İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/402 K.2022/75

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirketin, davalı şirket tarafından, ...’a ait emtiaların deniz yolu ile ...

Limanından Romanya Constanta limanına taşınması işini üstlendiğini, davalı şirketin talep ettiği şekilde emtiaların İstanbul’dan Romanya’ya ... nolu 02.03.2015 tarihli konşimento ile taşındığını, bu taşımaya ilişkin olarak müvekkili şirket tarafından navlun ücreti ve diğer giderler için 14611 nolu 04.03.2015 tarihli 1.234,00 USD bedelli faturanın davalı şirket adına düzenlenerek gönderildiğini, davalı şirkettin bu faturayı 16.03.2015 tarihinde ödediğini,

sonrasında taşınan emtiaların alıcısının emtiaları varış limanı olan Romanya Constanta limanından teslim almaması üzerine oluşan Demuraj bedeli ile ilgili olarak müvekkilin alt taşıyıcısı olan ... ... A.Ş. tarafından müvekkil aleyhine ... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra dosyasının müvekikli tarafından ödenerek kapatıldığını, ödenen demuraj ücreti için davalı şirkete de ... nolu 20.07.2015 tarihli 8.700 Euro bedelli fatura kesildiğini, faturanın ödenmediğini, demuraj bedelinden davalının sorumlu bulunduğunu, davalı şirket aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ederek, durdurduğunu belirterek, itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı şirket ile doğrudan bir ticari ilişkisinin bulunmadığını, taşınan emtiaların alıcısı tarafından varış limanından alınmamasında müvekkilinin hukuki ya da ticari sorumluluğunun bulunmadığını, davaya konu edilen ödeme emrinin dayandığı fatura içeriğinin yurtdışı demuraj bedeli olduğunu ve bu bedelin ödenmesi konusunda müvekkili şirketin yükümlülüğünün bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin hava, deniz ve kara taşıma işleri ile iştigal ettiğini, davalı şirket tarafından ...'a ait emtiaların deniz yolu ile ...

Limanından Romanya Constanta limanına taşınması işini müvekkili şirkete verdiğini, taşımaya ilişkin müvekkili şirket tarafından navlun ücreti ve diğer giderleri faturanın davalı şirket adına düzenlenerek gönderildiğini, emtaların alıcısının varış limanı olan Romanya Constanta limanından teslim almaması üzerine oluşan demuraj bedeli ile ilgili olarak müvekkilinin alt taşıyıcısı olan ... ... AŞ tarafından müvekkili aleyhine...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını ve icra dosyasına müvekkili tarafından ödeme yapıldığını, ödenen demuraj ücreti için davalı şirkete fatura kesildiğini, bu faturanın ödenmemesi üzerine de davalı şirket aleyhine ...

İcra Müdürlüğünün ... syılı dosyası ile icra takebinin başlatıldığını, davalı şirketin takibe haksız olarak itiraz ettiğini, bu nedenle davalı şirket aleyhine ...7 Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile itirazın iptali davasının açıldığını ve bu davanın Deniz İhtisas Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiğini, davalı şirket ile müvekkili şirket arasında doğrudan bir ticari ilişki olmadığını, yurtdışı demuraj bedeli ödemesi konusunda yükümlülüklerinin bulunmadığını belirterek ...

İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına ilişkin haksız ve yersiz itirazın iptaline, takibin devamına, davalının alacağının en az % 20 si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davacı şirket ile doğrudan bir ticari ilişkisinin olmadığını, davaya konu edilen ödeme emrinin dayandığı fatura içeriğinin yurtdışı demuraj bedeli olduğunu ve bu bedelin ödenmesi konusunda müvekkili şirketin yükümlülüğünün bulunmadığını, alıcının malları teslim almamasından kaynaklanmış olan demuraj bedelinin müvekkilden talep edilmesini kabul etmediklerini belirterek davanın reddine, yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/06/2016 tarih, ... sayılı görevsizlik kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının, 16/02/2017 tarih, ... Esas, 2017/39 Karar sayılı kararı ile Mahkememiz işbu dosyası ile birleştirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı ... Nak. A.Ş. olduğu, borçlunun davalı ... Ul. Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. olduğu,8.778,66EURO (29.245,23TL)'nin tahsili için 13/10/2015 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 14/10/2015 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 19/10/2015 tarihinde itirazın edildiği, davanın 22/12/2015 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davacı ... Nak. A.Ş. olduğu, borçlunun davalı ... Ul. Nak. Dış Tic. Ltd. Şti. Olduğu, 4.028,60EURO (13.228,31TL)'nin tahsili için 24/06/2016 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin borçlulara 30/06/2015 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 01/07/2016 tarihinde itirazın edildiği, davanın 25/07/2016 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 16/06/2017 tarihli raporda.

Asıl Dava Yönünden: Davacının dava dışı ... firmasına 8.700,00 EURO fatura karşılığı ödeme yaptığı, ancak sö/. konusu faturanın 15.07.2015 tarihli olduğu gözetildiğinde fahiş bir fatura olduğu gözetilmeksizin ödeme yapması karşısında bunun tamamını rücu konusu edemeyeceği, Taraflar arası mail yazışmalarında 5 gün serbest süre ve aşan her gün için 25 USD sabit demuraj Ücreti kararlaştırdığı,

bu nedenle davacı kendisine ne akdar demuraj yansıtılırca yansıtılsın ancak efeleşme gereği günlük 25 USD hesabıyla demuraj yansıtabileceği, bunun için 15.07.2015 tarihine kadar davacının talep edebileceği demuraj ücretinin 3.250 USD miktarında tespit edildiği, Davacının aşan ödemesinin 5.500 USD konteyner bedeli ve Euro üzerinden hesaplanan demuraj bedellerinin ve icra masraflarının toplanmasından kaynaklandığı, faturanın gerçek bir demuraj bedeli faturası değil, taraflar arası mutabakat gereği düzenlenmesinden kaynaklandığı,

Davacının 15.07.2015 gününden sonra da demuraj-bekleme devam ettiğinden bahisle aynca demuraj talep edebileceği, dava konusu faturanın bu hususu düzenlemediği. Takip öncesi temerrüt sabit olmadığı için, takip tarihinden öncesi için faiz talebinin de yerinde olmadığı, Birlesen Dava Yönünden.

Davacı talebinin dava dışı ... firmasının 23.05.2016 tarihli faturası için yapılan ödemeden rücu amaçlı olduğu, Faturada dava konusu konteyner numarası ve sefere ilişkin atıflar varsa da; düzenleme tarihinin bu kadar zaman sonra ve liman ardiye ücreti vc liman hizmeti ücreti için düzenlendiği gözetildiğinde, ... firmasına ödeme yapan davacının, asıl alacağı alan ... tarafından bu ardiye bedellerinin ...

Limanında katlanılan masraflar ve ücretler olup olmadığını sorgulaması gerektiği, Davacının 4.028,60 Euro alacak için, yaptığı ödemenin sabit olduğu, ancak bu ödemeyi alan ... firmasının böyle bir ödeme yapıp yapmadığı, gerçekten ardiye bedeli oluşup oluşmadığının dosyada sabit olmadığına ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ..., ... ve ...tarafından tanzim edilen 23/07/2017 tarihli raporda; bahse konu davacı-davalı delillerinin tetkiki ve tüm dosya muhteviyatının dikkatle incelenmesi neticesinde ve denizcilik piyasasındaki hakim teamül de nazarı dikkate alınmak sureti ile, takdiri Sayın Mahkeme'nize ait olmak üzere, bilirkişi olarak derdest dava ile ilgili olarak varılan sonuçlar aşağıda özetlenmiştir, Alt taşıyan/asıl taşıtan sıfatına sahip davacı tarafından dava dışı asıl taşıyana (....) Ödenen demuraj bedeli için davalı alt taşıtanın da kendi taşıyanı (alt taşıyan/asıl taşıtan) davacıya karşı sorumlu olduğu,

Davalı firma, davacı firmaya USD 1.750,00 demuraj ve USD 5.500 Konteyner tazmin bedeli borcu olduğunu, Ardiye ücretinin, davacı tarafından, raporda belirtilen belgelerin sunumu ile ispata muhtaç olduğuna ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 03/08/2018 tarihli raporda; Alt taşıyan/asıl taşıtan sıfatına sahip davacı tarafından dava dışı asıl taşıyana (....) ödenen demuraj bedeli için davalı alt taşıtanın da kendi taşıyanı (alt taşıyan/asıl taşıtan) davacıya karşı sorumlu olduğu, Dosyaya ibraz edilen belgelerden hareketle, kök rapordan farklı olarak ek hizmet ve ardiye ücretinin ispatlandığı, Davacı firmanın Asıl taşıyan firmaya ödediği yurt dışı ek hizmet ve ardiye bedeli ücreti olarak 4.028,60 Euro alacağı bulunduğu ve talep edebileceğine ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.

Bilirkişi heyetinde ...'in ağır hastalık nedeni ile dosyadan çekilmesi üzerine yerine ... tayin edilerek, tarafların beyan ve itirazlarının karşılanması üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 24/06/2020 tarihli raporda, Davacının davalıdan 3.125 USD demuraj ücreti talep edebileceği, Davacının davalıdan yurt dışı ek hizmet ve ardiye bedeli ücreti olarak 4.028,60 Euro'yu talep edebileceğine ilişkin görüş ve tespitlerini bildirmişlerdir.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... tarafından tanzim edilen 22/09/2021 tarihli raporda.

Davalı Şirket ile davacı arasında bir navlun sözleşmesi kurulmuş olduğu, Davalı, taşıma taahhüdünü alt navlun sözleşmeleri yaparak ifa ettiği, buna göre, davacı taşıyan, davalı taşıtan sıfatına haiz olup, davada tarafların husumet ehliyetlerinin mevcut olduğu, Davacının kendi taşıyanına ödediği veya cari hesaba kayıt edildiği fatura bedellerini, Davalı taşıtana yansıtabileceği, Davalı'nın taşıtan sıfatı ile tanzim edilen konteyner gecikme/ demuraj ve ardiye fatura bedelinden sorumlu olduğu,

Asıl dava açısından, davacının davalıdan 6.250 Usd demuraj bedeli, birleşen dava açısından, davacının davalıdan 4.028,60 Euro talep edebileceği, 5.500 USD konteyner bedelinin talep edilemeyeceğine ilişkin görüş ve tespitlerine yer vermişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim edilen 21/01/2022 tarihli raporda; kök rapordaki görüş ve tespitlerini yinelemişlerdir.

Ana dosyada; Davacı, davalı şirketin müştcrisine( ...) ait emtianın ... Limanından Romanya Constanta limanına taşınma işini yüklendiği, taşıma işinin davacı şirket tarafından yerine getirilmesine karşın yurtdışı alıcının emtiayı teslim almaması üzerine demuraj oluştuğu ,oluşan bu demuraj nedeniyle dava dışı ... Nakliyat A Ş. tarafından davacıya 15.07.2015 tarih, 573251 sayılı 8.700.-Euro miktarlı demuraj faturası düzenlendiği , davacı, dava dışı ... A.Ş.'nin düzenlemiş olduğu 8.700.-Euro'luk faturaya karşılık 03.08.2015 tarihinde banka havalesiyle dava dışı şirkete 8700.-Euro ödeme yaptığı, davacı bu alacağı davalıdan tahsil etmek için .... İcra Müd. ... E sayılı takibe giriştiği, davacının talebinin davadışı şirkete ödemiş olduğu demuraj bedelinin isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Birleşen ... E. Sayılı dosyada ; Davacı tarafından... limana indirilmiş olan emtiaların alıcı tarafından limandan çekilmemesi üzerine oluşan Yurtdışı Ardiye ve Liman hizmetleri ücretlerinin talep edilmesinden kaynaklandığı , davacının, dava dışı ... A,Ş.nin düzenlemiş olduğu 4,028,60 Euro'luk faturaya karşılık 03.08.2016 tarihinde banka havalesiyle dava dışı şirkete 4.028,60 Euro ödeme yaptığı, davacının ödemiş olduğu bu bedelin tahsili için .... İcra müd. ... E sayılı dosya ile takibe giriştiği , davacının talebinin davadışı şirkete ödemiş olduğu yurtdışı ardiye ve liman masrafları bedelinin isteminden ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Dava dilekçeleri , cevap dilekçeleri ,bilirkişi raporları ile dosya içerisinde bulunan tüm deliller bir bütün olarak değerlendirildiğinde ;

Uygulamada talep edilen konteyner gecikme ücretinin konteynerin, belirtilen sürede iade edilmemesi sebebi ile taşıyanın başka olası taşımalarda kullanmasından elde edeceği navlun gelirinden mahrum olması sebebi ile ödenen bir tazminattır. Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek kişi, navlun sözleşmesi uyarınca "taşıyan"dır. Nitekim, konteyner yükü, TTK 1016/2 uyarınca kırkambar yükü olarak kabul edilir.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtandır. Davaya konu olayda davalı ile davacı arasında bir navlun sözleşmesi kurulmuş, davalı, taşıma taahhüdünü alt navlun sözleşmeleri yaparak ifa etmiştir. TTK madde 1207 uyarınca navlun ücreti ile genel olarak navlun teferruatı olarak nitelendirilen masrafların borçlusu taşıtandır.

Konteyner gecikme ücreti ve boşaltma limanından malların teslim alınmaması nedeniyle talep edilen ardiye ücreti gibi diğer masraflar navlunun teferruatı niteliğindedir. Davalı şirket tarafından, ...’a ait emtiaların deniz yolu ile ...

Limanından Romanya Constanta limanına taşınmasının üstlenildiği davaya konu olayda, davalı şirketin talep ettiği şekilde emtiaların İstanbul’dan Romanya’ya ... nolu 02.03.2015 tarihli konşimento ile taşındığı, bu taşımaya ilişkin olarak davacı şirket tarafından navlun ücreti ve diğer giderler için ödeme yapıldığı,

taşınan emtiaların alıcısının emtiaları varış limanı olan Romanya Constanta limanından teslim alınmaması üzerine oluşan demuraj bedelinden TTK 1207 uyarınca davalı taşıtan sorumlu olduğundan davalının pasif husumet ehliyetine sahip olduğu , davacı asıl taşıyana (....)ya demuraj bedelini ödemesi sebebiyle aktif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır.

Demuraj bedeli yönünden yapılan hesaplamada. Bilirkişi raporunda da değinildiği üzere, konteynerin limana varış tarihi 02-03-2015 Serbest sürenin bitimi 07-03-2015 davacının fatura tarihi 15-07-2015 toplam Süre 130 Gündür.

Dosyadaki 21.05.2015 tarihli yazışmalardan emtiaların sığmaması sebebiyle 20 lik konteyner yerine 40 HC konteyner kullanıldığı ve 20 HC konteynerin günlük 25 Usd bedel olduğu ,buna karşın dosya içeriği yazışmalardan 5 günlük serbest süre sonrasında 40 HC konteyner için uygulanacak günlük demuraj bedelinin bildirilmediğinin görüldüğü, artış oranı dikkate alınarak 40 HC konteyner için günlük demuraj bedelinin 50 Usd olarak değerlendirilmesi ile 125 gün x 50 Usd/gün = 6.250 Usd demuraj bedelinin tespit edilmiş, davacının bu ücret yönünden haklılığına kanaat getirilmiştir.

Her ne kadar davacının talebi euro üzerinden olsa da bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere demuraj tarifesi uyarınca hesaplanan bedelin USD olması sebebiyle USD üzerinden hüküm tesis edilmiştir. Demuraj tarifesi sunulmadığı için alacak belirlenebilir likit olmadığından icra inkar tazminatının reddine karar verilmiştir.

Konteyner bedeli yönünden yapılan hesaplamada ;asıl dosyada davacı tarafından ödenen 8700 euro bedele ilişkin fatura incelendiğinde 5500 USD nin süre aşıldığı için konteyner bedeli olduğu , 3927 euronun ise demuraj bedeli olduğu ,konteyner bedelinin davalıdan talep edilebilmesinin mümkün olmadığı zira asıl taşıyanın konteyner bedelini yansıtması ile konteyner üzerindeki mülkiyet hakkından vazgeçtiği fakat davalının bu yönde bir taahhüdünün bulunmadığından davacının buna dair isteminin reddine karar verilmiştir.

Ardiye ücreti bakımında yapılan hesaplamada ; Ardiye ücreti ve Konteynerin gemiden tahliye edilerek liman sahasına konulması işlemlerinin bir limanın ana gelir kalemlerinden oluştuğundan ve bıı ücretin de davacı tarafından fiili taşıyan(....)ya ödendiği de görüldüğünden davacının davalıdan yurt dışı ek hizmet ve ardiye bedeli ücreti olarak 4.028,60 Euro'yu talep edebileceğine kanaat getirilmiştir. Alacağın likid olması sebebiyle icra inkar tazminatının kabulüne karar verilerek neticeten aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır