İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/809 K.2024/310

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı asil dava dilekçesinde özetle; huzurdaki dava kanun hükmü kapsamında yönetim kurulu Üyesi sıfatıyla bilgi alma ve inceleme isteminin yönetim kurulu başkanı tarafından haksız ve dayanaksız bir şekilde reddedilmiş olması nedeniyle ikame edilmiş olduğunu, davalı ...

A.Ş. annesi ... ... ... ile babası ... ... tarafından 1974 senesinde kurulmuş olduğunu, kardeşlerinin kendisiyle husumetinden dolayı bu şirketteki görevlerinin 2013 yılında sona erdiğini, kardeşleriyle ortak olduğu diğer şirketlerde de durumun aynı olduğunu, şirketlerimizin kurucularından babası ... ... ...'ın 2015'teki vefatının ardından terekesinin tespiti için dava yoluna gitmiş olduğunu, ....

Sulh Hukuk Mahkemesi 2017/ ... ... sayılı dosyada derdest olan davada 14/11/2017 tarihli Ara Karar ile Av.... ... ... İdare Memuru olarak atanmış olduğunu, davalı Şirketin 10/07/2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulunda alınan 4 nolu karar ile küçük kardeşi ... ... ... ve ...

İdare Memuru Av. ... ... ile birlikte Davalı Şirketin Yönetim Kuruluna seçilmiş olduğunu, genel kurul toptantısının hemen ardından , 11/07/2023 tarih ve 3 nolu Yönetim Kurulu kararı ile Yönetim Kurulu görev dağılımını oy birliği ile belirlemiş olduklarını, 11/07/2023 tarih ve 4 nolu Yönetim Kurulu kararı ile kardeşi ... ... ...'ı Genel Müdür olarak oy birliği ile atadıklarını , 12/07/2023 tarih ve 5 nolu Yönetim Kurulu kararı ile Genel Müdür yetki tanımlamasını oy birliği ile karara bağlamış olduklarını, Davalı Şirketin yeni seçilen Yönetim Kurulu üyeleri ile temsil şekli 25/07/2023 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanmış olduğunu,

huzurdaki davanın diğer Yönetim Kurulu Üyelerine ihbar edilmesine talep olunduğunu, Davalı Şirketin tüm varlığının ... İlçesi, ... Mahallesi (tapuda ... Mahallesi) ... Ada, ...

Parsel sayılı ana taşınmazda yer alan 15 adet işyeri olduğunu, Davalı Şirketin maliki olduğu taşınmazların Tapu Kaydı'nın celbini talep etmekte olduklarını, Davalı Şirketin tek geliri bu taşınmazları kira vermek suretiyle elde ettiği kira gelirleri olduğunu, Davalı Şirketin 2012 yılı Net Satışları (Kira Gelirleri) 96.372,88 TL, Vergi Sonrası Dönem Net Karı ise 32.497,80 TL olarak gerçekleşmiş olduğunu, 2012 yılı değerleri TÜFE ve ÜFE ortalaması nispetinde günümüze (Aralık—2023) uyarlandığında Kira Gelirlerinin 1.078.199,16 TL, Vergi Sonrası Dönem Net Karı ise 363.578,43 TL olarak gerçekleşmiş olduğunu,

Davalı Şirketin 2022 yılı Net Satışları (Kira Gelirleri) 184.589,00 TL, Vergi Sonrası Dönem Net Karı ise 54.293,42 TL olarak gerçekleşmiştir.

2022 yılı değerleri TÜFE ve ÜFE ortalaması nispetinde günümüze (Aralık-2023) uyarlandığında Kira Gelirleri 279.355,23 TL, Vergi Sonrası Dönem Net Karı ise 82.167,14 TL olarak gerçekleşmiş olduğunu, enflasyon düzeltmesi dikkate alındığında, Davalı Şirketin geçmiş 10 yıllık dönemde Kira Gelirlerinin %74 oranında gerilemiş olduğunu, Keza, aynı 10 yıllık dönemde Davalı Şirketin Vergi Sonrası Net Dönem Karı %77,4 oranında gerilemiş olduğunu, bu gerilmenin başlıca nedeninin Davalı Şirket ile yönetim kurulu başkanı ... ... ...'ın maliki olduğu ...

Ltd. Şti. arasındaki kayırmacalı ticari ilişki olduğunu, davalı şirketin eski yıllarda iki ayrı kiracıdan gelir sağladığını, ... Ltd. Şti.'nin 2015'te tahliye edilmesinden sonra boşalan yerler bedelsiz olarak ... Ltd.

Şti.'ne verilmiş ve yıllık kira artışlarının uygulanmadığını, davalı şirketin bordrolu personelinin olmadığını, zaman zaman sigortasız elemanlar çalıştığını, Davalı Şirketin Kuruluş Sözleşmesinin 11. Maddesi “Yönetim Kurulu şirket işleri ve muameleleri lüzum gösterdikçe toplanır.

Ancak ayda en az bir defa toplanması mecburidir." Türk Ticaret Kanununun 330. maddesinin ikinci fıkrası hükmü mahfuzdur.” şeklinde olduğunu, Hal böyle iken, 12/07/2023 tarihinden beri hiçbir toplantı yapılmamış olduğunu, davacının sözlü talebim üzerine 13/09/2023 tarihinde saat 13:00'te Yönetim Kurulu üyeleri olarak şirket merkezinde bir araya gelmiş olduğunu, Yönetim kurulu üyelerini bilgilendirmek yerine, ... ... ... tarafından şahsına suçlamalar yapılması nedeniyle gereksiz yere uzayan tartışmalar neticesi yönetim kurulu tarafından karar alınmadan toplantının son bulmuş olduğunu, bu durum üzerine en büyük şirketleri olan Dava Harici ...

İnşaat A.Ş.'nin yönetim kurulu toplantısının yapılması için Yönetim Kurulu Başkanı ... ... ...'dan yazılı talepte bulunduğunu, ... ... ...'ın cevabi ihtarnamesinde yönetim kurulu üyesi olarak talep ettiği bilgileri istemeye hakkının bulunmadığını belirtilerek yönetim kurulunda yer aldığı şirketlerin yönetim kurulu toplantılarının 11/10/2023 tarihinde yapılacağının bildirildiğini, belirtilen günde şirket merkezinde toplandıklarını, Dava ...

A.Ş.'nin 11/10/2023 tarihli Yönetim Kurulu kararında olumsuz oy kullanarak muhalefet şerhi koyduğunu, bunun üzerine hiddetlenen ... ... ... diğer şirketlerin toplantılarına geçmeden toplantı salonunu terk ettiğini, Davalı Şirkette 10 yıldır süregelen husumetli ve kötü yönetiminin verdiği hasarın tamir edilmesi elzem olduğunu, kendisinin yıllardır yönetimden ve sağlıklı bilgiden mahrum bırakıldığını, Av. ... ...'ün ise yönetimde tamamen yeni olması nedeniyle Davalı Şirketin faaliyetlerinin ve geçmişinin incelenip, rayından çıkmış şirketin yoluna oturtulması gerekmekte olduğunu, bu nedenle,

göreve yeni seçilen Yönetim Kurulu üyelerinin Davalı Şirketin geçmiş faaliyetlerine ilişkin doğru ve sağlıklı bilgi edinmesi gerektiğini, Yönetim Kurulu Toplantısının yapılmasını ve her bir şirketten talep ettiği bilgileri ihtarname ile yönetim kurulu başkanı ... ... ...'a bildirdiğini, ihtarname ile incelemek istediği hususların olduğunu ancak cevap verilmediğini, davalı şirketin mali müşaviri ile randevulaşarak ve kendi mali müşaviri ile şirket merkezine gittiğini, klasörleri incelemesine izin verilmediğini, 2000 senesinden günümüze kadarki Yönetim Kurulu Faaliyet Raporları, Bilanço ve Gelir Tabloları,

Kapanış Öncesi Ayrıntılı Mizan dökümleri ve Yönetim Kurulu Karar Defteri, 2010 senesinden günümüze kadarki dönemde avukatlara yapılan ödemelerin dökümü ile fatura ve serbest meslek makbuzları, ... A.Ş. ile ... Ltd. Şti. ve ... Ltd.

Şti. arasındaki 2000 yılından günümüze kadarki tüm hesap dökümleri ve fatura suretleri, 01/01/2023 tarihinden günümüze kadarki Yevmiye Defteri, tüm ana ve alt hesaplarıyla birlikte Muavin Defter, tüm muhasebe fişleri, tüm personel bordroları, tüm ana ve alt hesapları gösteren Mizan, Bilanço ve Gelir Tablosu, 01/01/2023 tarihinden günümüze kadarki tüm banka hesap hareketleri, Aktif ve pasif tüm kira sözleşmelerinin bilgi ve belgeler üzerinde bilgi alma ve inceleme hakkının kullandırılmasını, yargılama giderleri ve karşı taraf vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket yapısı itibari ile her ne kadar sermaye şirketi niteliğinde ise de ortaklık yapısı itibari ile bir aile şirketi olduğunu, aynı doğrultudaki taleplerle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/...

E. Sayılı dosyasında, yönetim kurulu üyesi olduğundan bahisle bilgi alma ve inceleme talebinde bulunduğunu ve davanın reddedildiğini, şirketin 9 ortak ile kurulmuş olduğunu, davacının 1984 yılında şirket yönetimine girdiğini ve 2013'te istifa ettiğini, ailesine psikolojik ve fiziki şiddet uyguladığını, karakolda ifade verdiklerini, babasına baskı kurduğunu sonrasında şirketlerdeki müdürlük görevinden istifa ettiğini, babasını şirket idaresinde yalnız bırakarak cezalandırdığını, davacının babasının avukatı aracılığıyla davacıya eylemlerine son vermesi yönünde bir ihtarname göndermiş olduğunu,

vasiyetname kaleme alarak davacıyı yasal miras payı dışındaki mirasından mahrum bırakmış olduğunu, davacının güvenlik elemanları da dahil birçok davalı şirket çalışanının sözlü ve izinsiz fotoğraf ve videolarını çekmek suretiyle taciz etmiş olduğunu, buna ilişkin davacının yargılandığı "Özel Hayatın Gizliliğini İhlal" davası derdest olduğunu, avalı şirketin maliki olduğu taşınmazların tapu kaydının celbini talep etmişse de şirketlerin tapu bilgileri davacıda ayrıntılı olarak davacıda mevcut olduğunu , ona rağmen mahkemeden talep ettiğini,

davalı şirkette sigortasız işçi çalıştırılarak talihsiz bir kaza neticesinde ... isimli şahsın yaşamını yitirdiğini ve şirketin hiçbir güvenlik önlemi almadığını söylemiş olduğunu, müteveffa ... 'ın vefatı ile ilgili olarak huzurdaki davalı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, davalı şirketin kuruluşundaki ana sözleşme 12.07.2013 tarihinde tescil edilerek yenilenmiş olduğunu ve yönetim kurulunun "...ayda en az bir defa toplanması mecburidir." şeklindeki cümlenin çıkarılmış olduğunu, Genel Kurul Toplantısı'nda ...

İdare Memuru Av. ... ... söz alarak geçmişte yaşanan ve yukarıda ifade edilen endişeleri gidermek adına ... ve şirket aleyhine ... ... ...’ın hali hazırda şirket aleyhine devam ettiği iddia edilen faaliyetlerin son bulması, yönetim kurulunca belirlenecek dava ve şikayetlerden vazgeçilmesi sağlanacağı ve bundan sonra da benzer faaliyetlere izin verilmeyeceği ve ayrıca ilk yönetim kurulu toplantısında davacıya imza yetkisi verilmemesi yönünde oy kullanacağını, aksi halde 1 yıl içinde ya da tedbir gerektiği anda olağanüstü genel kurul toplantısı yapılarak gerekli tedbirlerin alınacağını beyan ettiğini,

davacının toplantıda saldırgan davrandığını, 13/09/2023 tarihinde yapılan ve yönetim kurulu başkanı ... ... ... tarafından yönetim kurulu üyelerine gönderilen toplantı gündemi olduğunu ancak davacı tarafından bambaşka bir gündem ile gelindiğini ve bu Yönetim Kurulu Başkanı ... ... ...'ın gönderdiği gündemin görüşülmesine izin vermediğini, davacının Şirketten sayısız evrak talep ettiğini, zaten uzun yıllar yönetimde olduğunu ve yönetime yeni giren tek üye ... idare memuru Av. ... ... olduğunu, davacının defalarca ziyaret ettiğini,

11/10/2023 tarihli Yönetim Kurulu Toplantı sırasında davacının talep ettiği tüm bilgi ve belgelerin kendisine verildiğinin kamera kayıtlarından tespit edileceğini, davacının talep etmiş olduğu bilgi ve belgelere ilişkin davacının erişimine de açık olan bu kayıtlardan birer suret istenmesinin iyi niyetli olmadığını, davacının şuanda müvekkili ve diğer aile şirketlerine karşı açmış olduğu 500'e yakın dava olduğunu, bu davaların çoğunda yargılamanın devam ettiğini,

davacının şirkete karşı husumeti olması nedeniyle 23 yıl öncesi için şu anda yönetim işleri açısından gerekliliği olmayan bilgi ve belgeleri istemiş olması sebebiyle şirket yönetimini ilişkin bilgilerin kötüye kullanılmasına dair somut ve açık bir tehlike olduğunu, ayrıca davacının yönetim kurulu üyesi seçildikten sonra bir çok defa şirket merkezine gelerek müvekkili şirketin mali müşaviri mustafa bey ve diğer görevlilerden istemiş olduğu her bilgiyi almış olduğunu,

davacının zaten kendisine verilmiş olan bilgileri TTK m.392 gereğince tekraren istemiş ve kötü niyetli olarak huzurdaki davayı ikame etmiş olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan işbu dava, TTK 392/3 ve 4 maddeleri gereğince bilgi alma ve inceleme hakkına ilişkindir.

19/01/2024 tarihinde Vergi Dairesi kayıtlarının incelenmesinde; davalı şirketin 18.01.2014 tarihi itibari ile vadesi geçmiş vergi borcunun bulunmadığı, ancak G. Stopaj ve KDV olmak üzere toplam 16.027,55 TL henüz vadesi gelmemiş (26.01.2024-28.01.2024) vergi borcunun bulunduğu,

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü kayıtlarının incelenmesinde; ... sicil numarasında kayıtlı ... ... Tesisleri Anonim Şirketi'nin son tescilini 25/07/2023 tarihinde yaptırdığı, yönetim kurulu üyelerinin ... ... ..., ... ... ve ... ... ... olduğu, yetkililerinin ise ... ... ... ve ... ... olduğu anlaşılmıştır.

... 'nun 2019/... ihbar numaralı, 2020/ ... Karar numaralı kararında; ... ... ... hakkında yapılan ihbar sonucunda ; yapılan araştırma neticesinde ihbarda geçen iddialar ve ihbar edilen şahıs hakkında kamu adına soruşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği görülmüştür.

TTK 392 maddesi; " (1) Her yönetim kurulu üyesi şirketin tüm iş ve işlemleri hakkında bilgi isteyebilir, soru sorabilir, inceleme yapabilir. Bir üyenin istediği, herhangi bir defter, defter kaydı, sözleşme, yazışma veya belgenin yönetim kuruluna getirtilmesi, kurulca veya üyeler tarafından incelenmesi ve tartışılması ya da herhangi bir konu ile ilgili yöneticiden veya çalışandan bilgi alınması reddedilemez. Reddedilmişse dördüncü fıkra hükmü uygulanır.

(2) Yönetim kurulu toplantılarında, yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlüdür. Bir üyenin bu konudaki istemi de reddedilemez; soruları cevapsız bırakılamaz.

(3) Her yönetim kurulu üyesi, yönetim kurulu toplantıları dışında, yönetim kurulu başkanının izniyle, şirket yönetimiyle görevlendirilen kişilerden, işlerin gidişi ve belirli münferit işler hakkında bilgi alabilir ve görevinin yerine getirilebilmesi için gerekliyse, yönetim kurulu başkanından, şirket defterlerinin ve dosyalarının incelemesine sunulmasını isteyebilir.

(4) Başkan bir üyenin, üçüncü fıkrada öngörülen bilgi alma, soru sorma ve inceleme yapma istemini reddederse, konu iki gün içinde yönetim kuruluna getirilir. Kurulun toplanmaması veya bu istemi reddetmesi hâlinde üye, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Mahkeme istemi dosya üzerinden inceleyip karara bağlayabilir, mahkemenin kararı kesindir.

(5) Yönetim kurulu başkanı, kurulun izni olmaksızın, yönetim kurulu toplantıları dışında bilgi alamaz, şirket defter ve dosyalarını inceleyemez. Yönetim kurulu başkanının bu isteminin reddedilmesi hâlinde başkan, dördüncü fıkraya göre mahkemeye başvurabilir. (6) Yönetim kurulu üyesinin bu maddeden doğan hakları kısıtlanamaz, kaldırılamaz. Esas sözleşme ve yönetim kurulu, üyelerin bilgi alma ve inceleme haklarını genişletebilir.

(7) Her yönetim kurulu üyesi başkandan, yönetim kurulunu toplantıya çağırmasını yazılı olarak isteyebilir." şeklinde bilgi alma ve inceleme hakkı düzenlenmiştir.

Yine aynı kanun 437.maddesi ile. (1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur.

Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir. (2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır.

Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.

(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir. (4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.

(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

(6) Bilgi alma ve inceleme hakkı, esas sözleşmeyle ve şirket organlarından birinin kararıyla kaldırılamaz ve sınırlandırılamaz. Hükmünü içermiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda. TTK m.392/2 gereği yönetim kurulu toplantılarında yönetim kurulunun bütün üyeleri gibi şirket yönetimiyle görevlendirilen kişiler ve komiteler de bilgi vermekle yükümlü olup, bir üyenin bu konudaki isteminin de reddedilemeyeceği, soruların cevapsız bırakılamayacağı hüküm altına alınmış somut olayda davalı şirket yönetim kurulu üyesi olan davacının ...

Notereliği'nin 21/11/2023 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile ... üyesi olduğu şirketlerde ... toplantısı yapılmasını ... başkanı ... ... ...'a bildirdiği, anılan ihtarın muhatabına 22/11/2023 tarihinde tebliğ edildiği, böylelikle TTK m.437 şartlarının oluştuğu, dosya kapsamındaki deliller, dilekçe ve beyanlar dikkate alınarak;

elde edilecek bilgilerin davacı tarafça şirketin zararına olacak şekilde kullanması tehlikesi ile ilgili somut bir bilgi yada belgeye rastlanmamış olup, davacının bilgi edinme ve inceleme hakkını kullanması için gerekli şartların dava konusu uyuşmazlıkta mevcut olduğu neticesine ulaşılmış olmakla, davacı ... üyesi ... ... ...'ın davalı şirket aleyhine açtığı bilgi alma ve inceleme hakkının TTK'nın 392 maddesi gereğince kabulü ile.

Bilgi alma ve inceleme hakkı kapsamında ; yönetim kurulu faaliyet raporları, bilanço ve gelir tabloları, kapanış öncesi ayrıntılı mizan dökümleri ve yönetim kurulu karar defteri, inceleme dönemiyle ilgili dava tarihine kadar dönemde avukatlara yapılan ödemelerin dökümü ile fatura ve serbest meslek makbuzları, ... aş ile ... ltd şti ve ... ltd şti arasındaki 2023 yılından dava tarihine kadarki tüm hesap dökümleri ve fatura suretleri, dava tarihine kadar yevmiye defteri, tüm ana ve alt hesaplarıyla birlikte muavin defter, tüm muhasebe fişleri, tüm personel bordroları, tüm ana ve alt hesapları gösteren mizan, bilanço ve gelir tablosu,

dava tarihine kadar tüm banka hesap hareketleri, aktif ve pasif tüm kira sözleşmeleri " ile birlikte davacının tayin edebileceği mali müşavir veya yeminli mali müşavir marifetiyle incelenmesine kesin olarak karar vermek gerekmiş, ayrıca 200 ve 2010 yıllarından bugüne kadarki bilgi alma ve kayıt inceleme yönünden talebin aradan geçen süre ve bu yıllara ait incelemenin ne sebeple talep edildiği , hukuki menfaatinin ne olduğunun açıklanmadığı gibi şirket Genel Kurulunda mali bilançolar değerlendirilerek karara bağlanmış olduğu göz önünde bulundurularak reddi gerektiği sonucuna varılmış olup, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır