İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/640 K.2024/817

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ilişki kapsamında müvekkilinin alacaklı olduğunu ... Şubesine ait 20.04.2019 keşide, 20.04.2019 ibraz tarihli ... seri nolu, 35.000,00-TL ( ... hesap nolu 35.000 TL bedelli çek davalı tarafından ödenmediği için ... İcra Dairesi 2023/ ... Esas Sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini ve davalı tarafından takibe itiraz edilerek takip durdurulduğunu, davalının ... İcra müdürlüğü 2023/... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptalini ile takibin devamına karar verilmesini, davalının aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini, dava harç ve masrafları ile yargılama giderleri ve vekalet ücreti davalı tarafa tahmiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı, dava dilekçesinde harca esas değeri 35.000,00 TL olarak gösterdiğini, Bununla birlikte davacı, dilekçesinde ve netice ile talep kısmında itirazın iptaline karar verilmesini istediğini, ... İcra Dairesi'nin 2023/...

Esas sayılı icra takibine esas olan alacağın 56.731,64 TL olduğu göz önüne alındığında çelişki içermekte olduğunu davacının itirazın iptalini istemesi halinde yalnızca iddia ettiği asıl alacak kapsamında değil ''takip çıkışı alacak'' üzerinden harçlandırma ve harca esas değer belirlemesi gerektiğini, ... İcra Dairesi'nin 2023/...

E. Sayılı dosya içerisinde de çekin takibe dayanak yapıldığına ilişkin hiçbir ''belge'' bulunmamakta ve nereden getirtileceğine ilişkin bir sunum yapılmadığını, Dolayısıyla, yukarıda yapılan izahatlarla birlikte tüm dosya kapsamına bakıldığında davacının iki haftalık kesin süreyi geçirdiğini, Davacının ilgili çeke dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, davacının davasında haksız olduğunu, davacının davalı müvekkilinden herhangi bir alacağı olmamasına karşılık kambiyo senetlerinin tabiatına aykırı bir dava dilekçesiyle talepte bulunması neticesinde kötüniyetli olduğunu, Davacının davasının reddini,

Davanın reddi sonucu itiraza konu ... İcra Dairesi'nin 2023/... Esas sayılı takibin iptalini, Davacı aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLER

... İcra Dairesi'nin 2023/... E. Sayılı dosyasının evraklarının UYAP'tan mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... ASCM'nin 2021/ ... E. Sayılı dosyası mahkememiz dosyası incelenmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından tarafların delil listesinde gösterdikleri tüm deliller celp ve incelenmiş, mahkemece değerlendirilmiştir.

Dava; ... İcra Dairesinin 2023/ ... esas sayılı dosyasında ... seri numaralı davalının çek nedeniyle borcunun bulunup bulunmadığı, itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, çekin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, kambiyo senedinin vasfını haiz olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Mahkememizce celp edilen ... İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı ilamsız takip dosyasının incelenmesinde, davacı ... tarafından davalı ... aleyhine 01/06/2023 tarihinde 56.731,64-TL alacak yönünden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İtirazın iptali talep edilen ... İcra Dairesinin 2023/... esas sayılı dosyasına konu ... seri numaralı çekin ... Şubesine ait 20/04/2019 keşide tarihli, 35.000-TL bedelli keşidecisi ... , lehtarı ... ( T.C ...) olduğu, davalı ... 'a çekin davacı tarafça ciro edildiği, ... 'ın davacı lehtardan sonraki ciranta olduğu icra takibinin ise davalı ... 'dan bu çekin tahsili talebiyle başlatılmış olduğu görülmüştür.

İcra takibi her ne kadar ilamsız takip olarak başlatılmış ise de takibe dayanak borcun kaynağının çek olduğu, icra takibinde çeke dayalı faiz de talep edildiği, dava dilekçesinde icra takibine yapılan itirazın haksız olduğu ileri sürüldüğü taraflar arasında başkaca herhangi bir temel ilişkinin varlığından bahsedilmeden doğrudan çeke dayalı başlatılan ilamsız takibe yapılan itirazın iptalinin istenildiği anlaşılmakla mahkememizin davayı görmekle görevli olduğu kanaatine varılmıştır.

Ticari işlemler sırasında ödeme aracı olarak kullanılan çek, farklı taraflar arasında el değiştirebilir. Çekin cirolanması çekin yeni bir alacaklıya devredilmesi anlamına gelir. Bu süreç, ticari işlemlerin kolaylaşmasını ve hızlanmasını sağlar. Çeklerin cirolanması, alacaklıların borçlarını üçüncü kişilere devretmelerine olanak tanır. Ciro işlemini, çekin haklarını elinde bulunduran taraf gerçekleştirir.

Ciro edilmiş çeki alan taraf ise vade tarihinin gelmesiyle bankadan çeki tahsil edebilir. Dolayısıyla çeki ciro eden taraf, çek vadesindeki tahsilat haklarını devretmiş olur.Özetle çekin cirolanması çekteki kullanım hakkının devri manasına gelir. TTK 818/1-d yollamasıyla TTK 685. Maddesine göre cironun teminat işlevi uyarınca cirantanın kendinden sonra gelenlere karşı çekin ödenmemesinden dolayı kanunen sorumluluğu bulunmaktadır.

Gerek düzenleyen gerek cirantalar ve avalistler kendilerinden sonra gelen hak sahiplerine çekin ödeneceğini bir anlamda garanti etmiş durumdadırlar. Bundan sebeptir ki karşılıksız kalan bir çeki başvuru borçlusu sıfatıyla ödeyen ciranta ve avalistler de, kendilerinden önce gelen kişilere, bu anlamda önceki cirantalara düzenleyene ve lehine aval verdiği kişilere kambiyo hukuku hükümleri uyarınca başvuru hakkını kullanabilecektir.

Somut olayda davacının çeki davalıya ciro ettiği görülmekle çekteki kullanım hakları artık çekin lehtarı olan kişiye geçmiş, davacı çeki cirolayarak çeke dayalı haklarını devretmiştir. Çekte lehtar konumunda bulunan davacının çeki cirolayarak kendinden sonraki hamillere karşı alacak talebinden sorumlu olsa da kendinden sonra gelen cirantalara başvuru hakkı bulunmamaktadır.

Davacının çeki kendisinden sonra ciro ettiği davalıya karşı çeke dayalı alacak iddiasıyla takip başlattığı, dava dilekçesinde alacağa dayanak başkaca bir temel ilişkinin varlığının ileri sürülmediği, davalı tarafça da incelenmesi gereken hukuki ilişki ileri sürülmediği,

kambiyo hukukunun temel hükümlerine aykırı olarak davacının çekten kaynaklı olarak kendinden sonraki cirantadan alacaklı olduğu iddiasına dayalı olarak başlattığı icra takibine yapılan itirazın haklı olduğu sonuç ve kanaatiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmakla davacının takibi başlatmada kötüniyetli olduğu iddiası da ispatlanamadığından davacı aleyhine kötüniyet tazminatı hükmedilmesine yer olmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır