İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/139 K.2025/242

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin aralarındaki ticari münasebet sebebiyle müşterilerden keşide edilerek veya ciro yoluyla aldığı çeklerin çalındığını, çeklerden birinin davalı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak ele geçirilerek .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından takibe konulduğunu, istirdatı talep edilen ... numaralı, 150.000,00 TL bedelli çekin 1. Ciranta alan ... ....ve Tic.

A.Ş.tarafından ciro edilerek müvekkili şirkete teslim edildiğini, çekin meşru hamilinin müvekkili şirket olduğunu, davalı tarafından açılan takip dosyasına keşideci-lehtar veya 1. Ciranta tarafından ödeme yapılması halinde telafisi mümkün olmayan zararlar meydana geleceğini, çekin ana para bedelinin icra dosyasına teminat olarak depo edildiğini, icra dosyasına müvekkilinden önce çekte imzası olan keşideci, lehtar ve 1.ciranta tarafından yatırılan paraların öncelikle teminatsız olarak ,

mahkemenin aksi kanaatte olması halinde teminat mukabili dava sonuna kadar alacaklı olduğunu iddia eden davalıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, Davacının çekte cirosu bulunmadığından dava konusu çekten dolayı alacaklı yani yetkili hamil olduğunu usule uygun delillerle ispat etmesi gerektiğini, davacının sunduğu çek tahsilat makbuzu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunduğunu, ispata yeterli olmadığını, davacı çekin rızası dışında elinden çıktığını ispat edemediğini, müvekkilinin kötü niyetli veya ağır kusurlu olmadığını, iyi niyetli ve yetkili hamil olduğunu,

çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gibi müvekkilin kötü niyetli olduğunu da göstermeyeceğini, çekte ödeme yasağı bulunduğunun, takip konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkilin yetkili ve meşru hamil olduğu, çekin ibrazı anında öğrendiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine, davacının % 20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... CBS'nın 2022/... Sorusturma sayılı dosyası Uyap üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ...ve İstanbul ...İcra Hukuk Mahkemesine yazılan yazılara verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... CBS 2022/... sayılı soruşturma dosyasının ... 33. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esasına kaydolduğu anlaşılmıştır. Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 12.12.2024 tarihli bilirkişi raporu dosya içerisine alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; .... İcra Dairesinin... Esas sayılı dosyasından takibe konulan ... BankasI ... ... Caddesi Şubesi hesabına ait, 150.000-TL bedelli, 21/01/2023 keşide tarihli, ... numaralı çekin TTK'nın 792. maddesi kapsamında çekin davalıdan istirdadına ilişkindir.

Mahkememizce dava konusu .... İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından davacı tarafından temlik alınan 1-... ....ve Tic. 2-... ... Sanayı ... Marı Sn Sist.ima.ith.ihr.san Ve Tic Ltd.şti. 4-... ... Şirketi 5-...aleyhine 24/01/2023 tarihinde 165.582,53 TL alacak üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 12.12.2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; " ...Nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere, Tarafların iddia ve savunmaları, Davacının incelenen ticari defter kayıtları, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan ve detaylarına işbu raporun yukarıdaki ilgili bölümlerinde yer verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda: ... İcra Md... E Syılı Kambiyo takibine konu edilen ... Bankası A.ş/... Caddesi Şb/...

Şubesinin 23.01.2023 keşide tarihli ... seri nolu 150.000.00 TL bedelli çekin, ... ... San ve Tic Ltd Şti,tarafından : ... Sist. İmalat İth. İhr. San ve Tic Ltd Şti, emrine 23.01.2023 tarihli olarak düzenlendiği ve ciro yoluyla dava dışı ... ... A.Ş'ne teslim edildiği ... ... A.Ş tarafından da Ciro edilerek davacı şirkete olan ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap borcuna mahsuben davacı şirkete teslim edilmek üzere ...

KARGO A.Ş'ne kargoya verildiği, çekin kargoda zayi olduğu dosya kapsamı delillerden tespit edildiği, Dava konusu çek ticari ilişki gereğince dava dışı ... ... San ve Tic A.Ş'nın Cari hesap borcuna mahsuben TAHSİLAT olarak 01.11.2022 tarih ... yevmiye kayıt maddesi ile Dava dışı ... ...

A.Ş'nın cari hesap borcuna 150.000 TL üzerinden tahsilat olarak mahsup edildiği, davacı şirket ticari defter ve muavin kayıtlarından tespit edildiği, Çekin kargoda hırsızlama yoluyla kaybolduğunun anlaşılması üzerine : ... 6.ATM ...E Sayılı dosyasından zayi ve ödemeden men kararı talepli dava açıldığı, Mahkemece çek için ödeme yasağı kararı verildiği, Akabinde de Çekte son hamilden önceki ciranta ... tarafından ... İcra Md...

E Sayılı Kambiyo takibi yapıldığı, Çek, ticari ilişki gereğince ... ... A.Ş tarafından ciro edilerek davacı şirkete teslimi için kargoya verilmiş olması nedeniyle ve kargoda kaybulduğundan, davacı şirketin çekte ciro imzası bulunmadığı ve takipte de davacının takip borçluları arasında yer almadığı, Davacı, çekin kargoda hırsızlama/çalıntı veya bir başka nedenle kaybolması üzerine ve yapılan icra takipleri nedeniyle ... C. Başsavcılığı 2022/...

Soruşturma dosyası üzerinden muhtemel şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtescilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, Dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... hakkında İstanbul Adliyelerinde benzer ntelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğuna ilişkin somut belgelerin de dosya kapsamında olduğu, Çekte son hamil durumundaki ...'den önceki ciranta Davalı ... “ın dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, senedin bile bile borçlu zararına iktisap edilmiş olduğu kanaatinin hasıl olduğu Tarafların diğer talepleri Mahkemeniz takdirlerinde olduğu,

Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takdirinize saygı ile arz ederim. 12.12.2024..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Huzurdaki davada; ... İcra Md... E Syılı Kambiyo takibine konu edilen ... Bankası A.ş/... Caddesi Şb/... Şubesinin 23.01.2023 keşide tarihli ... seri nolu 150.000.00 TL bedelli çekin, ... ... San ve Tic Ltd Şti,tarafından... Ltd Şti, emrine 23.01.2023 tarihli olarak düzenlendiği ve ciro yoluyla dava dışı ... ... A.Ş'ne teslim edildiği ... ...

A.Ş tarafından da Ciro edilerek davacı şirkete olan ticari ilişkiden kaynaklanan cari hesap borcuna mahsuben davacı şirkete teslim edilmek üzere ... KARGO A.Ş'ne kargoya verildiği, çekin kargo sonrasında davacı şirkete ulaşmadığı, çeklerin çalınması nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğu ve ceza tahkikatının yürütüldüğü görülmüştür. Davacı şirket ticari defter ve muavin kayıtlarından çekin dava dışı ... ... A.Ş'nin cari hesap borcuna mahsup edildiği, dava dışı ... ...

A.Ş ile 2022 yılından süre gelen cari hesap ilişkisi olduğu görülmüş ancak diğer cirantalarla herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı tespit edilmiştir. Çekte son hamilden önceki ciranta ... tarafından ....İcra Dairesi... Esas sayılı dosyasında kambiyo takibi yapıldığı, çekin ticari ilişki gereğince ... ...

A.Ş tarafından ciro edilerek davacı şirkete teslimi için kargoya verilmiş olması nedeniyle ve kargoda kaybulduğundan, davacı şirketin çekte ciro imzası bulunmadığı ve takipte de davacının takip borçluları arasında yer almadığı anlaşılmıştır.

Davacı, çekin kargoda hırsızlama/çalıntı veya bir başka nedenle kaybolması üzerine ve yapıları icra takipleri nedeniyle ... C. Başsavcılığı 2022/... Soruşturma dosyası üzerinden muhtemel şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... hakkında Türkiye'nin farklı adliyelerinde benzer nitelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğu,

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 2023/114 Esas, 2023/490 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalının benzer nitelikte ciro silsilesi ile çek iktisabına ilişkin ve bu çekler hakkında hırsızlık suçlarına konu iddialar bakımından benzer nitelikte dosyalarının bulunup bulunmadığı tetkiki hususunda UYAP kayıtları incelenmiş davalının farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çekin elinde bulundurulması nedeniyle başlatılan ceza kovuşturması bulunduğu,

bunun yanı sıra farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çeklerin benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunun son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu edildiği anlaşılmış ve kargodan çalınan ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların bir şekilde son hamilin eline geçmiş olması hayatın olağan akışına aykırı olacağı ve bu durumda son hamilin basiretli bir işadamı gibi davranma yükümlülüğü gereği çekin iktisabında, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekeceği anlaşılmıştır.

Bu husus Yargıtay 11. HD'nin 26.05.2021 tarih, 2020/5570 E. - 2021/4450 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.

Somut olayda davacı öncelikle çekin yetkili hamili olduğunu, ardından davalı tarafın çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerekir ki davacı taraf mevcut defter ve muavin kayıtları, ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesi ...esas sayılı çek iptali dosyası ve ... 2022/... soruşturma sayılı dosyaları ile bu hususu ispatlamıştır.

Davalının benzer ciro yoluyla iktisap ettiği çok sayıda ceza soruşturmasına konu çek bulunduğu, diğer cirantalar ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu ispatlayamadığı bilakis davacı tarafın ticari ilişkisini somut verilerle ispatladığı buna ilişkin belgelerin de dosya kapsamında olduğu, çekte son hamil durumundaki davalının dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, senedin bile bile borçlu zararına iktisap edilmiş olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Kötü niyet tazminatı talebi bakımından ise davacının icra takibine taraf olmadığı anlaşıldığından kötü niyet tazminatı talebinin şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır