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle. Kök raporun düzenlenmesi sırasında davalı araçlarına ait hgs kaydı bulunup bulunmadığı bakiyenin yeterli olup olmadığı hususlarında ayrıntılı açıklama bulunmaktadır. Bütün bu ayrıntılı incelemeler sonucunda davalı araçlarının ücret ödemeksizin geçiş yaptığı sonucuna varılmış olduğundan davalının bu yöndeki itirazlarına göre kök raporda değiştirilmesi gerekli bir hususu görülmemiştir.

Otoyollarda kurulu elektronik sistemler geçiş sırasında gerek geçiş ücretini gösteren ve gerekse geçiş ücretinin tahsil edilemediğini gösteren donanımlara sahip olup, davalı itirazına göre, araçlarının geçişi sırasında bunların çalışmadığına dair dosya içinde herhangi bir bilgi belge bulunmadığından davalının bu itirazı bakımından kök raporda herhangi bir değişiklik yapılması mümkün olamamakla birlikte , salt bu uyarının yapılmamış olmasının dahi davalının geçiş ücretleri bakımından 4 kat arttırılmış ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldıran bir etkisi bulunmamaktadır.

Zira , yasa geçiş ücretlerinin ödenip ödenmediğinin kontrolü hususunda kullanıcılara 15 günlük süre vermekte hiçbir fark ödemeden yükümlülüğünü yerine getirme imkanı sağlamaktadır. Sistemin işleyişinin özellikleri gereği kullanıcıların yaptıkları geçişler bakımından hesaplarını kontrol etmek suretiyle, ödemenin yerine getirilmesini sağlamaları gerekmektedir.

Ödeme sisteminin bu türlü çalışması nedeniyle ayrıca kullanıcılara ihlalli geçiş bildirimi yapılmasına da gerek kalmamakta bu konuda yasal bir zorunlulukta bulunmamaktadır. Bu itiraz bakımından da, kök raporda değiştirilmesi gereken bir hususu bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda açıklandığı ve kök raporda gerekli tüm açıklama ve değerlendirme mevcut olduğundan, davalı itirazları bakımında kök raporumda değiştirilmesi gereken bir hususu bulunmadığı" yönünde mütalaada bulunduğu görülmüştür.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda, ihlalli geçiş kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olmakla mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ...plaka ve ... plakalı araçlar ile 17.08.2021-13.11.2021 tarihleri arasında davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan muhtelif tarihlerde ihalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği,

normal geçiş ücretinin 1.344,00-TL olarak hesaplandığı,davalı tarafça geçiş ücretinin ödendiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı, 25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan. 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile değiştirilmiş olan.

"25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanabileceği, ihlalli geçiş ücretinin dört katı olmak üzere 5.376,00-TL ceza ödeneceği, buna göre davacının toplamda 6.720,00-TL talep edebileceği, anılan yasal düzenleme kapsamında geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu anlaşılarak taleple bağlılık ilkesi de gözetilerek davanın kabulüne, ...

13. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına yönelik davalı itirazının iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %15,75'i geçmemek üzere değişen oranlarda avans faiz uygulanması suretiyle takibin aynen devamına, alacağın % 20'si oranındaki 1.344,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır