İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/249 K.2025/714

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili asıl dosya dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili tarafından online fatura itirazı yapıldığını, 09.02.2024 tarihinde yapılan davalı kurumun elektronik sistemi tarafından ... takip numarası verildiğini, ayrıca davalı kuruma 09.02.2024 tarih ... kurum sayılı yazı ile yazılı itiraz da yapıldığını, ekte sunulan cevap evrakından görüleceği üzere davalı kurum tarafından E-...-822-... sayılı cevabi yazı ile doğalgaz sayacının laboratuvara gönderildiği ve mühür yerine kurşun takıldığının rapor edildiği, sayaca müdahale edildiği iddiası ile fatura tahakkuk edildiğinin bildirildiği,

faturada herhangi bir düzenlemeye veya indirime gidilmediğini, neticeten talebin reddedildiğini, huzurdaki dava ikame edilmeden önce de zorunlu arabuluculuk başvurusu yapıldığını, dava konusu faturanın usulsüz olduğunu, dava konusu faturanın hukuken geçersiz sayılıp iptali ve müvekkilin borçlu olmadığının tespitinin gerektiğini, üzerinde oynama olduğu iddia edilen sayacın söküldüğü anda üzerinde okuma yapılarak fatura düzenlenmesinin gerektiğini, davalı kurumun davacı müvekkilin kusuru ile sayacın doğru tüketim kaydetmediğine ilişkin hiçbir belge ve kanıt sunmadığını,

sökülen sayacın yerine takılan yeni sayaç üzerinde yapılan okumalara bakılıp bir mukayese yapılmadan kaçak gaz faturası düzenlenmesinin usulsüz, kurumun kaç kez sayaç söküp değiştirdiği belirsiz olduğunu, dava konusu usulsüz olan ve iptali istenen fatura dikkatli incelendiğinde okuma tarihleri kısımlarında yer alan tarihler ilk okuma tarihi için 14.12.2022, son okuma tarihi için 16.07.2023 tarihleri olduğunu, müvekkilinin her ay tahakkuk ettirilen faturaları düzenli olarak ödediğini, müvekkilinin kaçak gaz kullanımı söz konusu olmadığı gibi bu doğrultuda bir bildirim de yapılmadığını,

projede veya saatte bir problem var ise bu da kabul etmemekle birlikte kaçak kullanım değil usulsüz kullanıma gireceğini, usulsüz doğal gaz kullanımı halinde ise sayaç açma kapama bedelinin 3 katı ceza uygulanacağını, bu nedenlerle ilgili fatura ve yansıtılan cezanın usulsüz olup iptali ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili asıl dosya cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkili firmanın doğal gaz dağıtımı ile ilgili uygulamalarını 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliği ve buna dayanarak Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun yürürlüğe koyduğu doğal gaz piyasası mevzuatlarına göre yürüttüğünü, Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin, Sayaç başlıklı 40. Maddesinde Sayaçların takılması, sökülmesi, değiştirilmesi, kontrolü ve benzeri her türlü işlem, dağıtım şirketince gerçekleştirildiğini, müşteri, sayaca hiçbir şekilde müdahale edemez.

Sayaçlara dışarıdan yapılan müdahale sonucu oluşacak zarar ve ziyan müşteri tarafından karşılanır.” denildiğini, sayaçların kontrol edilmesi başlıklı 43. maddesinde.

“Dağıtım şirketi, sayaçları gerekli gördüğü zamanda müşterinin nezaretinde olsun veya olmasın, her zaman kontrol edebilir.” şeklinde düzenlemelerin yer aldığını, müvekkili firmanın, normal şartlar altında 10 yılda bir kalibrasyon için değiştirmek zorunda olduğunu, bunun dışında yapılan işin sıhhatini denetlemek için kontrol amaçlı hedefsiz değişimler yapılıp sayaçların kontrol edildiğini, kaçak vb. sorunların önlenmesi amacıyla yazılan programlar yardımı ile kullanım sapmaları gerekçesiyle de kontrol amaçlı olarak sayaçlar değiştirildiğini ve akredite kuruluşlardan ..., ... (...

San. ve Tic.

A.Ş.) vb. laboratuvarlara hem kalibrasyon hem de müdahale olup olmadığının tespiti amacıyla gönderildiğini, davacının sayacının da bu şekilde kontrol amacıyla değiştirildiğini, yönetmelik gereği, sayacın abonenin yokluğunda da bu işlemin yapılmasına imkan verdiğini, sayaca müdahalenin ... incelemesi sırasında tespit edildiğini, dava sonrası, sayaç sökülmesi ile önceki kontrol arasında endeks değerinin farklı olması dikkatlerini çektiğini, davacının müdahale şeklinin, manuel olarak sayacın geri alınması, abonelik tarihinin yakın olması,

geçmiş tüketimlerinin şaibeli olması ile düşünüldüğünde İlgili Yönetmelik 42/a'ya göre fatura hesaplamak mümkün olmadığından kıyasla 42/b'ye göre (...

Müşteriye ilişkin geçmiş yıla ait veri olmaması durumunda, hesaplamalar, benzer tüketim eğilimine sahip diğer müşterilere ilişkin veriler dikkate alınarak yapılır.) şeklinde hesaplama yapıldığını, Mezkûr müdahaleli sayaç ile doğal gaz kullanılan 14.12.2022 ile 16.07.2023 tarihler arası 215 gün olduğunu, 5 tane benzer tesisat tespit edildiğini, bu benzer tesisat ortalamasının 26.237,14 m³ olduğunu, davacıya ait ilgili dönem içerisinde faturalandırılan 1.447,58 m³ düşüldükten sonra kalan 24.789,56 m³ davacıya kaçak kullanımdan %200 ceza bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, bu 5 tüketim noktası sistem tarafından sayaç,

doğal gaz kullanılan gereçler ve iş kolu dikkate alınarak tespit edildiğini, bu uygulamanın yargı denetiminden de geçtiğini, davacının geçmiş kullanımları şaibeli iken elinden bedelsiz doğalgaz kullanma imkanı, elinden alınan davacı, daha sonra eskiye nazaran yaşadığı maaliyet artışı nedeniyle kendi deyimi ile sipariş artışına karşı dikkat edeceğini, aynı fiyattan ekmek satması mümkün olmayacağı için siparişleri de düşeceğini, bu sayaca müdahale eden abonelerde gözlenen bir davranış olduğunu, bu nedenle sayaç değişimi sonrası kullanımlarda kıyas alma noktasında yeterli olmayacağını, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen .... Atm'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı müvekkili, fırın işletmekte olup işletmenin faaliyetinin gereği olarak ticari abone sıfatıyla davalı kurumun nezdinde ... abone numaralı, ... tesisat numarası ile doğalgaz abonesi olduğunu, 16.08.2024 belge tarihli müvekkiline tahakkuk ettirilen dava konusu faturada ödenecek tutar kısmında 828.216,00 TL bedel yansıtıldığı görüldüğünü, dava konusu fatura içeriğinde toplam tüketim bedelinin 159.272,31 TL olduğu 31.854,46 TL KDV, fatura tutarı 191.126,77 TL ve kaçak gaz ceza bedeli 637.089,24 TL olmak üzere toplamda 828.216,00-TL tutarlı fatura yansıtıldığını,

dava konusu faturanın usulsüz olduğu bu nedenle geçersiz sayılacağı açık olduğunu, faturaya yansıtılan tarihlerde ayrıca her ay için farklı fatura tahakkuk edilip tahsil edildiğinden mükerrer tahsilata sebebiyet verecek dava konusu fatura usulsüz olduğunu, ödenmiş dönemlerin fatura bedelleri ödenmemiş gibi 8 aylık faturalar toplanıp 2 katı ceza uygulanarak başkaca bir itiraza konu fatura çıkarıldığını, bu durum açıkça hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu, kabul etmemekle birlikte kaçak kullanım iddiasının kabulü halinde dahi dava konusu faturanın usulsüz düzenlendiği açık olduğunu,

fırıncılık yapan müvekkilinin doğalgaz sayacına müdahale ederek kaçak doğalgaz kullanması ihtimalinin kendisinden beklenmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, aynı şekilde kabul etmemekle birlikte iddianın doğru olduğu bir an için düşünülse dahi bahse konu tarih aralığında tahakkuk eden faturaların ortalama miktar olan 15.000,00-TL nin çok daha altında olması gerekeceği, kaçak doğalgaz kullanımı bulunan küçük bir işletmenin çok daha cüzi bedellere denk gelen faturalar çıkması gerekeceği açık olduğunu, arz ve izah edilen hususlar ile mahkemenizce resen gözetilecek sair sebepler ile;

öncelikle, müvekkilin belirtilen adreste fırın işletmesi nedeniyle ticari abone olduğu gözetilerek ve işin devamının esas alınması gerektiğinden tensip ile birlikte ; işbu menfi tespit davası sonunda verilecek kararın kesinleşmesine kadar gaz kesme işleminin tedbiren durdurulmasına, bu hususta davalı kuruma ilgili müzekkerenin yazılmasına, istanbul...Asliye Ticaret Mahkemesinin... e. sayılı dosyayı incelenmek üzere celbine, akabinde haklı davanın kabulü ile,

müvekkilin davalı kurum tarafından taahkuk ettirilen 16.08.2024 tarihli 828.216,00 tl bedelli fatura iptali ile faturadan kaynaklı borçlu olmadığının tespitine, terditli olarak mahkeme aksi kanaatteyse yargılama sonunda ortaya çıkacak borç kalırsa kalan kısım yönünden borçlu olmadığının tespitine, Yargılama giderleri ile birlikte nispi vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Birleşen .... Atm'nin ... E. ... K. sayılı dosyasında davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya daha önce de sayaca müdahale ettiği gerekçesiyle cezalı fatura tahakkuk ettirildiğini, davacının bunun için İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi...esas dava açtığını,

Bu dava dosyası kapsamında ... numaralı tesisattan 14.03.2024 tarihinde sökülmüş olan ... numaralı doğal gaz sayacının laboratuvara gönderildiğini, laboratuvarda yapılan inceleme neticesinde; mezkûr sayacın mühür (damga) yerine yabancı cisim kurşun takıldığının rapor edildiğini, mezkûr müdahaleli sayaç ile doğal gaz kullanılan 18.07.2023 ile 13.03.2024 tarihler arasına (240 gün) benzer tüketim ortalaması 16.277,51 m³ (1 yıl önceki tüketimi, ilk kaçak benzer tüketim ortalamasından gelen) emsal alındığını, ilgili dönem içerisinde faturalandırılan 3.326,17 m³ düşüldükten sonra kalan 12.951,34 m³,

davacıya kaçak kullanım tekrarından kaynaklı olarak öncekinin 2 katı (%400) olarak tahakkuk ettirildiğini, müvekkil firmanın, normal şartlar altında 10 yılda bir kalibrasyon için değiştirmek zorunda olduğunu, bunun dışında yapılan işin sıhhatini denetlemek için kontrol amaçlı hedefsiz değişimler yapılıp sayaçlar kontrol edildiğini, kaçak vb. sorunların önlenmesi amacıyla yazılan programlar yardımı ile kullanım sapmaları gerekçesiyle de kontrol amaçlı olarak sayaçlar değiştirilmekte ve ... (...

San. ve Tic. A.Ş.) laboratuvarına hem kalibrasyon hem de müdahale olup olmadığının tespiti amacıyla gönderildiğini,

davacının sayacı, daha önce de sayaca müdahale edildiği için kontrol amacıyla değiştirildiğini, yönetmelik gereği, sayacın abonenin yokluğunda da bu işlemin yapılmasına imkan verdiğini, ...

Raporu dışında daha önce açılan dava sonrası yapılan tetkikler sırasında davacının endeksi geri aldığının kayıtlara yansıdığı tespit edildiğini, iş emri tablosu raporunun olduğunu, müdahale kayıtlarının yansıdığını, davacının ikinci kez sayaca müdahale ettiğini, davacının, sayaca, kapağın açılması ve endeksin geri alınması suretiyle manuel müdahale ettiğini, dolayısıyla sapma yüzdesi gibi veri tespiti ile bir hesaplama yapmak mümkün olmadığını, bu nedenle yönetmelik gereği hukuki kıyas yoluyla uygulanarak benzer tesisat tespiti yapılarak dava konusu faturanın düzenlendiğini, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

.... Asliye Ticaret Mahkemesi 09/12/2024 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı dosyası karararı gereğince Mahkememiz 2024/249 sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiştir. Asıl ve birleşen dava; kaçak doğalgaz kullanımı iddiasına dayalı olarak tahakkuk eden faturadan borçlu olmadığının tespitini ile faturanın iptaline ilişkindir. ... Ticaret Sicil Müdürlüğü, ... ve Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevap dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi ...

23/06/2023 tarihli raporunda '' SONUÇ: Hukuki durumun tayin ve takdiri Yüce Mahkemenize ait olmak üzere; ... tarafından yapılan kontrol sonucunda, ... numaralı ... marka G25 sayaç üzerinde mühür (damga) yerine yabancı cisim (kurşun) olduğundan dolayı, sayaca müdahale edildiği, Yapılan hesaplamanın Kaçak doğal gaz kullanımı Madde 52- (Değişik:RG-14/5/2022- 31835) maddesine uygun olduğu ve 814.683,00 TL tutarındaki faturanın kadri marufunda olduğu, ... tarafından yapılan kontrol sonucunda, ... numaralı ... marka G25 sayaç üzerinde mühür (damga) yerine yabancı cisim (kurşun) olduğundan dolayı, sayaca müdahale edildiği,

Yapılan hesaplamanın Kaçak doğal gaz kullanımı Madde 52- (Değişik:RG-14/5/2022- 31835) maddesine uygun olduğu ve 828.216,00 TL tutarındaki faturanın kadri marufunda olduğu, kanaatine varılmıştır. Takdir Yüce Mahkeme'ye aittir. Saygılarımızla arz ederiz. 23.06.2023 '' şeklinde görüşte bulunmuştur.

Taraflar arasındaki davaya konu uyuşmazlığın, asıl davada davalı kurum tarafından tahakkuk ettirilen kaçak doğalgaz kullanımı nedeniyle 814.683,00-TL miktarlı doğalgaz ceza faturasından dolayı davacının davalı kuruma borçlu olmadığının tespiti birleşen davada ise 828.216,00-TL miktarlı kaçak doğalgaz kullanımı nedeniyle tahakkuk edilen fatura nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Asıl ve birleşen dava bakımından yapılan yargılama, davacı tarafın iddiaları, davalı tarafın beyanları, tanzim olunan bilirkişi raporu, davacı tarafça kullanılan sayaca ait abone işlem dosyası, tüketim ektresi, ... tarafından düzenlenen sayaca ait teknik rapor, tutulan tutanaklar, sayaca ilişkin fotoğraflar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; her ne kadar davacı tarafça davaya konu sayacın kaçak tüketim yapılmamasına rağmen davalı tarafça kaçak tüketim faturası düzenlendiği iddia edilmişse de, davacı tarafından kullanılan sayaca müdahale yapıldığı,

dosyaya sunulan tutanak ve belgelerden görüldüğü üzere 18.03.2023 tarihinde ... tarafından ... numaralı ... marka sayacın söküldüğü ve yerine ... numaralı ... marka sayaç takıldığı, sökülen sayaç ... tarafından yapılan kontrolde ... markalı sayaç üzerinde mühür (damga) yerinde kurşun bulunduğu bu şekilde sayaca müdahale edildiğinin tespit edildiği, bunun neticesinde 814.683,00-TL'lik fatura tanzim edildiği teknik bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın kanun ve yönetmelik hükümlerine uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

Yine ... marka sayaç üzerinde ... tarafından yapılan incelemede mühür yerinde yabancı cisim (kurşun) konulduğunun tespit edildiği ve 828.216,00-TL fatura tahakkuk edildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu hususlar dikkate alındığında davacı tarafça rapora itiraz edilmiş ise de bilirkişinin yerinde inceleme yapmak suretiyle tespitlerde bulunduğu, mahkememizce kabul gören bilirkişi raporlarına göre davacıya davalı tarafından kesilen faturalarda hukuka aykırı bir yön görülmediği, sayaca müdahale edilerek kullanımın sabit olduğu, her iki sayacın da davacı tarafça kullanıldığı tahakkuk ettirilen faturaların mevzuat ve yönetmeliklere uygun olduğu anlaşıldığından, asıl ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

30/10/2025 Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza