İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/171 K.2018/178

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirket tarafından sigortalanan ... A.Ş'ye ait Bakır Tel emtialarının ...'den ...'ya nakliyesi işlemi davalı nakliyeci ... Tic. A.Ş. sorumluluğunda gerçekleştiğini, 1 nolu davalı ... Acentalığı ve Tic. A.Ş'ye ye navlun faturasının düzenlemiş olan ana nakliyeci sıfatıyla tüzel kişilik olarak dava açıldığını, 2 nolu davalı ...'e konişmentoyu düzenlemiş olan tüzel kişilik olarak dava açıldığını, emtianın 1 nolu davalı ...

Acentalığı ve Ticaret A.Ş. Adlı nakliyeci firmanın sorumluluğunda ...

Limanından ... adlı gemiye yüklenerek ...'nın ... limanına sevk edildiğini, alıcı firma adresine varan araçtan emtianın tahliyesi sırasında ... nolu konteyner içinden yer alan makaralarda hasar olduğunun tespit edildiğini, fatura ve yapılan tespitler gereğince 38.325,57 TL sigortalı zararının müvekkili şirket tarafından tanzim edildiğini belirterek müvekkilinin davalıdan olan 38.325,57 TL alacağında ilişkin icra takibine yapılan itirazın iptali ile ticari faizi ile birlikte tahsilini, %20'den az olmayan oranda icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

1 nolu davalı ... Acentalığı ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Taşımaya konu konişmentoda yükletenin ... Sanayi A.Ş olduğunu, gönderilenin ise dava dışı ... S.A.S şirketi olduğunu, ilgili taşımada hasardan dolayı dava hakkının ancak yükleten ve gönderilen de olduğunu, davacı sigortacının ödeme yaptığı ve rücu hakkının aldığı şirketin ise ...

A.Ş olduğunu, sigortacının ödeme yaptığı bu şirketin sigortalanabilir menfaati olmadığını, taşımada taraf olmadığını, dava hakkının olmadığını, aktif ve pasif husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, konişmentodan doğacak ihtilafların İngiliz hukukuna göre Londra Adalet Yüksek Mahkemesinde görülmesi gerekteğinden bahisle yetki itirazında bulunulduğunu, yasaya uygun bir hasar ihbarı bulunmadığını, yüklerin Türkiye'ye geri getirilme masraflarından taşıyanın sorumlu olmadığını, sovtaj bedelinin hatalı tespit edildiğini belirterek davanın reddini,

yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2 nolu davalı ... Limited'e izafeten ... Tic. A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı ve itirazın iptali davası açmak için aranılan 1 yıllık hak düşürücü sürenin dolduğunu, dava konusu taşımaya ilişkin ortaya çıkabilecek tüm ihtilaflar bakımından Londradaki İngiliz Yüksek Mahkemesinin yetkili olduğunu, davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, müvekkiline dava konusu hasar ile ilgili usulüne uygun yapılmış hiçbir ihbar ve tespitin mevcut olmadığını, yüklerin üzerinde iddia olunan hasarların sebebinin tam olarak tespit edilmediğini belirterek davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava; davacı sigorta şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan TTK nun 1472.maddesi gereğince rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.

Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri belge ve dayanakları ile birlikte dosyaya sunulmuştur.

Dava konusu uyuşmazlıkta geminin yabancı bayraklı ve boşaltma limanının Türkiye dışında olması karşısında yabancılık unsuru bulunmaktadır.

MÖHUK 47.madde gereğince yetki anlaşmasının geçerli olması için; uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemesinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ve uyuşmazlığın borç ilişkisinde doğması gerekir.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanununun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkememizin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı sorunudur.

Konişmentonun incelenmesinde, yükletenin ... A.Ş., alıcının ... geminin ... olduğu, yükleme limanının ... olduğu, tahliye limanının ... olduğu ve taşıyanın ... olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu taşımaya konu esas konişmentonun ön yüzünde de atıf yapıldığı üzere 24.maddesindeki kloz ile taşımdan kaynaklanan anlaşmazlıklarda ...'da İngiliz Yüksek Adalet Mahkemesinin kaza yetkisine sahip olduğu kararlaştırıldığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki bu sözleşme yabancı mahkemeye yetki veren usul hukukuna ait yabancı unsurlu bir sözleşmedir. Mahkememizce belirlenmesi gereken husus taraflar arasındaki yetki anlaşmasının MÖHUK 47.maddedeki geçerlilik şartına uygun olup olmadığı ve bu suretle mahkememizin yetkili olup olmadığı hususudur.

Davamızda uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğduğu açık ve nettir.

Tüm dosya kapsamına göre dava konusu uyuşmazlığın yabancı unsur taşıması, mahkememizin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması ve konişmentoya yetki ve uygulanacak hukuka ilişkin konulan şartın geçerli ve bağlayıcı olduğu anlaşılmakla 2 nolu davalı ... de karşı açılan davanın mahkememizin milletlerarası yetkisine yönelik yapılan itirazın kabulü ile mahkememizin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar 1 nolu davalı ... Tic.A.Ş. Tarafınca da milletlerarası yetki itirazında bulunulmuş ise de; davalının milletlerarası yetki itirazını kendini daha rahat savunabileceği mahkemede ileri sürmesi MK md. 2' ye aykırılık teşkil edeceğinden reddine karar verilmiştir. TTK nın 105. Maddesinde " acente aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmeler ile ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yaptırmaya ve bunları kabule yetilidir.

Bu sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfat ile dava açılabilir. Yabancı tacirler adına acentelik yapanlar hakkındaki sözleşmelerde yer alan , bu hükme aykırı şartlar geçersizdir.

Acentelerin ad ve hesabına hareket ettikleri kişilere karşı Türkiye'de açılacak olan davalar sonucunda alınan kararlar acentelere uygulanmaz " hükmüne yer verilmiş olup, davalının navlun faturasını dahi acente sıfatıyla imzalaması karşısında, bu davalının acente olup acenteye karşı doğrudan dava açılamayacağı anlaşıldığından 1 nolu davalı ... AŞ'ye karşı açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır