İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/336 K.2019/224

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; sigortalı ... San ve Tic.

A.Ş 'ye ait müvekkili şirket nezdinde ... nolu nakliyat abonman sigorta poliçesi ile sigortalı 800 koli alüminyum bant cinsi emtiadan, davalı tarafından gerçekleştirilen Çin - Türkiye / Kocaeli nakliyesi sonrasında 58 kolisi alacalıya hasarlı olarak teslim edildiğini , yapılan ekspertiz çalışması sonucunda zarar miktarının 14.900,24 Tl olarak belirlenmiş olduğu bu miktar 04/12/2015 tarihinden sigortalı şirkete ödendiğini , iş bu davada ve davaya konu icra takibine % 10 ilave bedel ile sovtaj bedeli düşülerek davalıdan 13.452,29 TL ana alacak talep edildiğini ,

söz konusu ödemenin yapılması ile poliçeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getiren müvekkili şirket mukavele şartlarına ve ticaret Kanununun 1472. Maddesi hükmüne göre sigortalısının haklarına halef olduğunu , davalının takibe borca , faize ve ferilerine itirazının iptaline , icranın devamına yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesini talep ile dava ettiği anlaşıldı.

Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; hasarın oluşmasının konteyner içindeki ürünlerin yan yatması sebebine dayandığını, konişmentoda ... kaydının düşüldüğünü, emtianın konteynere yüklenmesi, sayısı, mühürlenmesinin davacı tarafından yapıldığını, konteyner içindkei istifleme hatasından dolayı müvekkilinden tazminat talep edilemeyeceğini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, rücu hakkının olmadığını, ekspertiz raporunda hasarın oluşması konteyner içindeki ürünlerin yan yatması sebebine dayandığını,

konteyner yüklemesini de yükleyicinin yaptığını bu madde gereği davacı ... şirketinin poliçe hükümlerine göre zararı tazmin etmemesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun olmadığını, müvekkiline rücu edilemeyeceğini, TTK 1185 maddesine göre ihbarı yerine getirilmediğini, gümrük giriş beyannamesinde malların üzerinde hasar olduğuna dair şerh düşülmediğini, hasarın deniz taşımasından olduğunun belli olmadığını, liman ve gümrük kayıtlarına göre malın hasarsız teslim edildiğini belirerek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizce yapılan inceleme sonucunda dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, konişmentoya dercedilen "Shipper Loaded, counted and sealed" kaydı ile söz konusu malların konteynere yüklenmesi, istifi, sabitlenmesi, (lashing) sayımı ve bilahare konteyner kapılarının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleyici tarafından yapılmış olduğunu, yükün konteyner içerisinde sabitleme işleminin (lashing) yapılmamasının zarara yol açtığının anlaşıldığı, davalının sorumlu tutulmasının mümkün olmadığı, davalının sorumlu tutulması halinde ise tazminat miktarının (hasar tutarının) 14.900,24 TL olacağı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Davacı vekilinin bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazları değerlendirilmek üzere dosya inceleme yapılmak üzere bilirkişiye tevdii edilmiş olup, inceleme sonrası dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda; dava konusu hasara ilişkin süresinde ihbarda bulunulmadığından TTK m 1184 gereğince hasarın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığının kabul edilmesinin gerektiği, davacının eşyanın uğradığı hasarın taşıyanın sorumlu olduğu bir sebebe dayandığını ispatlayamadığı, dava konusu hasar sigorta teminatı kapsamında olmayan bir rizikodan kaynaklandığından davacının dava dışı sigortalıya yaptığı ödeme ile halef sıfatını kazanamadığı,

eşyanın konteyner içinde gerektiği şekilde sabitlenmemesi sebebiyle hasara uğradığının kabul edilmesi halinde de konteyner içi sabitleme taşıyan tarafından gerçekleştirilmediğinden davalı taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağı, taşıyanın eşyanın konteynerin içine yüklenmesi ve istiflenmesi hususunda herhangi bir nezaret yükümlülüğünün bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Dosya mahkememize ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/07/2017 tarih, ... esas ve ... karar sayılı görevsizlik kararı ile geldiği mahkememiz esasına kaydının yapılarak yargılamaya devam olunduğu anlaşılmıştır.

Dava; davacı ... şirketine nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın davalının sorumluluğunda taşınması sırasında oluştuğu iddia edilen emtiadaki sigortalısına ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili amacıyla yapılan icra takibine itirazın İİK nun 67.maddesi gereğince iptaline ilişkindir.

Taraf vekillerince davaya ilişkin tüm delilleri, konişmento, nakliyat sigorta poliçe örneği, ödeme belgesi, hasar dosyası, navlun faturası dosyaya sunulmuştur.

... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... AŞ olduğu, borçlusunun ... Ticaret Sanayii AŞ olup, ödeme emrinin 05/08/2016 tarihinde tebliğ edildiği, 08/08/2016 tarihinde itirazın edildiği, davanın 30/06/2017 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu taşımaya ait ... numaralı konşimento dava dışı ... Limited tarafından düzenlenmiş, davalı taşıyan acentesi olarak kayıtlı olup, yükleten olarak dava dışı ... Şirketi, alıcı olarak ise dava dışı sigortalı ... San. Tic. AŞ görünmekte, dava konusu emtianın ... numaralı konteyner ile ... Limanı'na taşındığı kayıtlıdır. Dosyada ayrıca ... S.A tarafından düzenlenmiş bir konşimento daha bulunmakla taşımanın alt-üst navlun ilişkisi ile gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Dosyaya sunulan konşimento üzerinde ayrıca eşyanın konteyner içine taşıtan/yükleten tarafından istiflendiği, sayıldığı, sabitlendiği ve kapılarının mühürlendiğine dair kayıt da bulunmaktadır.

Dosyada davalı tarafça düzenlenen 05/08/2015 tarihli navlun ve yurtiçi kara nakliye ücretine dair fatura ve navlunun davalı tarafça tahsil edilmiş olması dikkate alındığında TTK 921 maddesi uyarınca davalının taşıyan hak ve yükümlülüklerine sahip olacağı gözetilerek davalının pasif husumeti haiz olduğu kabul edilmiştir.

Dosyaya sunulan deliller arasında bulunan Hasar Tespit Tutanağında dava konusu emtiaların konteyner içinde yan yatığı ve bir paletin de devrilmiş olduğu belirtilmiş olup ayrıca ... Ekspertiz Hizmetleri tarafından düzenlenen Ekspertiz raporunda ise; kolilerin ezilmeye bağlı deforme olduğu, bu koliler içerisindeki toplam 462 rulonun ezildiği, hasar nedeninin ise konteyner içinde devrilme olarak belirtilmiştir.

Alınan Teknik bilirkişi raporunda ise emtiaların bu şekilde devrilmesinin önlenebilmesi için Lashing ve dunnage yöntemleri ile sabitlenip bağlanması gerektiği, paletlerin konteyner ile tam bütünlük arzedecek şekilde her 3 boyut istikametinde sabitlenmesi gerektiği belirtilmiştir. Dava konusu hasarın ise paletlerin gerdirmeli polyester spanzetler yardımı ile konteyner içerisindeki lashing halkalarına bağlanması ve tahta takozlarla sabitlenmesi gerekirken böyle bir sabitleme işleminin yapılmamış olması nedeniyle kötü istiflemeden meydana gelmiş olabileceği şeklinde görüş bildirilmiştir. Ayrıntılı olarak gerekçeleri ile açıklanan bu görüş mahkemece de benimsenmiştir.

TTK 1184 maddesi gereği gönderilen eşyayı teslim almadan hal ve durumunu bu husus için yetkili uzmanlara inceletebilir ve bu incelemeye tarafların katılımı ile hasarın bildirimi yükümlülüğünden kurtulabilir. Dosyada buna ilişkin bir inceleme bulunmadığı gibi TTK 1185 maddesi gereğince de taşıyana yapılmış ihbara dair bir delil de bulunmamaktadır. Buna göre TTK 1185/4 maddesi gereği taşıyanın eşyayı konşimentoda yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eşyada hasar/zıya söz konusu ise de bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten kaynaklandığı kabul edilmelidir. Eldeki dosyada tüm bu nedenlerle ispat yükü taşıyan lehine yer değiştirmiştir. Öyleyse dosyadaki bilgiler ışığında hasarın taşıyanın sorumluluğunda meydana gelmiş olduğu davacı tarafça ıspatlanamamıştır.

Dosyaya sunulan ... numaralı 28/06/2015 tarihli sigorta poliçesi teminat kapsamı ... (A) ... olarak belirlenmekle; anılan Ensitü Klozları Genel İstisnalar Klozu 4.3 gereği ambalaj eksikliğinden kaynaklanan hasarların teminat kapsamında olmadığı ve konteyner içine istifleme sigortalı veya adamları (ifa yardımcıları) tarafından yapılmış ise bu sebeple meydana gelen hasarın da ambalaj eksikliği kabul edileceği düzenlenmiştir.

Bu düzenlemeye göre eldeki dosyada istifleme davalı taşıyan tarafından değil, dava dışı sigortalı adına dava dışı gönderen taşıtan tarafından yapılmakla hasarın sigorta teminatı dışında kaldığının kabulü ile; davacının teminat kapsamında olmayan bir riziko için ödeme yaptığı anlaşılmakla TTK 1472 maddesi gereği davacının aktif husumeti haiz olmaması nedeniyle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır