İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/204 K.2026/186

Mahkememizde görülmekte olan Deniz Ticaret (Deniz Taşımacılığı Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ihtilafa konu olan ticari operasyonun, ...menşeli dondurulmuş tavuk ürünlerinin Irak’taki alıcıya ulaştırılması amacıyla başlatıldığını, ancak süreç içerisinde ... merkezli Iktimal ... firmasının talebi üzerine rota ...’a çevrildiğini, 5 konteynerlik deneme siparişi kapsamında düzenlenen ve Mersin Limanı’ndan çıkış yapan sevkiyatın, başlangıçta "...

Mersin" veya benzeri bir depo teslim satışı olarak kurgulandığını, bu nedenle lojistik organizasyon sorumluluğunun alıcı tarafa bırakıldığını, ancak sevkiyatın başlamasını müteakip alıcının ödeme yükümlülüklerini yerine getirmemesinin ve dürüstlük kuralına aykırı bahaneler üretmesinin, gönderici müvekkil şirket ...nezdinde haklı bir şüphe uyandırdığını, gönderici firmanın, alıcının kötü niyetini fark ettiği anda taşıyıcı lojistik acentesine talimat vererek ürünlerin Umman’a indirilmemesini ve rotanın tekrar asıl hedef olan Irak’a yönlendirilmesini (divert) talep ettiğini, ancak lojistik acentesinin,

gönderenin bu talimatına rağmen ürünlerin Umman/Sohar Limanı’na varışını sağladığını, Umman’daki alıcının ithalat izinlerinin bulunmadığını ve ödeme yapmayacağının kesinleştiğinde, malların limandan çıkartılabilmesi için İtalyan acentesine (...) 30.449,66 USD tutarında bir ödeme yapıldığını, karşılığında ürünlerin Irak’a sevk edileceğinin taahhüt edildiğini, sürecin devamında, ürünlerin Umman’dan çıkartılabilmesi için İtalyan acentesinin (...) kendilerine ait olduğunu beyan ettikleri Türkiye merkezli Davalı ...Ticaret Limited Şirketinin,

müvekkil şirket ...’den "demoraj" ve "liman masrafları" adı altında yüklü miktarda ödeme talep edildiğini, ürünlerin Umman limanından çıkartılarak asıl varış noktası olan Irak/Umm ...

Limanı’na sevk edilmesi aşamasında davalı firmanın, oluşabilecek operasyonel riskler ve masraflar için müvekkil şirketten nakdi teminat talep ettiğini, bu ödemelerin mahiyetinin, ihtarname kayıtlarında belirttikleri üzere "operasyonel risklerin güvencesi olarak alınan nakdi teminat" olarak belirtildiğini, müvekkili şirketin ... çalışanı ... üzerinden gerçekleştirilen ödemelerin, operasyonun kilitlenmemesi ve dondurulmuş tavukların bozulma riskine karşı aciliyetle yapıldığını, müvekkil şirketin; liman bekleme ücretlerinin (demoraj/ardiye) dondurulmuş gıda sevkiyatı özelinde fahiş boyutlarda olması,

bu masrafların şirket üzerinde katlanılamaz bir ekonomik külfet yaratma riski ve taşınan yükün yüksek maddi değeri nedeniyle oluşabilecek telafisi imkansız zararları önlemek amacıyla, operasyonun devamını sağlamak için davalı tarafın talep ettiği bu ödemeleri "nakdi teminat" mahiyetinde gerçekleştirmek zorunda kaldığını, bu ödemeler karşılığında davalı ... firması tarafından hiçbir resmi hizmet faturası veya liman otoritesine ödeme yapıldığını gösteren makbuzun sunulmadığını, uluslararası deniz taşımacılığında, gönderenin eşya üzerindeki kontrol hakkının, taşıma sözleşmesinin temel prensiplerinden biri olduğunu, müvekkili şirketin,

alıcının dolandırıcılık girişimini tespit ettiği anda lojistik acentesine rotanın değiştirilmesi talimatını verdiğini, Ortadoğu Arap ülkelerinde rota değişikliği için alıcının rızası olmasının şart olduğunu, ... tarafından düzenlenen konşimentonun (B/L No: ...) arka yüzünde yer alan şartların, taşıyıcının sorumluluklarını ve haklarını düzenlediğini, müvekkil şirketin davalı Valordia firmasına yaptığı 95.300,00 USD tutarındaki ödemenin, TBK madde 77 ve devamı hükümleri çerçevesinde "sebepsiz zenginleşme" teşkil ettiğini, TBK madde 78 uyarınca, kendisini borçlu sanarak borç olmayan bir şeyi ödeyen kişinin,

ancak bunu hataen yaptığını ispat ederse geri isteyebileceğini, somut olayda müvekil şirketin .., bu ödemeyi bir hata sonucu değil, lojistik acentesinin ürünleri rehin tutma tehdidi ve operasyonu kilitleme baskısı altında gerçekleştirdiğini beyanla davalının adreslerini terk ederek kaçma hazırlığında olması nedeniyle, borca yetecek miktardaki taşınır, taşınmaz malları ile banka hesaplarındaki paraların üzerine öncelikle teminatsız, mahkeme aksi kanaatte ise makul bir teminat karşılığında ihtiyati haciz konulmasına, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla;

şimdilik 500,00 USD alacağın muacceliyet tarihinden itibaren işleyecek en yüksek devlet bankası USD faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamının bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucunda. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun, görev hususunu düzenleyen 5. maddesinin ikinci fıkrasında "(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4'üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.

Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmü getirilmiştir.

HSYK’nın 20.07.2004 gün 370 sayılı kararı ile İstanbul İlinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulup, faaliyete geçmiştir. HSYK'nın 24.03.2005 gün 188 sayılı kararında Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmayan yerlerde, ticaret mahkemesi bulunması halinde bir ticaret mahkemesi var ise, bu mahkemenin, birden fazla ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 1 numaralı ticaret mahkemesinin görevli olacağı hususu karar altına alınmıştır.

İstanbul mülki sınırları içerisinde İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi görevli kılınmıştır.

Dava dilekçesindeki başlığa bakıldığında davanın Deniz İhtisas Mahkemesi olan İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne hitaben açıldığı ancak tevzide mahkememizin seçildiği, dosyanın sehven Mahkememize tevzi edilerek Mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedildiği anlaşılmakla; Mahkememiz dosya esasının kapatılarak dosyanın ilgili İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza