İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/961 K.2025/929

Mahkememizin yukarıda esas numarası yazılı dosyasının mahkememizde yapılan yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle; 05/08/2025 Tarihli .... Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile muhatap davalıdan iadesi istenen 10.06.2025 ve 24.07.2025 tarihli iki adet çek ile ilgili .... Asliye Ticaret Mahkemesinde İhtiyati Tedbir talep edildiğini, üçüncü/ilişkili kişinin itirazı ile de ihtiyati tedbire itiraz edildiğini ve ihtiyati tedbir taleplerinin reddolunduğunu, çeklerin taraflarına iade edilmemesi, çekin hukuki anlaşma için de kullanılmaması, iade edileceği belirtilmesine rağmen iade edilmemesi nedeni ile işbu menfi tespit davası ikame ettiklerini beyan etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; hukuki danışmanlık sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır. Mahkememizde yapılan inceleme sonucunda davacı şirket ile davalı arasında avukat-müvekkil ilişkisi olduğu davalının tacir olmadığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115. maddeleri gereğince görev hususu kamu düzenine ilişkin dava şartlarından olmakla mahkememizce davanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden dava dosyası öncelikle bu noktada incelenmiştir.

TTK'nın 4 ve 5. maddeleri ile ticari davaların;'' Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medeni Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ila 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ila 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ila 519,

komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ila 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ila 554, havale hakkındaki 555 ila 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ila 580 inci maddelerinde, d) Fikri mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde, f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.'' şeklinde tanımlandığı görülmüştür.

Anılı kanuni düzenlemeye göre, bir uyuşmazlığın ticari dava sayılması için TTK 4/1.maddesine göre her iki tarafında tacir olması ve ticari işletmeleri ilgili hususlardan doğması, yahut tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın "a-f" bentlerinde sayılan hususlardan doğmasının gerektiği açıktır.

Somut olayda, taraflar arasındaki ihtilaf, davacı şirketin ticari faaliyetleri kapsamında, davalının avukat olarak hukuki danışmanlık yapması sonucu davacıya ait çekleri iade etmemesinden kaynaklanmaktadır. Vekalet sözleşmesine esas temel ilişkide davacı şirketin tacir , davalının ise mesleki faaliyeti kapsamında yürüttüğü iş olması dolayısıyla ihtilafın TTK'nun 4.maddesinde düzenlenen mutlak ticari davalardan sayılamayacağı gibi davalının kamu görevi niteliğinde bulunan avukatlık mesleğini icra ettiği , tacir sayılamayacağı bu sebeple davanın nispi ticari dava da olmadığı dikkate alındığında davanın genel mahkemeler olan asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiği kanaatine varılmıştır. (Emsal ilam: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 57. Hukuk Dairesi 2023/1365 Esas, 2025/552 Karar)

Açıklanan tüm bu nedenlerle davanın, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca aynı Kanunun 114/l-(c) maddesinde belirtilen dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine ve Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır