İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/209 K.2024/774

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle. Davalının ... plakalı araçları ile 26.12.2016 ile 26.09.2017 tarihleri arasında ücret ödemeksizin, işletme hakkı müvekkil şirkette olan ... ndan 51 adet ihlalli geçiş gerçekleştirdiğini, davalarının konusunu oluşturan ihlalli geçişlerden doğan müvekkili şirket alacakları için ....İcra Müdürlüğü'nün 2017/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını davalının icra takibine itiraz ettiğini, itirazın iptalini ve takibin devamını, davanın kabulünü, İcra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam 4.094,50 TL Asıl Alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş Faiz (144,50 TL) ve KDV (26,01 TL) yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, Davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz ettiğini bu nedenle icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsilini ve müvekkiline ödenmesini,

Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile müvekkiline verilmesini, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip zaptı tebliğ edilmiştir. Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLER

.... İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 2017/... E. sayılı dosyanın mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

... plakalı araçların tescil kayıtları celp edilmiştir.

Karayolları 1. ve 4. Bölge Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak; davaya konu ... plakalı araçların 26/12/2016-26/09/2017 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı tarih aralığında ve son geçiş tarihinden 15 gün sonrasına ilişkin hesap hareketlerinin, provizyon dökümlerinin mahkememize gönderilmesinin ve bu araçların hangi banka/PTT nezdinde HGS/OGS hesabı bulunduğu hususlarında mahkememize bilgi verilmiştir.

... 'ye müzekkere yazılarak ... plakalı araçların 26/12/2016-26/09/2017 tarihleri arasında ihlalli geçiş yaptığı tarih aralığında ve son geçiş tarihinden 15 gün sonrasına ilişkin hesap bakiyesinin, otoyol geçişlerine ilişkin provizyon kayıtları mahkememize gönderilmiştir.

Bilirkişi kök ve ek raporları mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; ... plakalı davalı şirkete ait olduğu bildirilen araçların geçiş ihlali nedeni ile geçiş tutarı ile yasadan kaynakalı para cezasının tahsili amacı ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazında haklı olup olmadığına ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen ... İcra Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 2017/... E. sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... Anonim Şirketi tarafından davalı ... Ve Ticaret Limited Şirketi aleyhine 30/11/2017 tarihinde 9.383,03 TL alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememiz dosyası bilirkişi incelemesi için Elektrik Mühendisi ...'na tevdii edilmiştir. Bilirkişinin hazırlamış olduğu 22/12/2023 tarihli raporundan özetle; "... Yukarıda açıklanıp hesaplandığı üzere ;

Davalının geçiş ücretlerini ödemeksizin davacıya ait otoyollardan geçiş yapması

nedeniyle ödeme yükümlülüğünün icra Takip tarihi itibariyle,

Geçiş ücreti / asıl alacak 2.652,50 TL

Gecikme Faizi 67,70 TL

Gecikme faizi KDV ( 67,70 TL X %18) 12,19 TL olmak üzere

TOPLAM 2.732,39 TL olduğu,

Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Takdir Mahkemeye ait olmak üzere Saygı ile sunulur. 22 / 11 / 2023

..." sonuç ve kanaaatine varılarak rapor düzenlenmiştir.

Bilirkişi Elektrik Mühendisi ... 'nun hazırlamış olduğu 12 / 08 /2024

tarihli ek bilirkişi raporundan özetle;

"... Kök raporda değiştirilecek bir husus bulunmadığı;

Bu raporda hesaplanan ... plaka sayılı

araçların ihlalli geçiştutarları, kök rapordaki tutarlara eklenmek suretiyle davalıya ait

araçların 51 adet ihlalli geçişlerinden kaynaklanan toplam ödeme yükümlülüğünün

icra takip tarihi itibariyle;

ihlalli geçiş ücretinin (taleple bağlı) 4.094,00 TL

faizin ( taleple bağlı) 144,50 TL

Faiz KDVsinin (taleple bağlı) 26,01 TL olmak üzere

TOPLAM 4.264,51 TL Olduğu

Sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Takdir Mahkemeye ait olmak üzere Saygı ile sunulur. 12 / 08 /2024..." şeklinde görüş bildirmiştir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/166 E. 2018/8 Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir. kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

''Davacı şirket tarafından geçiş ücretlerinin ve ceza bedellerinin tahsili noktasında uygulanması gereken yasal düzenleme, yasanın 30. maddesinin 5, 6 ve 7. fıkralarıdır. Zira 3. fıkrada düzenlenen tebliğ hükmünün, maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları yönünden geçerli olduğu açıkça düzenlenmiş olup, idari para cezalarının ise Genel Müdürlükçe yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından verileceği belirtilmiştir.

Davacı şirket tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri ve cezalar ise bu kapsamda olmadığından, yasal düzenleme ile tebliğ zorunluluğunun olmadığı ve geçiş tarihinden itibaren 15 günlük süre içerisinde ödenmesi gerektiği açıktır. Bu hükmün uygulanabilmesi için ihlalli geçişin, geçiş anında muhataba bildirilmesi gerekmektedir. Alacağın muaccel olduğu an, tarafların anlaşması veya bir ihbar ya da kanun hükmü veya hukuki ilişkinin mahiyeti ile belirlenir. Muacceliyet ile temerrüdü karıştırmamak gerekir. Muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarıyla mütemerrüt olur.

Ancak dava konusu somut olayda, ihlalli geçişlere ilişkin geçiş ücretlerinin geçiş anında tahsil edilemediğinin davalı tarafça bilindiği nazara alındığında 15 günlük süre sonunda temerrüt oluşacağından mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda yer alan tespitler ışığında işlemiş faize hükmedilmesinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır. ''(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. HD. 2021/771 Esas, 2024/998 Karar)

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ile birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı tarafından işletilen köprü ve otoyollardan davalıya ait ... plakalı araçları ile davacının işlettiği otoyollardan ihlalli geçişler yaptığı hususunun dosyaya sunulan geçiş kayıtları ve alınan bilirkişi raporlarıyla sabit olduğu, davalının araçların ihlalli geçiş bildiriminde yer alan gişelerde olmadıklarına ilişkin bir itirazının bulunmadığı davacı tarafça sunulan fotoğraflarla geçişlerin belgelenmiş olduğu,

ihlalli geçişlere esas araçların ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalıya ait olduğunun anlaşıldığı, hazırlanan bilirkişi raporunun hükme esas alınacak yeterlilikte bulunduğunun anlaşıldığı, yapılan ihlalli geçişe ilişkin normal geçiş ücretinin818,90-TL olarak hesaplandığı,davalı tarafça geçiş ücretinin ödendiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı, 25/05/2018 tarihli 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan.

7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile değiştirilmiş olan. "25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine ücretin dört katı tutarında ceza uygulanabileceği, ihlalli geçiş ücretinin dört katı olmak üzere 3.275,60-TL ceza ödeneceği,

buna göre davacının asıl alacak miktarı bakımından 4.094,50-TL talep edebileceği işlemiş faiz ve KDV istemi bakımından ihlalli geçişlere ilişkin geçiş ücretlerinin geçiş anında tahsil edilemediğinin davalı tarafça bilindiği nazara alındığında 15 günlük süre sonunda temerrüt oluşacağından işlemiş faize ve KDV'sine hükmedilmesi gerektiği kanaatine varıldığı, alacağın likid olması nedeniyle asıl alacağın % 20'si oranındaki 818,90-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, dair açıklanan gerekçelerle karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır