İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/753 K.2024/238

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı şirkete ait, ...,...,...,... plakalı araçların ihlalli geçiş tarihi olan 02.11.2016 - 31.10.2017 tarihlerde ücret ödemeksizin davacı şirketin işletmesindeki köprü ve otoyollardan geçiş yaptığını, bedeli ödenmeyen geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait yasal cezaların toplamının 6001 Sayılı Kanunun 30. maddesi 5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte,

bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir" düzenlemesine yer verildiğini, ancak bu yasanın 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesi ile "on katı tutarında" ibaresi "dört katı tutarında" olarak düzenlendiğini, davalı aleyhine. Ankara ...İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının itiraz ederek durdurduğunu, 6001 Sayılı Kanunun 30. Maddesi 25.052018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 Saydı Kanunla değiştiğinden harca esas değerin yasaya uyarlandığını, sonuç olarak huzurdaki davanın açılarak, Ankara ...İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı icra dosyasına yapılan haksız itirazın kaldırılmasını, davalının kötü niyetli olarak icra takibine itirazı nedeniyle, %20 den az olmamak üzere İcra İnkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalının usulüne uygun tebligata rağmen davaya yanıt vermediği görülmüştür.

DELİLLER

Davanın delillerini; Ankara ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası örneği, Karayolları 1. ve 4. Bölge Müd.'ne, Noterler Birliğine, ... PTT'ye yazılan müzekkere cevapları v.s tüm cevabi yazılar ve bilirkişi raporları oluşturmaktadır.

Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları ile dosya üzerinde trafik uzmanı bilirkişi ... marifetiyle inceleme icra edilerek, bilirkişiden UYAP sisteminde kayıtlı KGM müzekkere cevabı ile PTT müzekkere cevapları dikkate alınmak suretiyle davacı iddiası doğrultusunda davalıya ait araçlarla otoyoldan ihlalli geçiş yapılıp yapılmadığı, davacının alacak talebinin haklı olup olmadığı, ne miktarda haklı olduğu, neticeten var ise davacı alacağının hesaplanarak, ayrıntılı, gerekçeli, taraf ve mahkeme denetimine elverişli rapor düzenlenmesi istenilmiş ve konuya ilişkin 19/07/2023 tarihli kök rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi anılı raporunda özetle;

"

¸ Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 1.509,30 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 6.036,00 TL, toplamda Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 7.545,30 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 434,60 TL olduğu, Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı olarak 7.979,94 TL hesaplandığı, Kdv 9618 olarak 78,24 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir.

Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ” nin 8.058,18 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre; ...Ltd. Şti.” nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 8.058,18 TL olduğunun, 7.545,30 TL” ye ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık 4 10,50 - 9,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,

Davalı ... Ltd. Şti.” ne ait, ...,...,...,... plakalı araçlar ile 02.11.2016 — 31.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı,

Ayrıca; Davacı yan tarafından mahkemeye sunulan ihllali kayıt ve geçiş bilgilerini gösteren tablo içerisinde 06.09.2016 — 29.10.2016 tarihlerine ait 7 adet ihlalli geçiş ve tutarı 52.90 TL lik kısmının, dava konusu ve dava dilekçesinde belirtilen tarihin (02.11.2016 — 30.10.2017) dışında kaldığından hesaplamalara dahil edilmediği,

Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce dava konusu ... ve...plakalı aracların kaza anında geçerli OGS etiketleri... plakalı aracın ise HGS etiketi bulunduğu belirtilmekle bu araçlara tanımlı hesaplarda geçiş anında yeterli bakiye bulunup bulunmadığının tespiti ile yeterli bakiye bulunmasına rağmen geçiş esnasında ücreti çekilmeyen araç tespit edildiği taktirde bunların hesaplamadan düşülerek alternatifli rapor hazırlanması hususunda ek rapor istenilmiş ve konuya ilişkin 14/11/2023 tarihli 1. ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi anılı raporunda özetle;

"Davalının, ...,...,...,...,...,... plakalı araçlar ile 02.11.2016-31.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçiş tarihleri ve giriş-çıkış istasyon yerleri 19.07.2023 tarihli Bilirkişi Kök Raporunda ayrıntılı olarak belirtilmiş olup, yapılan hesaplamaların kök raporumda belirtilen kanaatimin uygun olduğu,

Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;

¸ Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 1.509,30 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 6.036,00 TL, toplamda Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 7.545,30 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 434,60 TL olduğu, Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı olarak 7.979,94 TL hesaplandığı, Kdv % 18 olarak 78,24 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ” nin 8.058,18 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre; ...Ltd. Şti.'nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 8.058,18 TL olduğunun,

7.545,30 TL” ye ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 10,50 - % 9,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,

Dava konusu... ve ... plakalı araçların geçerli OGS etiketleri ve... plakalı aracın ise HGS etiketi bulunduğunu belirttiğinden, bu araçlara tanımlı hesaplarda geçiş anında yeterli bakiye bulunup bulunmadığının tespiti durumunun ise aşağıda belirtildiği üzere,

Karayolları Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından gönderilen yazıda ... ile ...plaka sayılı araçların 02.11.2016 — 31.10.2017 tarihleri arasında OGS ürünlerinin bulunduğu, fakat sistemlerinde geriye dönük geçiş bilgilerinin ve banka hesap hareketlerinin görülemediği belirtildiğinden bu durumun tespitinin sağlanamadığı,

Ayrıca ... ile...plaka sayılı araçların Ankara ...Başmüdürlüğü” ne ait 15.12.2022 tarihli yazısında HGS ürünleri olduğu, Ankara ... Başmüdürlüğü tarafından dosyaya sunulan banka hesap hareketleri ve bakiyelerini gösterir CD içeriği incelendiğinde, bu plakaların bakiyelerinin yeterli miktarda olduğu, düzenli yüklemelerin tespit edildiği, geçiş ücretlerinin bu hesaplardan çekildiği belirlenmiştir.

Ayrıca Ankara... Başmüdürlüğü” ne ait 15.12.2022 tarihli yazısında ... plakalı aracın 02.11.2016 — 31.10.2017 tarihleri arasında HGS ürününün bulunmadığı açık ve ne olduğu anlaşılmaktadır.

Yine dava konusu bu plakalara ait hesaplarında yeterli bakiye bulunmasına rağmen geçiş esnasında ücreti çekilmeyen araç tespit edilmesi durumu ile ilgili herhangi bir ücret çekilmeyen araç plakasının tespiti durumunun belirlenemediği, Ankara ... Başmüdürlüğü tarafından dosyaya sunulan Banka hesap hareketleri ve ücretlerinin hesaplardan çekildiği tespit edilmiştir.

Otoyol Yatırım ve İşletme, İşletilmesi ve Devri İşine ait İşletme Protokolü” nün 7.7. maddesi hükmüne göre araç sahipleri, “ Geçiş sırasında Ücret Toplama Sistemi tespit edilen Geçiş Ücreti, Hesap” tan elektronik olarak tahsil edilemez ise Araç Sahibi/ cret Toplama Sistemi doğrultusunda belirlenen Geçiş i” ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak zorundadır. ” belirtildiğinden, herhangi bir sistem tarafından arıza durumunda ücret tahsil edilememesi halinde, araç sahibi tarafından takip eden 15 günlük sürede kontrol sağlanmalı, ücret çekilmemesi halinde protokol gereği Geçiş Ücreti” ni Manuel Ödeme şeklinde yapmak olduğu belirtilmiştir.

Her ne kadar 01.11.2023 tarihli Duruşma Tutanağına istinaden alternatifli rapor hazırlanması hususu belirtilse de, yapılan hesaplamalar neticesinde yukarıda izahatları yapıldığı üzere Otoyol Yatırım ve İşletme, İşletilmesi ve Devri İşine ait İşletme Protokolü” nün 7.7. maddesi hükmüne göre hesabın kontrolünün sağlanmasının ve anlaşma gereği protokol şartlarına uygun davranmasının davalı yana ait olduğu belirlenmiştir." şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

Mahkememizce 14/11/2023 tarihli ek rapor 4. Sayfasında yer alan; "...Ayrıca... ile... plaka sayılı araçların Ankara ... Başmüdürlüğü” ne ait 15.12.2022 tarihli yazısında HGS ürünleri olduğu, PTT Başmüdürlüğü tarafından dosyaya sunulan Banka hesap hareketleri ve bakiyelerini gösterir Cd içeriği incelendiğinde, bu plakaların bakiyeleri YETERLİ miktarda olduğu, düzenli yüklemelerin tespit edildiği, geçiş ücretlerinin bu hesaplardan çekildiği belirlenmiştir." maddesinde bahsi geçen araçlara ait geçiş ücretlerinin düşümü de yapılarak tekrar hesaplama yapılmasının ve ek rapor hazırlanması istenilmiş ve konuya ilişkin 20/02/2024 tarihli 2. ek rapor teminle dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi anılı raporunda özetle;

"¸

Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 1.185,10 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 4.739,20 TL, toplamda Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 5.924,30 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 370,38 TL olduğu, Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı olarak 6.294,68 TL hesaplandığı, KDV % 18 olarak 66,67 TL dahil edildiğinde takiple İstenebilir.

Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ” nin 6.361,35 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre; ... Ltd. Şti. nden takiple istenebilir güncel toplam alacağın 6.361,35 TL olduğunun, 5.924,30 TL” ye ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık 4 10,50 - 9,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,

Davalı... Ltd. Şti.” ne ait, ...,...,... plakalı araçlar ile 02.11.2016 — 31.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provi e uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı,

Ayrıca; Davacı yan tarafından mahkemeye sunulan ihllali kayıt ve geçiş bilgilerini gösteren tablo içerisinde 06.09.2016 — 29.10.2016 tarihlerine ait 7 adet ihlalli geçiş ve tutarı 52.90 TL lik kısmının, dava konusu ve dava dilekçesinde belirtilen tarih aralıklarının (02.11.2016 — 30.10.2017) dışında kaldığından hesaplamalara dahil edilmediği, 19.02.2024 tarihli Ara Karar Tutanağının 1. Maddesi” nde belirti üzere, ... ve ...plaka sayılı araçların geçişleri dahil edilmeden hesaplamaların yapılarak rapor kapsamında belirtildiği" şeklinde mütaalada bulunduğu görülmüştür.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Huzurdaki dava; Ankara ... İcra Dairesi'nin...Esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususundan ibarettir.

Mahkememizce örneği celp edilen Ankara... İcra Dairesi'nin ... takip sayılı icra dosyası aslının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine otoyol geçiş ücreti alacağına istinaden toplam 17.639,48 TL alacağın avans faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih,... E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir.... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır..." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan delillerin bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan raporda tespit edildiği üzere; davalının sahibi olduğu, ...,...,...,... plaka sayılı araçlar ile davacı işletimindeki ücretli otoyollardan 02.11.2016 - 31.10.2017 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu,

davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı ve davalının cevap dilekçesi de sunmadığı dikkate alınarak davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğuna kanaat getirilmiştir. Dava konusu olan ...

VE ...plakalı araçlar yönünden ise bu plakalara tanımlı HGS etiketleri olduğu ve geçiş anında yeterle bakiyeleri bulunduğu anlaşılmış olup davacı vekilince rapora itirazlarında araçların dorse olduğu ve tanımlama yapılmamasının davalının sorumluluğunda olduğu ileri sürülse de tescil kayıtları incelendiğinde bu plakalı araçların çekici olduğu anlaşılmış olup bu nedenle davacı itirazlarına itibar edilmemiş ve davanın kısmen kabulü gerekmiştir.

İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşıldığından yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren ayrıca bir ihtara gerek bulunmaksızın 15 gün sonra temerrüde düştüğünün kabulü ile takip talepnamesindeki faiz talebi ile bağlı kalınmak suretiyle yapılan hesaplama sonucunda 91,82 TL işlemiş faize hükmedilmiştir. (Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 2022/2091 Esas, 2024/309 Karar)

İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan kısmen kabulü ile, Ankara ... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasında davalının 5.924,30 TL asıl alacak( kaçak geçiş ücreti+ kaçak geçiş ceza ücreti), 370,38 TL faiz ve 66,67 TL KDV olmak üzere toplam 6.361,35 TL alacak yönünden itirazının iptali ile takibin aynı şartlar altında devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 1.272,27 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · e-imza Hakim · e-imza