İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/96 K.2025/735

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı-alacaklı ... A.Ş., davalı-borçlu ...’ın ... plakalı aracıyla 08.06.2024 – 27.08.2024 tarihleri arasında ... Otoyolu’ndan ücret ödemeden ihlalli geçişler yaptığını, 6001 sayılı Kanun’un 30. maddesi uyarınca on beş gün içinde ödeme yapılmadığını, bu nedenle .... İcra Dairesi 2024/... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını belirtmektedir.

Ödeme emrine davalı tarafından borcun tamamına, faize, faiz oranına ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takip durmuş, arabuluculuk süreci anlaşmama ile sonuçlanmıştır. Davacı, davalının borca yönelik itirazlarının asılsız ve kötü niyetli olduğunu, HGS/OGS hesaplarının yetersiz bakiye veya kara liste nedeniyle provizyon vermediğini, bu nedenle geçiş ücretlerinin ve 4 kat ceza bedellerinin kanuna uygun olarak tahakkuk ettirildiğini ileri sürmektedir.

Otoyol kullanıcılarının hesaplarını müsait tutma yükümlülüğü bulunduğu, gerekli bilgilendirmelerin yapıldığı, ihlalli geçişlerin birçok kanaldan sorgulanıp ödenebildiği, davacının bildirim yükümlülüğü olmadığı ifade edilmektedir.

Faize, faiz oranına ve ferilerine ilişkin itirazların da mesnetsiz olduğu, davalının otoyolu ticari amaçla kullandığı, 3095 sayılı Kanun gereği avans faizi ve değişen oranların kademeli uygulanması gerektiği, bu konuda Yargıtay kararlarının bulunduğu vurgulanmaktadır. Ayrıca temerrüt faizi üzerinden KDV hesaplanmasının yasal zorunluluk olduğu belirtilmektedir.

Davacı, alacağın likit olduğunu, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı ile takibi sürüncemede bıraktığını, İİK m.67/2 uyarınca en az %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini talep etmektedir. Sonuç olarak, itirazın iptali ile takibin kademeli faiz hesabı esas alınarak devamına, icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesi istenmektedir.

CEVAP

Davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava; .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibine davalı yanın itirazının haklı olup olmadığı hususlarına ilişkindir. Mahkememizce dava konusu .... İcra Dairesi'nin 2024/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı ... Anonim Şirketi davalı ... aleyhine 25/12/2024 tarihinde toplam 12.972,11 TL alacağına ilamsız takip başlatıldığı, davalının yasal süresi içerisinde takibe, borca itirazı ile takibin durduğu ve taraflar arasında anlaşma sağlanamadığına dair arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği akabinde iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

... Vergi Dairesi'ne, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, ... Bankası A.Ş.'ne, .... Bölge Müdürlüğü'ne, .... Bölge Müdürlüğü'ne, Karayolları Ana Kontrol Merkezi'ne yazılan müzekkere cevapları dosyamız arasına alınmıştır.

Bilirkişi ... 13/08/2025 tarihli raporunda ''Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilip, incelenip ve yapılan değerlendirmeler neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;

Anapara Kaçak Geçiş Bedeli 2.100,00

Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı 8.400,00

Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı 10.500,00

3095 Sayılı Faiz Yasası Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı 2.375,22

Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı 12.875,22

Kdv %18 427,54

Takiple İstenebilir Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ 13.302,76

Aşağıda İzahatlarının bildirildiği Anapara Kaçak Geçiş Bedeli olarak 2.100,00 TL, Kaçak Geçiş Bedeli 4 Katı Ceza Tutarı olarak 8.400,00 TL, toplamda Anapara * 4 Katı Ceza Tutar Toplamı olarak 10.500,00 TL hesaplandığı, 3095 Sayılı Faiz Yasa gereği Dönemlik Yığılmış Avans Faiz Tutarı olarak 2.375,22 TL olduğu, Kaçak Geçiş * 4 Katı Ceza * Faiz Toplamı olarak 12.875,22 TL hesaplandığı, Kdv 9618 olarak 427,54 TL dahil edildiğinde, Takiple İstenebilir.

Güncel TOPLAM ALACAK BEDELİ” nin 13,302,76 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre.

Davalı ...’ tan takiple istenebilir güncel toplam alacağın 13.302,76 TL olduğunun, 10.500,00 TL’ ye takip ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 51.75 olmak üzere ihlalli tarih aralıklarına göre değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği, Davalı ...’ a ait ... plakalı araç ile 08.06.2024 ile 27.08.2024 tarihleri arasında ihlalli geçişlerine ait fotoğraflarının olduğu ve ihlalli geçiş provizyon bilgisi listesi ile uyuştuğu, ayrıca davacı işletici firmanın, aralarında yapılan protokol gereğince davalıya herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğünün bulunmadığı ve yukarıda izahatlarının yapıldığı,

Karayolları Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü yazısına göre ... plakalı araç ile 08.06.2024 ile 27.08.2024 tarihleri arasında, banka hesap hareketlerinde yer alan işlem tarihi, giriş-çıkış zamanı, istasyon, geçiş ücreti, bakiye gibi bilgilerin; davacı tarafın mahkemeye sunduğu ihlalli geçiş bilgileri ile uyuşmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, muhtelif plakalı aracın davacıya ait sorumlu olduğu yoldan ihlalli geçiş yaptığı belirlenmiştir.

Davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, yapılan hesaplamalar ve incelemeler neticesinde kanaatine varılmıştır. Raporumu, HMK 282. madde hükmü gözetilmek kaydıyla ve HMK 266/c.2 madde uyarınca bilcümle hukuki tavsif ve takdir sayın yargı makamına ait olarak, Sayın Mahkemenin takdirlerine saygıyla arz ederim. 13.08.2025'' şeklinde görüşte bulunmuştur.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza,

genel hükümlere göre tahsil edilir. ...” hükmü düzenlenmişken 25.05.2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16.05.2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30. maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30. maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

Kanunun 30. maddesinin, 27.03.2015 tarihli ve 6639 sayılı Kanunun 33. maddesi ile değişiklik yapılan (7) numaralı fıkrasında, geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere bu maddenin (1) numaralı ve (5) numaralı fıkralarında belirtilen cezaların uygulanmayacağı öngörülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 18.01.2018 tarih, ... sayılı kararında ".... İşletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücreti ödenmeden geçiş yapılması hâlinde yaptırım uygulanmasına sebebiyet veren eylem ücret ödemeden geçiş yapılması anında tamamlanmış olacaktır.

Bu durumda, kuralda belirtilen ödemesiz geçiş tarihinden itibaren on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi hâlinde cezanın uygulanmayacağına ilişkin düzenleme oluşan neticeyi ortadan kaldırılmakta olup ihlalli geçiş eylemini gerçekleştirenler lehine getirilmiş bir düzenlemedir...... kuralda, cezasızlık hâlinin kapsamı, eylemin sonucu olarak öngörülen yaptırımın hangi hâlde uygulanmayacağı, ödemenin hangi süre içinde yapılması gerektiği açık, anlaşılır, uygulanabilir ve nesnel olarak belirlenmiştir.

Geçiş ücretinin ödenmesi şekil ve yöntemlerinin tümünün önceden öngörülmesi ve kanun koyucu tarafından tek tek belirlenerek kanun metninde ifade edilmesi oldukça güçtür.

Geçiş ücretinin tahsili yöntemlerinin zaman içinde değişip gelişebileceği ve otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerinin tahsili yöntemlerinin benzerlik arz ettiği hususları dikkate alındığında kuralda belirlilik ilkesine aykırılık bulunmamaktadır....." yönünde karar vermiştir. Bu durumda davalının ihlali sebebiyle davacının, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı anlaşılmaktadır.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin 2018/1124 Esas, 2021/347 Karar sayılı ilamı)

Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; ihlalli geçiş görüntüleri ile provizyon kayıtları incelenmek suretiyle hazırlanmakla ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olan bilirkişi raporu ile tespit edildiği üzere, davalının sahibi olduğu ... plakalı araç ile 08/06/2024-27/08/2024 tarihleri arasında davacıya ait ücretli otoyollardan HGS/OGS hesap bakiyesinde yeterli meblağ bulundurmadan çok defa ihlalli geçişler yaptığı ve geçiş ücretlerini 15 günlük süre içinde ödemediği,

ek rapordaki tespitler uyarınca bazı kısmi ödemeleri de 15 günlük süreden sonra yaptığı, bu sebeple yasa gereğince geçiş bedelinin 4 katı tutarında ceza bedelini de ödemekle mükellef olduğu, ihlalli geçiş yapan aracın , ihlallerin yapıldığı tarihte davalıya ait olduğu hususunun tescil kayıtları ile sabit olduğu,ek bilirkişi raporunda tespit edilen geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedeli toplamı 10.500,00 -TL asıl alacak tutarı kadar davacı yanın davalı yandan alacaklı olduğu, anılan rapora taraflarca itiraz edilmediği, böylece davacının anılan bakiye tutar yönünden talebinde haklı olduğu,

davacı yanın takip dosyası ve dava kapsamında işlemiş faiz ve faizin KDV'si talepleri de bulunmakla; ihlalli geçişte bulunana bildirim yapma zorunluluğunun olmayışının geçiş ücreti ve ceza bedelinin talep edilebilmesine ilişkin olduğu ve ihlalli geçiş tarihi itibariyle faizin işlemeye başlayacağı anlamına gelmediği,

temerrüt faizi talep edilebilmesi için TBK'nun 117. maddesi uyarınca alacaklının ihtarı ile borçlunun temerrüde düşürülmesinin gerektiği, anılı hüküm uyarınca davalı yanın takip tarihinden önce temerrüde düşürüldüğü ispatlanamadığından davacı yanın alacağa işlemiş faiz ve faizin KDV'si taleplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla,( Emsal Karar İstanbul BAM 45. H.D 2021/1034 esas ve 2024/926 karar) davanın 10.500,00-TL asıl alacak tutarı üzerinden kısmen kabulüne,

alacak davalı tarafça belirlenebilir olduğundan takibe yapılan haksız itiraz nedeniyle alacağına geç kavuşan davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair miktar itibari ile kesin olmak üzere aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imza Hakim .. · E-imza