İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/493 K.2024/838

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin adresinde 16.07.2023 tarihinde bir hırsızlık olayı gerçekleştiğini müvekkili şirketin iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayı sonucunda - şirket yetkilisi tarafından yapılan tespitte müvekkili şirkete ait bir kaç adet avizenin çalındığı tespiti yapıldığını, müvekkili şirket yetkilisi 22.07.2023 tarihinde müvekkili şirkete ait kullanılmayan fatura ve sevk irsaliyelerinin de iş yerinde olmadığını.

16.07.2023 tarihinde gerçekleşen hırsızlık olayında söz konusu fatura ve sevk irsaliyelerinin de çalmmış olduğu sonucuna vardığını, müvekkili şirket yetkilisi hırsızlık olayını ve bu olay sonucunda çalınan fatura ve sevk irsaliyeleri ile ilgili olarak şirket mali müşavirini bilgilendirildiğini ve akabinde de bu duruma ilişkin 22.07.2023 tarihli bir tespit tutanağı tuttuklarını,

müvekkili şirket yetkilisinin tüm özen ve dikkatine rağmen iş yerinden çalınması nedeniyle zayi olan ... aralığındaki seri numaralı faturalar ile ... aralığındaki se seri numaralı sevk İl irsaliyelerinin tespiti ve tespiti ve belirtilen fatura ve sevk irsaliyelerinin zayi olduğuna dair za) dair zayi yi belgesinin verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

... Merkezi'ne müzekkere yazılarak 2023/... evrak numaralı şikayet dosyası mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... Vergi Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak 25/07/2023 tarihli ... nolu başvuruya ilişkin bilgiler mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir. Dava; Davacı tarafından ... Ltd. Şti.'ye 30.04.2013 tarihinde bastırılan ... aralığındaki seri numaralı faturalar ile ... aralığındaki seri numaralı sevk irsaliyelerinin zâyi olduğunun tespitine ilişkindir.

Mahkememiz dosyası Mali Müşavir ... 'a tevdii edilmiş olup 12/12/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "...Rapor içerisinde de belirtildiği üzere,Davanın belirtilen hırsızlık tarihi dikkate alındığında TTK 82.Maddesinin 7.Bendi kapsamında yasal süresinde açıldığının anlaşıldığı, Davacı tarafça, fatura ve irsaliyelerinin TTK madde 82/7 numaralı fıkra uyarınca zayi olduğunun tespitinin talep edildiği, söz konusu belgelerin hırsızlık nedeniyle çalındığının ifade edildiği, Dava konusu belgelerin TTK madde 82/7 numaralı fıkrası ve Bankacılık Kanunun 42.maddesi uyarınca 10 yıllık saklanması gereken belgelerden olduğu,

Dosyada bulunan polis tutanakları, şirket yetkilisinin ifade tutanağı, mali müşavir tespit tutanağı vs.. tutanaklar çerçevesinde hırsızlığın ve zayi olduğu belirtilen belgelerin ispatı hususunun sayın mahkemenin takdirinde olduğu,Yukarıda yapılan tespitler çerçevesinde polis tutanakları,

mali müşavir tespit tutanakları ve CMK 234.Maddesi CMK 234.Maddesi gereğince alınan ifade tutanakları ve polis amirliği tarafında düzenlenen Tahkikat Evrağı çerçevesindesayın mahkemenin davacının 16.07.2023 tarihinde yaşanan hırsızlık nedeniyle zayi belgesi istenen fatura ve İrsaliylerin çalındığı kanaatine varılması durumunda huzurdaki dava konusu belgelerin TTK 82.Maddesinin 7.Bendi ve Bankacılık Kanunun 42.maddesi kapsamında zayi olduğu sonucuna varılmaktadır.

Sonuç ve kanaatine varıldığı hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere, Saygı ile arz ederim..." şeklinde görüş bildirmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir.

TTK 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir. Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay 11.HD'nin 2016/6084 Esas-2018/155 Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü kararı).

6102 sayılı TTK'nın 64. Maddesinde. (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır.

Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir. Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür.

(Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) Fiziki ortamda tutulan yevmiye defteri, defteri kebir ve envanter defteri ile dördüncü fıkrada sayılan defterlerin açılış onayları, kuruluş sırasında ve kullanılmaya başlanmadan önce noter tarafından yapılır. Bu defterlerin izleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları, defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar notere yaptırılır.

Yukarıda yapılan açıklamalar sonucu TTK 82. maddesi ışığında somut olaya bakıldığında; bir tacirin tutmakla zorunlu olduğu defter ve faturaların doğal afetler ya da hırsızlık gibi nedenlerle zayi olması durumunda ilgili mahkemede zayii olduğuna ilişkin belge verilmesi için hasımsız dava açılabileceği ancak bunun için tacirin defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması ve ziyaa uğramanın onun iradesi dışında meydana gelmiş olmasının gerekeceği, somut olayda tacire yüklenemeyen sebeple bilgileri tespit edilen faturaların zayi olduğu, davanın kanuni süre içerisinde açıldığı,

mahkememizce alınan bilirkişi raporunun da anılan faturalar ve sevk irsaliyelerinin zayi olduğunun kabulü gerektiği şeklinde olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır