İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/153 K.2025/592

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle. Davacı ...

A.Ş., İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi’ne sunduğu dilekçede, ...'nun işletmesini yürüttüğünü, davalı ...’a ait ... plakalı aracın, 06.06.2024 ve 07.06.2024 tarihlerinde söz konusu otoyolu geçiş ücreti ödemeden kullandığı ve bu geçişlerin “ihlalli geçiş” olarak kaydedildiği ,aracın ticari amaçlı kullanıldığını, ihlallerin davalının ticari faaliyeti sırasında meydana geldiğini, müvekkilinin Karayolları Kanunu hükümleri uyarınca sürücülere ihlalli geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde geçiş bedellerini cezasız ödeme imkanı tanıdığını, ancak davalının bu sürede ödemede bulunmadığını, bu nedenle ....

İcra Müdürlüğü’nün 2024/...

Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını ve ödeme emrinin 29.12.2024 tarihinde davalıya tebliğ edildiğini, icra takibine davalının “borcun tamamına, faize, faiz oranına ve ferilerine” itiraz ettiğini, bunun üzerine takibin durdurulduğunu ancak itirazın tamamen haksız ve kötüniyetli olduğunu, davalının borcun tamamına yönelik itirazının asılsız olduğunu, otoyol geçişlerinde araç sahibinin HGS/OGS hesabını müsait tutma yükümlülüğü bulunduğunu, otoyol işletmecisinin yapılan provizyon sorgusunda “iptal”, “talimat yok”, “aktif talimat bulunamadı” gibi olumsuz sonuçlar alındığı için geçiş ücretinin tahsil edilemediğini,

geçiş ücreti tahsil edilemeyen bu ihlaller için geçiş bedeli ve 4 kat cezanın kanun uyarınca borçluya yüklendiğini, davacı vekilinin, dilekçesinde Türk Medeni Kanunu ve HMK uyarınca herkesin iddiasını ispat yükümlülüğü olduğunu, ihlalli geçişe dair kayıtların dosyaya sunulduğunu, ödeme yapıldığını ispat yükünün ise davalıya ait olduğunu, dilekçede ayrıca davalının icra takibine konu faiz ve faiz oranı itirazlarının da mesnetsiz olduğunu, davalının otoyolu ticari faaliyetleri kapsamında kullandığını,

bu nedenle işlemin TTK anlamında ticari iş sayıldığı ve 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun gereği ticari temerrüt faizi (avans faizi) uygulanmasının yasal olduğu ifade edildiğini, davacı vekili faizle birlikte KDV alacağının da yasal olduğunu, Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24/c maddesi gereği faiz, vade farkı gibi gelirlerin KDV matrahına dahil olduğunu, icra yoluyla tahsil edilen faiz alacaklarının da KDV'ye tabi olduğunu, davacı vekili son olarak İİK’nın 67. maddesine göre borçlunun itirazının haksızlığı halinde icra inkar tazminatına hükmedilebileceğini,

somut olayda davalının borcu inkarının haksız ve süreci uzatmaya yönelik olduğunu savunarak %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini, .... İcra Müdürlüğü’nün 2024/... sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazların iptali ile takibin devamına, borcun likit ve kesin olduğu gerekçesiyle en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmadığı görülmüştür.

DELİLER

Bankaya, Karayolları Genel Müdürlüğüne, Sicil Müdürlüğüne ve Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır. Bilirkişi ... raporunda ''Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere; Anapara Kaçak Geçiş Bedeli : 1.320,00 Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı : 5.280,00 Anapara + 4 Katı Ceza Tutar Toplamı : 6.600,00 3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı : 1.902,24 Kaçak Geçiş + 4 Katı Ceza + Faiz Toplamı : 8.502,24 Kdv %18 : 342,40 Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ : 8.844,64

Aşağıda İzahatlarının belirtildiği; ''Davalı ...” tan takiple istenebilir güncel toplam alacağın 8.844,64 TL olduğunun, 6.600,00 TL” ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık Ye 51,75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği, Davalı ...” a ait, davalının ... plakalı araç ile 06.06.2024 ile 07.06.2024 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın,

aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı, Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü tarafından mahkemeye gönderilen yazı ekinde bahse konu | adet muhtelif plakalı aracın, Banka Hesap Hareketleri geçiş bilgilerini gösterir çizelge içeriğinde bulunan İşlem Tarihi, Giriş Tarih/Zaman, Çıkış İstasyon, Geçiş Ücreti, Bakiye gibi bilgilerin, Davacı yanın mahkemeye sunmuş olduğu ihlalli geçiş bilgilerinde bulunan Tarih, Saat, İstasyon gibi bilgiler ile UYUŞMADIĞININ tespiti sağlandığı,

Yani muhtelif plakalı aracın davacı yana ait sorumlu olduğu yoldan ihlalli geçiş yaptığı tespit edildiği, Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmış, Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim.

29.06.2025'' şeklinde görüşte bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:

Dava; .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında otoyol ihlalli geçiş bedeline dayalı alacak istemi ile başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir.

Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı

sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... davalı ... aleyhine 23/12/2024 tarihinde 6.600,00 TL asıl alacak 1712,52 TL işlemiş faiz, 342,50 TL KDV olmak üzere toplam 8.655,02 TL üzerinden ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. maddede ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, 2017/... E. 2018/... Karar sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Tüm dosya kapsamı ve toplanılan deliller ile alınan bilirkişi raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesi sonucunda; dosya kapsamında ihlalli geçiş görüntüsü ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanan ve ayrıntılı,

gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davalının sahibi olduğu dava konusu ... plakalı araç ile 06.06.2024 ile 07.06.2024 tarihleri arasında bazı araçlarda HGS etiketinde bakiye olmadan geçmesi nedeiyle ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş ücretini 15 günlük süre içinde ödemediği bu nedenle yasa gereğince 4 katı cezayı de ödemekle mükellef olduğu, davacı şirketçe talep edilen geçiş ücretinin davacıya ait aracın özelliklerine uygun olduğu, fiyatlandırma hatasının bulunmadığı,

ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgi ile uyuştuğu, geçişlerin kaçak olduğunun sabit olduğu görülmüş olup taleple bağlılık gereği davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

İşlemiş faiz yönünden yapılan değerlendirmede; ihlalli geçiş ücretlerinin 15 gün içerisinde ödenmediği anlaşıldığından yasa gereği davalının ihlalli geçişten itibaren ayrıca bir ihtara gerek bulunmaksızın 15 gün sonra temerrüde düştüğünün kabulü ile takip talepnamesindeki faiz talebi ile bağlı kalınmak suretiyle işlemiş faize hükmedilmiştir. (... Bölge Adliye Mahkemesi 25. Hukuk Dairesi 2022/2091 Esas, 2024/309 Karar)

İcra inkar tazminatı yönünden yapılan değerlendirmede; alacak likit olmakla davalı yanca da belirlenebilir olduğundan takibe haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan tüm bu nedenlerle; davacı tarafından açılan davanın kabulü ile .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında taleple bağlılık ilkesi gereği 8.655,02 TL (1.320,00 TL kaçak geçiş, 5.280,00 TL kaçak geçiş ceza, 1.712,52 TL işlemiş faiz ve 342,50 TL işlemiş faizin KDV'si ) alacak yönünden davalının itirazının iptali ile takibin asıl alacak 6.600,00 TL'ye takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi uygulanması suretiyle aynı şartlar altında devamına, alacağın likit olduğu anlaşılmakla iptaline karar verilen asıl alacağın %20'si oranında 990,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · E-imza Hakim ... · E-imza