İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/308 K.2025/732

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili tarafından keşide edilen ... ... San. Şubesi nin ... seri no'lu , Keşide yeri İstanbul olan 06.04.2023 tarih 150.000,00.-TL bedelli çeki dayanak yapılarak .....İcra Müdürlüğünün ...

E Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi haksız ve kötü niyetli olduğunu, lehtar emrine keşide edildikten sonra kargoda çalınan ve sahte imza ile tedavüle konulan çeke ilişkin müvekkilinin alacaklı görünen yetkisiz hamile borcu bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından davaya konu ... ... .... Şubesinin 06.04.2023 tarih, ... no'lu ,150.000,00.-TL bedelli çeki ... ... ve Paz. San.Tic.Ltd.Şt emrine keşide edildiğini , çekin ...

Kargonun 13.12.2022 tarihinde TF ... no'lu kargosu ile lehtarın ... adresine gönderildiğini, 14.12.2022 tarihinde muhataba teslim edilen kargo paketinin makas veya maket bıçağı ile kesildiği içerisindeki zarftan çekin alındığı Kargo yetkilileri ve firma yetkilileri tarafından tutulan tutanak ile tespit edildiğini, kaybolan çeke ilişkin dava dışı Lehtar ... ... San.Tic.Ltd.Şt tarafından ... 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

E. Sayılı dosyası ile Çek iptali talebiyle dava açıldığını ve ilgili dosyadan alınan ödeme yasağı kararı muhatap bankaya gönderildiğini, Çalıntı Çek 06.04.2023 tarihinde muhatap bankaya sorulmuş Muhatap Banka tarafından çekin arkasına " İş bu çek hakkında ...

1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı ödeme yasağı kararı bulunduğundan hiçbir işlem yapılmamıştır. " şerhi düşülerek ödeme yapılmadığını, zayi nedeniyle iptali istenen ve ödeme yasağı nedeniyle işlem yapılmayan çekin karşılığı müvekkil şirket tarafından 07.04.2023 tarihinde aynı günlü düzenlenen çek ile lehtar ... ...Tic.Ltd.Şt ne ödendiğini, icra dosyasında alacaklı görünen ve sahte imza nedeniyle ciro zincirinde kopukluk bulunan çeki elinde bulunduran davalı hamil yetkili hamil olmadığını, dava konusu çekte müvekkil keşideci davalı ise son hamil olduğunu, bu nedenle açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacı, dava konusu çekin keşidecisi olduğunu, imzaya itirazının olmadığını, kambiyo senetlerinde imzaların istiklali prensibi geçerli olduğunu, çekin keşidecisi olan davacının, lehtar imzasının sahteliğine dayaranarak sorumluluktan kurtulmasının mümkün olmadığını, davacının, müvekkilinin bile bile davacının zararına hareket ettiğine dair hiçbir delil sunmadığını, bu nedenle şahsi bir defii olan bedelsizlik iddiasının müvekkile karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını ve davacının çek bedelinden sorumlu olduğunu, davacının,

çek iptal kararı almayan davadışı ... şirketine ödeme yapması TTK 646 maddesine göre onu borçtan kurtarmayacağı gibi basiretli bir tacirin göstermesi gereken özene de aykırı bir davranış olduğunu, çek iptal kararı alınmadan önce lehtara yapılan ödeme, davacıyı sorumluluktan kurtarmadığını, çekin davadışı ... şirketine ulaşamadan kaybolmuş olması ve bu şirketin çekin iptali için dava açması,

davaya taraf olmayan müvekkilini bağlamadığını ve davacıyı borçtan kurtaran bir sebep olmadığını, müvekkilinin, çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz anında öğrendiğini, bu nedenle müvekkilinin iyi niyetli olduğunu, çekteki ciro silsilesinden de anlaşılacağı gibi müvekkilinin dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden davadışı ... şirketinden aldığını, çekte ödeme yasağı bulunması sebebiyle çek bedelini tahsil edemediğini bu nedenle de büyük bir mağduriyet yaşadığını, çeki müvekkiline veren ...şirketi ve yetkilisi hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu,

soruşturmanın...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın...nolu dosyasıyla devam ettiğini, mevzuata aykırı hareket eden davacının kendi kusurunu müvekkiline yüklemesi 'hiç kimse kendi kusurundan yararlanamaz' ilkesine de aykırılık teşkil ettiğini, bu nedenle davacı, dava konusu çek nedeniyle müvekkile karşı sorumlu olup açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Kambiyo senetlerine (çek, poliçe ve emre muharrer senet) özgü haciz yolu ile yapılacak takipte toplam 165.803,42 TL ödeme emrine davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca ve imzaya itirazı ile takibin durduğu anlaşılmıştır.

...CBS, ... CBS, ... CBS ,...CBS, ... CBS,... CBS, Gerze ( Sinop ) CBS, ... CBS, ... CBS, ... CBS, İstanbul ...CBS, İstanbul ... İcra Hukuk Mahkemesi, ... 1. ve 2. ATM, .... İcra Dairesine yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi ... 21/05/2025 tarihli raporunda ''Nihai takdir Mahkemenizde olmak üzere, Tarafların iddia ve savunmaları, Davacının incelenen ticari defter kayıtları, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan ve detaylarına işbu raporun yukarıdaki ilgili bölümlerinde yer verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda: ... İcra Md 19.04.2023 tarih ... E Sayılı Kambiyo takibine konu edilen ... A.Ş/ ...

Sanayi-İstanbul Şubesinin 06.04.2023 keşide tarihli ... seri nolu 150.000.00 TL bedelli çekin,Keşideci Davacı tarafından Ticari ilişki gereğince, Dava dışı ...…Ltd Şti emrine düzenlendiği,Dava konusu çekin Dava dışı ...…Ltd Şti’ne Ticari ilişki gereğince oluşan /oluşacak cari hesap borcuna mahsuben düzenlenen 150.000 TL bedelli çek, Davacı ticari defter kayıtları ile muavin kayıtları incelemesinde söz konusu çekin davacı ticari defterlerinde 12.12.2022 tarih ... yevmi maddesi ile kayıtlı olduğu, tespit edildiği,

(Ayrıca alınan çekler hesabı ve alacaklı cari hesap kayıtları ile sabit olduğu)Davacı ticari defter kayıt ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede. Davacı ile dava dış lehine çek düzenlenen ...…Ltd .Şti dışında, Davacının çekte ciranta olarak yer alan şirketlerle her hangi bir ticari ilişkisi olduğuna dair tespit yapılamamıştır. Çek keşidecisi davacı şirket tarafından 06.04.2023 tarihli çeki, dava dışı ...…Ltd Şti’ne teslimi için ...

KARGO A.Ş’ne kargo edildiği, Kargo alıcısı .....Ltd Şti’ne 14.12.2022 tarihinde teslim edilen kargonun içinden söz konusu çekin çıkmadığı ve çekin kargoda zayi veya çalındığının anlaşılması ile, ...

Kargo A.Ş ile .....Ltd Şti yetkilisi Halil İbrahim Ziyanak arasında 14.12.2022 tarihli Durum Tespit vtutanağı “ düzenlendiği, Çekin kargoda kaybedilmesi ile dava dışı ...…Ltd Şti tarafından ikame edilen çek zayi ve ödemeden men talepli davada ödemeden men kararı alındığı, C.Savcılıklarına şikayette bulunulduğu, Gelişen süreç için Çeki elinde bulunduran son hamil konumundaki Davalı ... A.Ş tarafından dava konusu çek ile ilgili olarak ... İcra Md. ...

E Sayılı Dosyası üzerinden Kambiyo Takibi başlatıldığı, Davacı tarafından dava dışı ...…Ltd Şti emrine düzenlenen dava konusu 06.04.2023 tarihli 150.000 TL bedelli Çek ile ilgili olarak, Çekte dava dışı ... Gıda Mam. Tarım Hayv.Pet. Ür. Dağ. Ve Paz.

San Tic Ltd Şti adına atılı bulunan kaşe ve imzanın dava dışı ... ..Ltd Şti ve yetkililerine ait olup olmadığı hususunda Grafolojik İnceleme raporu dosya kapsamında bulunmadığı, tarafların da bu hususta her hangi bir beyanlarının bulunmadığı, Dava dışı ... Gıda Mam. Tarım Hayv.Pet. Ür. Dağ. Ve Paz. San Tic Ltd Şti’den sonra çekte Ciranta ...

Ltd Şti ile Dava dışı ...…Ltd Şti arasında her hangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı yönünde beyanlar olduğu, Gerek dava dışı ...…Ltd Şti gerekse çekte Ciranta olarak her alan diğer şirketler tarafından Bilirkişi İncelemesine her hangi bir ticari defter kayıt ve dayanak belgelerin ibraz edilmemesi nedeniyle bu hususlarda tespit yapılamadığı, Davacı kayıtlarından da da Davacı ticari defter kayıtlarından ... …Ltd Şti dışındaki şirketlerle davacı arasında her hangi bir ticari ilişkinin varlığına dair tespit yapılamadığı,

Davacı şirket ile Karnallar …Ltd Şti arasında ticari bir ilişkinin varlığının davacı defterlerinde tespit edilememiş olması karşısında çekteki Ciro silsilesinin bozuk/kopuk olduğunun değerlendirlebileceği, Davacının çek keşidecisinin ...…Ltd Şti’den sora çekte ciranta olarak yer alan Cirantalarla her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığının davacı ve dava dışı .....Ltd Şti tarafından iddia edildiği, Davalı ile kendisinden önceki Cirantalar arasında ticari bir ilişkinin varlığı da yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde tespit edilemediği,

Davalı şirketin dava konusu Çekin iktisabında ne tür bir ticari ilişki gereğince elde edildiğinin ispatlanamaması karşısında, davalının iyi niyetli tacir olarak çeki iktisap ettiği yönünde kanaat oluşmadığı, Dolayısıyla tarafımıza sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden davalının vermis olduğu her hangi mal veya hizmet dolayısıyla senedi elinde bulundurmuş olduğunun ticari defter kayıt ve muavin kayıtları bilirkişi incelemesine ibraz edilmediğinden bu aşamada ispat edilememiş olduğu, Davalı ...

A.Ş ile çekte kendinden önceki Cirantalar aralarındaki ticari ilişkinin var olup olmadığı hususuna ilişkin her hangi bir kayıt ibraz edilmediği, dava konusu çekin davalı tarafından elde edilmesinın de davalı tarafından ispat edilememiş olması karşısında, davalının alacak talebinden söz edilip edilemeyeceği hususunun hukuki takdiri Mahkemenizde olacağı, Davalılar aleyhine İstanbul Hukuk Mahkemelerinde benzer nitelikte olmak üzere birçok davanın ikame edildiği, ayrıca davalı hakkında CBS nezdinde soruşturma dosyalarının bulunduğu,

hususlarının da göz önünde bulundurulmasının isabetli olabileceği, mevcut durumda, davalının dava konusu anılan senetten dolayı alacaklı olup olmadığı hususundaki Hukuki değerlendirme ve takdir Mahkemenizde olduğu, Tarafların diğer talepleri Majhkemenzi takdirlerinde olduğu, Sonuç ve kanaatine varılmıştır. Takdirinize saygı ile arz ederiz. 21.05.2025 '' şeklinde görüşte bulunmuştur.

Huzurdaki davada; ... İcra Md ... E Sayılı Kambiyo takibine konu edilen ... ... Sanayi Şubesinin 06.04.2023 tarih, ... no'lu ,150.000,00.-TL bedelli çekin, ... Gıda Mamulleri Tarım Hayvancılık Petrol Ürünleri Dağıtım ve Paz. San.Tic.Ltd.Şt emrine keşide edildiği, çekin ...

Kargonun 13.12.2022 tarihinde TF ... no'lu kargosu ile lehtarın ... adresine gönderildiği, 14.12.2022 tarihinde muhataba teslim edilen kargo paketinin makas veya maket bıçağı ile kesildiği içerisindeki zarftan çekin alındığı Kargo yetkilileri ve firma yetkilileri tarafından tutulan tutanak ile tespit edildiği, çekin kargo sonrasında muhatap şirkete ulaşmadığı, çekin çalınması nedeniyle suç duyurusunda bulunulduğu ve ceza tahkikatının yürütüldüğü görülmüştür.

Davacı şirket ticari defter ve muavin kayıtlarından çekin 12.12.2022 tarih ... yevmiye maddesi ile ticari defter ve muavin defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı ile dava dışı ... ... ve Paz. San.Tic.Ltd.Şt ile 2022 yılı ve öncesinden süre gelen cari hesap ilişkisi olduğu görülmüş ancak diğer cirantalarla herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Davacı, çekin kargoda hırsızlama/çalıntı veya bir başka nedenle kaybolması üzerine ve yapıları icra takipleri nedeniyle ... CBS 2023/... Soruşturma dosyası üzerinden muhtemel şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, dosyanın yetkisizlik kararı ile ...CBS'ye gönderildiği, davalı ... hakkında aynı benzer suç nevinde 64 adet soruşturma kaydının bulunduğu yazılan müzekkere cevaplarıyla anlaşılmıştır.

Dosya kapsamı incelendiğinde, davalı şirket hakkında Türkiye'nin farklı adliyelerinde benzer nitelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğu, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesi 2023/114 Esas, 2023/490 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalının benzer nitelikte ciro silsilesi ile çek iktisabına ilişkin ve bu çekler hakkında hırsızlık suçlarına konu iddialar bakımından benzer nitelikte dosyalarının bulunup bulunmadığı tetkiki hususunda UYAP kayıtları incelenmiş davalının farklı hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çekin elinde bulundurulması nedeniyle başlatılan ceza kovuşturması bulunduğu,

bunun yanı sıra farklı çok sayıda olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çeklerin benzer cirantalardan ciro yoluyla devralıp, bir çoğunun son hamil olarak farklı kişiler/firmalar aleyhine icra takiplerine konu edildiği anlaşılmış ve kargodan çalınan ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların bir şekilde son hamilin eline geçmiş olması hayatın olağan akışına aykırı olacağı ve bu durumda son hamilin basiretli bir işadamı gibi davranma yükümlülüğü gereği çekin iktisabında, gerekli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekeceği anlaşılmıştır.

Bu husus Yargıtay 11. HD'nin 26.05.2021 tarih, 2020/5570 E. - 2021/4450 K. sayılı kararında da vurgulanmıştır.

Somut olayda davacı keşideci durumunda bulunduğu, davacı tarafça imza inkarına dayanılmamış olması karşısında davalıların meşru hamil olmadığını ispat yükünün davacıda olduğu, çek üzerindeki ciro zincirinin görünüşte düzgün olması karşısında davalının meşru hamil olmadığını ispat yükünün davacıda olduğu, kaybolan ya da hırsızlık yoluyla elden çıkan çeklerin benzer cirantalardan ciro yoluyla devralınıp, icra takiplerine konu edildiği ile kargodan çalınan ve Türkiye'nin çeşitli yerlerinde kaybolan çek veya bonoların bir şekilde davalı şirketin eline geçtiğinin tespit edildiği,

davacının davalı tarafın çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerektiği ki davacı tarafın mevcut defter ve muavin kayıtları, ... 1 ATM ... esas sayılı çek iptali dosyası ve ... CBS 2023/... soruşturma sayılı dosyaları ile bu hususu ispatlamıştır.

Davalının benzer ciro yoluyla iktisap ettiği çok sayıda ceza soruşturmasına konu çek bulunduğu, diğer cirantalar ile aralarında ticari ilişki bulunduğunu ispatlayamadığı bilakis davacı tarafın ticari ilişkisini somut verilerle ispatladığı buna ilişkin belgelerin de dosya kapsamında olduğu, çekte son hamil durumundaki davalının dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza