İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/98 K.2025/193

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket, kendisine ciro edilen ... .... Sivas Şubesine ait 35.000,00 TL bedelli 20/12/2022 ödeme tarihli çeki çalındığını, İş bu çekin çalınmasının akabinde ... cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu ve soruşturma dosyasının derdest olduğunu, Daha sonrasında ise müvekkili şirket tarafından .... Asliye Ticaret mahkemesi 2022/...

Esas sayılı dosya ile Kıymetli evrak iptali (çek iptali) davası ikame ettiğini, Söz konusu dava da halen derdest olduğunu, çekte ödeme yasağı bulunduğunu, davalı tarafından .... İcra Müdürlüğü 2022/... esas Sayılı dosya ile çalınan çek hakkında yasal takip yapıldığını, Ancak müvekkilin her hangi bir borcu bulunmadığını, .... Asliye Ticaret mahkemesi 2022/...

Esas sayılı dosyada, çeki elinde bulunduranlara ve de çekin elinde bulundurulmasına gerekçe olan fatura vb belgelerin gönderilmesi istenildiğini, lakin davalı tarafından herhangi bir başvuruda bulunmadığını, Müvekkili, çeki çalındığında son ciranta ve de yetkili hamili durumunda olduğunu, ciroların gerçek dışıdır, Müvekkili ile olan bağlantıyı kesmek için yaptıklarını, Bununla birlikte, söz konusu çekin arkasına Bu nedenlerle de çekin kambiyo senedi vasfı bulunmadığını, Yani cirantalara da gitmesi mümkün olmadığını, Müvekkili şirketin kendisinden sonra gelen cirantalar ile her hangi bir ticareti bulunmadığını,

Aralarında her hangi bir ticari alış veriş olmadığını, bir fatura, irsaliye ya da bir sözleşme bulunmadığını, Bununla birlikte, ileride telafisi mümkün olmayacak zararlardan korunmak için ve de müvekkilinin bu bedeli ödemesi halinde geri alamaması olasılığına karşılık olarak Sayın Mahkemenin belirleyeceği teminat karşılığında söz konusu icra dosyasının durdurulması ve de hacizlerin kaldırılması için İhtiyati tedbir kararı verilmesini, icra dosyasının durdurulması ve hacizlerin kaldırılması için İhtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkili şirketin davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine,

davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile çekte yazılı miktarın % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesinden özetle; davacı, dava konusu çekte ikinci ciranta konumunda olup çekteki imzasına bir itirazının bulunmadığını, Davacının, çekin kaybolması nedeniyle çekte kendisinden sonra gelen Testa Tekstil şirketiyle arasında ticari bir ilişki bulunmadığı yönündeki iddiası şahsi defi olup TTK 687.maddesi uyarınca müvekkili karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını, Dava dilekçesinde müvekkilin bile bile davacının zararına hareket ettiğine ve kötüniyetli olduğuna yönelik somut hiçbir delil sunulmadığını,

Bu nedenle şahsi defiinin müvekkili karşı ileri sürülebilmesi mümkün olmadığını davacı dava konusu çekten ötürü müvekkiline sorumlu olduğunu, Davacının, ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/...

E sayılı dosyasıyla çek iptal davası açması ve ödeme yasağı kararı alması, davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığını gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, Zaten çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediğini gibi müvekkilin kötüniyetli olduğunu da göstermediğini, TTK 790. maddesinde, meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirttiğini, Dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkili TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamili olduğunu,

Çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmadığını, müvekkili, çekte ödeme yasağı bulunduğunu bankaya ibraz anında öğrendiğini, Çekteki ciro silsilesinden de anlaşılacağı gibi, müvekkili, dava konusu çeki aralarındaki ticari ilişkiye istinaden Day To Day şirketinden aldığını, Çekte ödeme yasağı bulunması nedeniyle çek bedelini tahsil edemediğini ve bu nedenle de büyük bir mağduriyet yaşamadığını,

Hatta çeki kendisine veren Day To Day şirketi ve yetkilisi hakkında suç duyurusunda dahi bulunmuş olup soruşturma İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/... nolu dosyasıyla devam ettiğini, Yani müvekkilinin somut olayda hiçbir kötüniyeti olmadığını bizzat suçun mağduru olduğunu, davacının davasını ispat edecek herhangi bir delili olmadığını, davanın reddini, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.

Davalı vekilinin vekillikten istifa dilekçesi sunmuş ve davalı asile tebliğe çıkarılmıştır.

DELİLLER

.... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyası Uyap sistemi üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır. ... CBS'ye ve ... ATM'ye yazılan müzekkere verilen cevaplar mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

Bilirkişi Mali Müşavir ...'un hazırlamış olduğu 10/12/2024 tarihli bilirkişi raporundan özetle; "...Rapor içerisinde de belirtildiği üzere.

1- Tarafların yasal defter kayıtları incelemeye ibraz edilmemesi nedeniyle dava konusu çekle ilgili olarak taraf yasal defter kayıtları üzerinde herhangi bir tespit yapılamadığı, dolayısı ile davacının söz konusu çekten dolayı borçlu olup olmadığı hususunun tespit edilemediği, 2- Dava konusu çek arkasında bulunan çek ciro bilgileri incelendiğinde dava konusu çekin ilk önce dava dışı Sinan Kavlatan tarafından ...'na keşide edildiği ve ... tarafından ciro edilerek davacıya bu şekliyle verildiği, davacının ciro silsilesinde 2.Ciranta olduğu, davalının ise ciro silsilesinde son ciranta olduğu ve davalı tarafça çekin arkasının yazdırıldığı,

3- ...tarafından dosyaya gönderilen yazıdan çekin ödeme yasağının bulunduğunun anlaşıldığı, Sonuç ve kanaatine varıldığı hakkındaki takdir Yüce Mahkemenin olmak üzere, Saygı ile arz ederiz...." şeklinde görüş bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememizde görülmekte olan dava; çekin çalındığından bahisle menfi tespit isteminden ibarettir.

Mahkememizce dava konusu ... Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davalı ... tarafından çekte ciranta konumunda bulunan davacıya ve dava dışı diğer borçlulara karşı 29/12/2022 tarihinde 35.000,00 TL asıl alacak, 135,92 TL işlemiş faiz ve 105,00 TL komisyon olmak üzere toplam 38.740,92 TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davacının yasal süresi içerisinde takibe ve borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair, arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu çekin ... seri no'lu, 20/12/2022 vade tarihli ve 35.000 TL bedelli olduğu, keşidecisinin dava dışı ..., lehtarının ..., ilk cirantanın ... ..., ikinci cirantanın ise davacı şirket, sonraki cirantaların Testa.. Ltd, ...Ltd, ... A.ş ve son cirantanın davalı ... Kuyumculuk olduğu ve davalının ciro yoluyla bonoyu iktisap etmesi nedeniyle yetkili hamil olduğu anlaşılmıştır.

TTK'nın 710/3 c. 2 hükmüne göre ödeyen kişinin, cirolar arasında düzenli bir silsile bulunup bulunmadığını incelemekle yükümlü ise de cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda olmadığı açıklanmıştır. Kanuni düzenlemeler gereğince şeklen yetkili hamil ,cirolar arasında muntazam bir teselsülün mevcut olup olmamasına göre belirlenmekte olup bu ilkelere göre kopma yapmayan muntazam bir ciro zincirine göre hamil olduğu anlaşılan kişi şeklen yetkili hamili sayılmaktadır. Somut olaya bakıldığında senet üzerindeki ciro silsilesinin muntazam bir ciro zincirine göre devam ettiği görülmüş olup davalının şeklen yetkili hamil olduğu saptanmıştır.

Yine Türk Ticaret Kanunu'nun 778/1-a atfı uyarınca bonolar bakımından da uygulama alanı bulan 686. maddesinde'' Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar bu hususta yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse son ciroyu imzalayan kişi, poliçeyi beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.

Poliçe herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, birinci fıkrada yazılı hükümlere göre hakkı anlaşılan yeni hamil, ancak poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır bir kusur bulunduğu takdirde o poliçeyi geri vermekle yükümlüdür.'' düzenlemesi yer almaktadır.

Tüm bu gerekçeler ışığında; davacının kendi imzasını inkar etmediği, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davalının yetkili hamil olduğu, tarafların bilirkişi incelemesi için defterlerini ibraz etmediği, mevcut ... CBS 2022/... sayılı dosyanın çekin çalınmasına ilişkin olduğu görülse de daimi aramaya alındığı, görülmüş olup bu haliyle davalının senedi kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisabında ağır bir kusur bulunduğu hususlarının ispatlanamadığı, zira davacı ile davalı arasında başka cirantaların da bulunduğu ve bu nedenle zaten taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmasının beklenemeyeceği, davalının ceza yargılaması dosyasında şüpheli olarak da yer almadığı anlaşılmakla sübut bulmayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır