İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/23 K.2025/14

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin haşere ve zararlılarla mücadele (pest control) hizmeti veren kurumsal bir şirket olduğunu, davalı firmanın, davacı müvekkili ile imzaladığı 01/08/2019 tarih ve ... nolu " ZARARLI KONTROL SÖZLEŞMESİ " başlıklı sözleşmeye istinaden, 2019/Ağustos ayından itibaren şirketin ...

AVM de bulunan " ... " unvanlı iş yerinde sözleşme konusu zararlı kontrolü ve mücadelesi hizmetlerini aldığını, müvekkili şirketin işbu sözleşme uyarınca, davalı-borçlu şirketin merkez adresinde ... ve haşere mücadele hizmetlerini yerine getirdiğini, davalının, 2021/Mayıs ayından itibaren verilen hizmet karşılığı tanzim edilen fatura bedellerini ödemediğini, davalı firma ile yapılan sözlü görüşmeler sonuç vermeyince, davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2022/...

E. Dosyası ile 821,57-TL cari hesap alacağı + 72,43-TL işlemiş reeskont avans faizi alacağı olmak üzere, toplam : 894,00-TL için ilamsız icra takibine geçilmişse de, davalı-borçlunun süresi içerisinde borca, fer'ilerine (faize) ve takibe itiraz ettiğini, İtiraz üzerine icra takibinin durduğunu, işbu davayı sadece asıl alacak 821,57 TL üzerinden açtıklarını, işlemiş faiz miktarının 72,43 TL'den feragat ettiklerini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı borçlu tarafından ...

İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazının 821,57 TL asıl alacak üzerinden iptalini icra takibinin devamını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı nedeniyle %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkiye itirazlarının olduğunu, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, faturaların taraflarına teslim edilmediğini, ticari defterler üzerinde faturanın varlığının incelenmesi gerektiğini, irsaliyenin olmadığını, malın teslim edildiği/hizmetin sunulduğu ile ilgili davacının üstünde ispat yükümlülüğü olduğunu, kendisinin bunu ispat edemediğini, davanın dava şartı noksanlığından usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının itirazın iptali talebinin ve icra -inkar tazminatı talebinin reddine, davacının icra takibinin konusu olan meblağın %20 'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyası Uyap üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 04/07/2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; hizmet sözleşme ilişkisine yönelik faturalara yönelik başlatılan icra takibine konu alacak istemine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas 2022/... Karar sayılı 16/11/2022 tarihli kararı ile yetkisizlik kararı verilerek dosyanın mahkememizin yukarıdaki esas numarasıyla kaydedildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce celp edilen .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... Anonim Şirketi tarafından davalı ... Ticaret Limited Şirketi aleyhine 21/03/2022 tarihinde 894,00 TL alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi Mali Müşavir ... tarafından hazırlanan 04/07/2023 tarihli bilirkişi raporundan özetle;"...Tüm dava dosyası, iddia, savunma, davacı şirket ticari defterleri ile dava dosyasına sunulan tüm deliller üzerinde, yapılan inceleme, denetim, tahlil ve değerlendirmeler neticesinde.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; hizmet sözleşme ilişkisine yönelik faturalara konu hizmetin davalı tarafa ifa edilip edilmediği, fatura içeriklerinin kesinleşip kesinleşmediği, icra takibine konu alacak istemine dayanak fatura bedelleri kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı noktalarında toplandığı, Davacı şirket tarafından davacı adına düzenlenen e- arşiv faturaları içeriği hizmetin sözleşme gereği davalı şirkete verildiği, ancak fatura tebliğinin yapılıp yapılmadığının tespit edilemediği, Davacı Şirkete ait 2021 Yılı Ticari defterlerin; e- defter uygulaması ile tutulduğu, Envanter defterini zamanında tasdik ettirdiği,

Ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu, birbiri ile uyumlu olduğu ve doğruladığı, Davacı şirketin 2021 Takvim yılına ait kanuni defterlerinin.

HMK'nun 222/2 maddesi hükümlerine göre delil teşkil ettiği, 07.06.2023 Tarihli Ön inceleme duruşma tutanağının 3. Bendinin son paragrafında; taraf vekillerine — inceleme gününde ticari defterlerini ibraz etmesi aksi halde ibrazdan kaçınmış sayılacağının ve HMK 222/3 maddesi gereğince karşı tarafın eksiksiz ve usulüne uygun tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış, birbirini doğrulayan defter kayıtlarının karşı taraf lehine delil olarak kabul edileceği hususu ile talep edildiği halde yerinde inceleme yapılabileceğinin ihtarının yapıldığı, ihtarın davalı vekiline UETS üzerinden 09.06.2023 tarihinde tebliğ edildiği,

Davalı şirketin, ihtara rağmen defter ve belgelerini inceleme ibraz etmediği gibi yerinde inceleme talebi de olmadığı, Bu nedenlerle: Davacı şirketin 2021 Takvim yılına ait kanuni defterlerinin.

HMK'nun 222/3maddesi hükümlerine göre lehine delil teşkil ettiği, Davacı şirketin ticari defterleri ile dava konusu muhasebe hesap ve kayıtlarına göre; davacı şirketin, davalıdan ödeme emri tarihinde 821,57.-TL alacağının olduğu, Davacı tarafından ödeme emrinde talep edilen 72,43.-TL avans faizinin davada talep edilmediği, Tüm bu nedenlerle. Davalı şirket vekili tarafından .... İcra Dairesi 2022/...

Esas Sayılı dosyasına edilen itirazın 821,57.-TL alacak üzerinden iptali ile icra inkar tazminatı hükmünün yüce mahkemenize ait olduğu, sonucuna ulaşılmıştır. Beş sayfa üç nüshadan ibaret bilirkişi raporu; takdir Yüce Mahkemenize ait olmak üzere, saygıyla arz olunur. 04.07.2023..."şeklinde görüş bildirmiştir.

Davacı tarafın tanığı olan ... 08/01/2025 tarihli mahkememiz celsesinde tanık beyanında bulunmuştur. Beyanından özetle; ".... Ben ... şirketinde bölge sorumlusu olarak çalışıyorum. Bizim çalışma sistemimiz gereği hizmet verildikten sonra fatura düzenlenmektedir. Hizmet verilmeden fatura çıkmaz. Dava konusu dönemde faturalar mail yolu ile gönderiliyordu. İstisnaen çalışanların elden götürdüğü de oluyordu. Faturanın tebliğ edilip edilmediğini bilmiyorum ancak söz konusu faturaya ilişkin hizmet verilmiştir. Karşı tarafın çalışanları ile de mail yolu ile ödemeye ilişkin yazışmalar yapılarak ödeme konusunda teyit alınmıştır. Tanıklık yaptığım için ücret talebim yoktur. Dedi. Beyanı okundu. İmzası alındı...." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Huzurdaki davada taraflar arasında imzalanan Zararlı Kontrol Sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme gereğince risk oluşturan zararlı haşereleri kontrol edilmesine yönelik olduğu, davacının bu hizmet karşılığında fatura düzenleyeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin varlığı konusunda taraflar arasında herhangi bir çekişme bulunmadığı, uyuşmazlığın söz konusu hizmetin verilip verilmediği, faturaların gönderilip gönderilmediği hususlarında toplandığı görülmüştür. Davalı vekilince mahkememizin yetkisine yönelik itiraz edilmiş ise de itirazında da yetkili mahkemelerin Çağlayan Mahkemeleri olduğu ifade edildiği, davalının yerleşim yeri itibariyle mahkememizin yetkili olduğu ve dava da yetkili İstanbul Mahkemelerinde açıldığından davalının yetkiye yönelik itiraz yerinde görülmemiştir.

TTK’nın 18. maddesinde tacir olmanın hükümleri arasında sayılan yükümlülüklerin biri de kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmaktır. Defter tutma yükümlülüğü Kanunun 64. maddesinde ayrıca düzenlenerek her tacirin, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu belirtilmiştir.

Her iki tarafın da tacir olması nedeni ile 07/06/2023 tarihli celsede tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına, tarafların inceleme gün ve saatinde ticari defterlerini incelemeye esas olmak üzere HMK 222 gereği sunmasına, bu süre içerisinde gereği yerine getirilmediği takdirde bu delile dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağının taraflara ihtarına, ihtarın davalıya tebliğine karar verilmiş ve davalıya ihtar duruşma tutanağının tebliği ile gerçekleştirilmiştir.

Tüm dosya kapsamı, toplanan deliller, davacı tarafın ticari defterleri ve aldırılan bilirkişi raporundan davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunun tespit edildiği, delil vasfında olduğu, taraflar arasında ticari ilişki olduğunun davacı defter ve kayıtları ile anlaşıldığı, davalı tarafın verilen süre içerisinde defter ve belgelerini incelemek için ibraz etmediği, herhangi bir beyan ve itiraz sunmadığının görüldüğü, icra takibine yapılan itirazda hukuki ilişkinin ve alacağın varlığının inkar edilmediği görülmüştür.

Kural olarak fatura, yalnız başına ticari davalarda da delil olarak kullanılamaz. Ancak faturaların sözleşmenin ifa aşamasına ilişkin olması nedeniyle bu özelliği gereğince TTK 21/2. Maddesi gereği ''Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır'' bu düzenlemeye göre bir sözleşmenin ifası sırasında sözleşmeden sonra düzenlenen faturanın tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içerisinde itiraz edilmemesi halinde fatura içeriği kabul edilmiş sayılır.

TTK m.21/2'e göre fatura içeriğinin kabul edilmesine ilişkin karinenin gönderen lehine gerçekleşebilmesi için öncelikle faturanın düzenleyen tarafından karşı tarafa gönderilmesi gerekir. TTK m.21/2'e göre faturanın ne şekilde gönderileceğine dair bir düzenleme yer almamaktadır. TTK 18. Maddesinde de buna ilişkin bir düzenleme yoktur. Bu sebeple faturanın herhangi bir şekilde karşı tarafa ulaştırılması yeterlidir.

Faturanın karşı tarafa gönderilip gönderilmediği hususunda uyuşmazlık çıkması halinde faturayı gönderdiğini ispat yükü HMK'nın 190. Maddesi gereğince faturayı düzenleyen tarafa aittir. (Doç. Dr. Levent Börü, Ankara Bam 3. HD Başkanı İlker Koçyiğit, Ticari Dava, Adalet Yayınevi, 2. Bası, Ankara-2021 sf. 1022-1040) Somut olayda faturaların karşı tarafa gönderilip gönderilmediği kapsamında faturaların tebliğ belgesi bulunmadığından bildirilen tanıklar dinlenilmiştir.

Tanık beyanlarına göre faturaların yapılan iş kapsamında istisnaen elden götürüldüğü ancak davalı tarafın çalışanlarıyla yazışmalar yapılarak ödeme konusunda teyit alındığının ifade edildiği, iş yapılmadan önce faturanın düzenlenmediğini ifade ettiği görülmüştür. Varlığı inkar edilmeyen taraf şirket çalışanları arasındaki yazışmalarda da 821,57-TL bakiye bedelin ödenmediği anlaşılmıştır.

Davacı tarafın defter ve kayıtlarında dava konusu alacağın kayıtlı olduğu, davalının defterlerini ibraz etmediği, taraf şirket çalışanları arasındaki yazışmalar ve tanık anlatımlarına göre faturaya konu hizmetin ifa edilmesine rağmen ödemenin yapılmadığı hususunun ispatlandığı anlaşılmıştır. İcra takibinde konu edilen işlemiş faiz talebi bakımından ise takipten önce TTK 18/3.

Maddesi gereğince temerrüde düştüğü ispatlanamadığından takipten önce işlemiş faize hak kazanılamayacağı kanaatine varılmıştır. Davanın 821,57-TL üzerinden açıldığı, takip talebinde işlemiş faiz istemi bulunmasına rağmen dava açılırken 821,57-TL bakımından itirazın iptali talep edildiği görülmekle davacının işlemiş faiz talebini dava konu etmediği anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır