İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/1417 K.2018/69

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesin özetle. Gönderilen Sigortalı ... Çelik Sanayi ve Tic.

A.Ş.’nin ithal ettiği Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile sigortalı emteanın Pasajes İspanya Limanından Diliskelesi Türkiye’ye taşınmak üzere 1 no’lu Davalının taşıyan/donatan olduğu ... isimli gemiye 31.10.2013 tarihli 2 no'lu konişmento tahtında yüklendiğini, geminin 18.11.2013 tarihinde Diliskelesi’ne geldiğini, emteanın 19.11.2013 -21.11.2013 tarihleri arasında tahliye edildiğini, emteanın bir kısmının taşıma sırasında deniz suyu ile ıslanmak sureti ile ...arlanmış olarak sigortalı ...

Çelik Sanayi ve Tic. A. Ş.’ye teslim edildiğini, ...arlı emtea üzerinde ekspertiz incelemesi yaptırıldığını ve 25.01.2014 tarihli Ekspertiz Raporu ile toplam 208,708 mt malda deniz suyu kaynaklı paslanma meydana geldiğinin anlaşıldığını ve kurtarma çalışmaları yapıldığını, bu kapsamda sigortalı ... Çelik Sanayi ve Tic. A. Ş.’nin uğradığı zararın 48.787,60 TL olduğunun tespit edildiğini, ... Çelik Sanayi Tic. A.

Ş.’ye 10.02.2014 tarihinde sigorta tazminatı olarak 48.787,60 TL ödeme yapıldığını ve bu şekilde sigortalısının haklarına kanuni halef olunduğunu, ...arın davalıya ihbar edilmiş olduğunu, geminn seferden men edilmesini önlemek amacıyla 1 no’lu davalı donatanın fiilini taahhüt kapsamında 2 no’lu davalı Koruma ve Tanzim Sigortacısı ... tarafından, 1 no’lu davalı donatan/taşıyanın sorumlu olacağı 50.000,00 EURO’ya kadarki meblağ için 21 Kasım 2013 tarihinde garanti mektubu verdiğini,

davalılar tarafından müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığından 48.787,60 TL tutarında deniz alacağının 10.02.2014 ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili talepli olarak bu davanın açılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.

1 nolu davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Usule ilişkin itirazlarının olduğunu, davacı ... şirketinin halefiyet hakkını kazandığını ispatlaması gerektiğini, taşımayı yapan geminin denize, yüke ve yola elverişli olduğunu ve gemi kusurundan kaynaklanan bir ıslanmanın mümkün olmadığını ve iddia edilen ıslaklıktan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, yasaya uygun ihbar ve tespitin yapılmadığını, emteada meydana geldiği iddia edilen paslanmanın deniz taşıması esnasında meydana geldiğinin ispata muhtaç olduğunu, konişmentoda “clean on board” teyidinin yer almadığını,

bu durumda davacının bu yönden dahi emtianın tam ve sağlam olarak müvekkile ait gemiye yüklendiğini ispat etmek zorunda olduğunu, yüklerde ambalaj bulunmadığını, ambalaj yetersizliğinin sigorta poliçesi harici olduğunu ve iddia olunan ...ar tutarının haksız, yersiz ve fahiş olduğunu, taşıyanın sorumluluğunun sınırlı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2 nolu davalı tarafa usulüne uygun yurtdışı tebligatı yapılmış olup davaya cevap veya delil sunmamıştır.

Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği ...ar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla açılan tazminat davasıdır.

Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, ...ar dosyası sunulmuştur.

Mahkememizce yapılan inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen 10.08.2016 tarihli bilirkişi raporunda, ...ar miktarının ekspertiz raporunda hesaplanan ...ar miktarının %40’ı alınarak bulunan 7.113,708 EUR olması gerektiği, ...arın deniz taşıması esnasında gerçekleştiği, davalıların ...ardan sorumlu olduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu, Davacının TTK m. 1472 uyarınca sigortalısının haklarına halef olduğu ve aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davacı vekili tarafından sunulan bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları içeren dilekçede; ...ar miktarının tespiti için yeniden seçilecek tek bir teknik bilirkişiden rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiş, zarar miktarına itiraz ettiği anlaşılmıştır.

1 nolu davalı ...Donatanı/Taşıyanı ...Ltd vekili tarafından sunulan 07.09.2016 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçesinde, ... Mümessillik ve Müşavirlik A. Ş.’nin acentelik sıfatının bulunmadığına, bu hususta gerekirse Başbakanlık, Hazine Müsteşarlığı, Sigortacılık Genel Müdürlüğü’ne yazı yazılarak sıfatının sorulmasına, itirazları doğrultusunda yeni bir heyetten bilirkişi raporu alınmasına karar verilemsini talep etmiştir.

Tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları nazara alınarak yeni bir heyetten taraf iddia ve savunmaları, dosya kapsamına sunulan bilirkişi raporu ve bilirkişi raporuna karşı taraf vekillerinin yapmış olduğu itirazlar ile teknik bilirkişi raporunun değerlendirilmesine yönelik itirazların irdelendiği bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 03.01.2018 tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak, meydana gelen zarar miktarı ve rücu edilebilir tazminat bakımından dosyada mevcut bilirkişi raporunda toplam zararın %40’ından taşıyanın sorumlu olması gerektiği kanaatinin nasıl oluştuğunun anlaşılamadığı.

Sigorta ekspertiz incelemesinde davalı taşıyanın da temsil edildiği gözetilerek Sigortacılık kanunu gereği delil vasfını haiz sigorta ekspertiz raporundan ayrılmayı gerektiren bir durum tespit edilmediği, davacı ödemesi toplamı 48.787,60 TL bakımından davalıların sorumlu olduğu, zira bu hesaplanırken gerekli sovtaj hesabının da yapıldığı, ayrıca bir ...ar zararından azaltma yapılmasının dosya kapsamına uymadığı, davalılara yöneltilen davanın izafeten olduğunun gözetilmesi gerektiği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm delillerden, ... numaralı 28.10.2013 tarihli ve .. numaralı 30.10.2013 tarihli satış faturalarının satıcı ile alıcı arasında kurulan satış sözleşmesini ispat ettiği, satıcı sıfatının her iki faturada da... , alıcının ise her iki faturada da ...çelik San. Tic.

A.Ş , teslim şeklinin “CIF: Navlun ve sigorta bedeli dahil” olduğu, bu teslim şekline göre navlun sözleşmesini kurma ve nakliyat sigortası yaptırma yükümlülüğünün satıcıda olduğu, 31.10.2013 tarihli konşimento incelendiğinde, konşimentoda yükleten olarak dava dışı satıcı ..., gönderilen olarak dava dışı sigortalı ...çelik, taşıyan olarak ...

Limited gösterildiği, eşyanın İspanya’nın Pasajes limanından, Türkiye’nin Diliskelesi limanına, “...” adlı gemi ile taşındığı, konşimentonun 259 bağ, 582,460 M. ton sıcak sarılmış rulo demir ve 93 bağ, 208,780 m. ton sıcak sarılmış demir kütük emtiası için düzenlenmiş olup, ...arın meydana geldiği emtia bu konşimentonun içinde yer aldığı, satış faturasında yer alan CFR kaydı gereği navlun sözleşmesini kurma borcunun satış sözleşmesinin satıcısının üzerinde olduğu, dava-dışı satıcı Mittal' ın eşyanın taşınması için 1 nolu davalı ... ile anlaştığı, davalının taşımayı bizzat kendisi yerine getirdiği,

1. nolu Davalının, dava-dışı satıcı ile kurulan navlun sözleşmesinin tarafı olduğu ve akdi/fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu, kendisine husumet yönlendirilebileceği, 2 nolu Davalının hukuksal konumu açısından, geminin P&I sigortacısının ... [... olduğu, ...' ın, 21.11.2013 tarihinde, halen geminin tahliyesinin devam ettiği tarihlerde, sigortalı dava dışı ...çelik’e düzenlemiş olduğu garanti mektubu ile.

31 Ekim 2013 tarihinde Pasajes limanında tanzim edilmiş olan 2 nolu konşimento emtiasında meydana geldiği iddia olunan zarar için, geminin tutulmaması ve ticari faaliyetlerine izin verilmesi kaydıyla, sulh olunması veya yetkili mahkeme tarafından verilecek nihai ve kesin bir ilam/karar sonucunda faiz ve masraflar dahil 50.000 Euro’yu geçmeyecek meblağı ödemeyi taahhüt etmiş olduğu,

2 nolu Davalının 1 nolu Davalı donatanın sorumluluğunu sigorta ettiği, dolayısıyla, 1 nolu davalının Davacıya karşı sorumluluğu söz konusu olduğu takdirde 2 nolu davalının da sorumluluğu söz konusu olacağı, TTK m. 1478 uyarınca zarar gören üçüncü kişinin doğrudan sigortacıya başvuru hakkı olduğu ve 2 nolu davalının pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, dava-dışı satıcı faturada CFR kaydının mevcut olduğu, CFR satışlarda ...ar ve yarar yükleme limanında eşyanın gemiye yüklenmesi ile birlikte alıcıya geçeceği, uyuşmazlıktaki nakliyat emtia sigorta poliçesi incelendiğinde; sigorta ettiren ve sigortalı sıfatının ...çelik’e ait olduğu,

bu aşamada satış sözleşmesi uyarınca ...ara katlanma yükümlülüğünün alıcıya ait olduğu, bu kapsamda geçerli bir sigorta sözleşmesi olduğu, davacı sigortacıya, sigortalısı tarafından düzenlenen, dosyada mevcut 06.02.2014 tarihli ibraname karşılığında, 48.787,60 TL tazminatın 10.02.2014 tarihinde ödendiği ve davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu anlaşılmıştır.

...ar ihbarı açısından yapılan değerlendirmede, gemi tahliye limanında, tahliye esnasında, emtiada ...ar tespit edildiği ve davalı tarafın bu ...ardan haberdar olduğunun anlaşıldığı, 165,960 mton ...arlı mal üzerinde, kabuk soyma işlemi yapıldığı ve 19,915 mton emtianın kullanılamaz durumda olduğunun tespit edildiği, yapılan tespitlerin ekspertiz raporunda bulunduğu ve eksper çalışmalarına, konu geminin ... firma temsilcilerinin de katıldığı, dolayısı ile ...arlı emtia ve bu emtiaya uygulanan tüm işlemlerden davalı tarafın haberdar olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

...ar, ...arın meydana geldiği aşama ve miktarı ile ...ardan sorumluluk açısından yapılan değerlendirmede, 1 nolu Davalı konişmentoda “clean on board” kaydının yer almadığını, bu durumda davacının bu yönden dahi emtianın tam ve sağlam olarak müvekkile ait gemiye yüklendiğini ispat etmek zorunda olduğunu beyan ettiği, TTK m. 1229 f. 1 b. (b) uyarınca eşyanın haricen belli olan hâl ve durumu konişmentoda yer alması gereken kayıtlardan olduğu,

TTK m. 1239 f. 2 uyarınca taşıyan, eşyanın haricen belli olan halini konişmentoda beyan etmeyi ihmal ederse, konişmentoda eşyanın haricen iyi halde olduğuna dair beyanda bulunmuş sayılacağı, yani konişmentoda eşyanın haricen hal ve durumuna ilişkin bir kayıt yoksa iyi halde olduğu kabul edileceği, dolayısıyla boşaltma limanında eşya ...arlı teslim edilirse, bu ...arın deniz taşıması sırasında meydana geldiği sonucu ortaya çıkacağı, ekspertiz raporunda ...ar “deniz suyundan ıslanma sonucu paslanma” şeklinde gösterildiği, raporda, ...arın deniz suyundan olup olmadığının tespiti için gümüş nitrat testinin yapıldığının görüldüğü,

Gümüş nitratın, emtiada deniz suyu nedeniyle ıslanma olması durumunda beyazlaşarak reaksiyon verdiği, bu hususun raporda yer alan fotoğraflarda görüldüğü, ...arın deniz taşıması esnasında meydana geldiği kanaati doğduğu, deniz taşıması esnasında, ambarlarda bulunan bu tarz yüklerde paslanmanın sebebinin, ambarların içerisine giren deniz veya yağmur suları olduğu, bu ...arlara ... adı verildiği,

bu ...arın ana nedeninin, gemi ambar kapaklarından veya manhole kapaklarından ambara su girmesi veya sintinenin taşması ile ambarın içerisine suyun basması nedeni ile oluştuğu, dosyadaki bilgi ve belgelerden ...arın TTK m. 1179 uyarınca taşıyanın ya da adamlarının kusurundan kaynaklanmadığını ispat edilecek bir hususa rastlanmadığı, 25.01.2014 tarihli ... ekspertiz raporunda, ...ar tutarının, sovtaj uygulaması yapılarak 17.784,27 EUR (KDV hariç) olduğu değerlendirilmesinin yapıldığı, ...ar miktarı açısından mahkememizce aldırılan raporlar arasında çelişki bulunduğu,

ancak 03.01.2018 tarihli rapor içeriğine, objektif bilimsel veriye dayanması ve yurt dışı kaynaklar ile uygulamanın da emsal olarak araştırılması nedeniyle itibar olunduğu, buna göre, soğuk çekme işleminin dava konusu olan otomat çeliklerine de uygulanan bir işlem olduğu, bu işlemin hem malzemeyi istenilen boyut oranlarına getirmek hem de istenilen mekanik özellikleri sağlamak amacıyla gerçekleştirildiği, dolayısıyla dava konusu emtiaya uygulanan soğuk çekme işleminin rutin bir işlem olduğu,

burada üzerinde durulması gereken nokta soğuk çekme işlemi uygulanmış çelik malzemelere kabuk soyma (peeling) işleminin uygulanıp uygulanamayacağı olduğu, yapılan literatür araştırması sonucunda benzer özellikteki çeliklere kabuk sayma işlemenin gerçekleştirildiğinin görüldüğünün teknik heyetçe ifade edildiği, ( H. Roelofs, A.M.G. Boeira, R. Margot, J.T. Gomes, M. Eglin, Machinability of inclusion engineered free cutting steel under built-up edge conditions, 8th Int. Conf.

On Advanced Manufacturing Systems and Technology, Udine, 12.-13.

Juni 2008.), ekspertiz raporunda “...arlı olarak ayrılan emtianın sigortalı fabrikasında önce normal olarak soğuk çekme işlemine tabi tutularak…, süreç sonunda paslanmayan malzemelerin sağlam kabul edilerek stoklara alınması ve bu kısım için sigortadan herhangi bir talepte bulunulmaması ancak eğer soğuk çekme işlemine rağmen paslanma olursa kabuk soyma işlemine geçilmesi hususunda taraflarca mutabakat sağlanmıştır.” denildiği,

bu açıklama ve mutabakat doğrultusunda, ...arlı olduğu belirtilen emtia alıcısının olumlu bir çaba ile ...arı en aza indirme tavrında olduğu kanaatine varıldığı ve soğuk çekme işleminden sonra hala paslanmanın var olduğu ürünlere kabuk soyma işlemi uygulayarak hurdaya çıkmalarının engellendiği, dolayısıyla soğuk çekme sonrası hala paslı durumda olan emtiaya uygulanan kabuk soyma işlemi üzerinden yapılan hesaplama sonucu ortaya çıkan ...ar tespit tutarının uygun olduğu kanaatine varılmakla davacının davasının kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır