İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/458 K.2019/96

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkİlinin Türk boğazlarıhdan geçen gemilere ve tüm Türk limanlarına gelen gemilere acentelik hizmetleri veren ve yurtdışına ürün ihracatı gerçekleştiren bir firma olduğunu, müvekkili ile ... Inc arasında akdedilen sözleşme gereği ihracatı yapılacak olan 20372 kg/13598 kutu Lamas cinsi limonun taşıma işlemi için davalı ... LTD'ye izafeten acentesi ... AŞ ile anlaşıldığını, anlaşmaya göre ... nolu konteynerin davalı ... AŞ'ye ait ...

IMO numaralı "... " isimli gemiye 10/12/2016 tarihinde Mersin Limanından yüklenip ... limanından aktarma yapılarak ...

Limanına 11-12 Ocak 2017 tarihinde teslim edilmesi için anlaşıldığını, ... nolu konişmentoda müvekkilinin taşıtan, dava dışı ...'nin alıcı, davalı ZIM'ın taşıma işleri komisyoncusu, davalı ...'ın ise taşıyan sıfatına haiz olduğunu, emtiayı taşıyan ... isimli geminin belirlenen tarihte varış limanına varamadığını, konteynerin iklimlendirme ünitesinin bir süredir çalışmadığının tespit edildiğini, Barcelona limanında iklimlendirme ünitesinin tamir edilmek üzere gemiden indirildiğini, tamir edildikten sonra 11/01/2017 tarihinde ... sefer sayılı gemiye yüklendiğini,

müvekkilince limon emtiasının ne zamandır iklimlendirme ünitesi dışında tutulğu ve ünitenin kaç gündür bozuk olduğunun bilinmediğini, taşımanın taahhüt edilen sürede gerçekleştirilmediğini, Kanada Gıda Günvenliği Tespit Birimi tarafından yapılan inceleme sonrasında 386.46 Kanada doları ek masrafın ortaya çıktığını, yükün Kanada'da depo edilmesi için ... ile anlaşıldığını ve 1.238,45 Kanada Doları zararın ortaya çıktığını, masraflar ve zararlar için 1 nolu davalı ...'e 18/01/2017 tarihinde ...

Noterliği tarafından ... yevmiye numarası ile ihtar çekildiğini, ihtara yanıt verilmeyince ...

İcra Müdürlüğünde icra takibinin başlatıldığını, davalı ...'ın taşıyan sıfatı ile zarardan sorumlu olduğunu, limon muhteviyatı taşıma şartları belirtildiği halde davalılar tarafından gerekli özenin gösterilmediğini, tedbirli davranılmadığını, davalıların sözleşmeye aykırı hareket etmesinden dolayı müvekkilinin alıcı ... adına düzenlenen 02/12/2016 tarihli faturadan kaynaklı 28.520,80 ABD Doları, 02/02/2017 tarihli ... tarafından düzenlenen fatura ve demurajdan kaynaklı 3.907,97 Kanada doları, 02/02/2017 tarihli demuraj faturalarından kaynaklı 1.320,00 ABD Doları alacağının bulunduğunu belirterek davalı tarafından yapılan itirazın iptaline,

takip dosyasında belirtilen 2.629,98 TL için ticari temerrüt faizi ile 47.426,96 ABD Doları ve 3.981,21 Kanada Doları için dava tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun m.4/a fıkrası uyarınc hesaplanacak faizi ile ödenmesine ve İİK md 67 uyarınca %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... LTD'e İzafeten Acentesi ...

A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşımanın ... numaralı konişmento ile yapıldığını, taşımayı yapan ... şirketinin merkezinin Haifa İsrail olduğunu, taşımanın yapıldığı geminin yabancı bayraklı olduğunu, yükün alıcısı firmanın Kanada'da mukim yabancı firma olduğunu, dava konusu taşımada yabancılık unsurunun bulunduğunu, davanın milletlerarası yetki yönünden reddi gerektiğini, müvekkilinin yabancı taşıyan taşıma işleri komisyoncusu değil doğrudan taşıyan sıfatına haiz olduğunu ve dava konusu yükü kendi konişmentosu tahtında taşıdığını,

davalı ... şirketinin ise taşımanın yapıldığı geminin donatanı olduğunu ve taşımayı fiilen gerçekleştirdiğini, ihtaç edilen konteyner muhteviyatı emtiaya ait fatura bedelinin vesaik mukabili ödendiğini, davacının mal bedelini eksiksiz ve tam olarak tahsil ettiğini, taşımanın CIF teslim şekline göre taşındığını, davacı tarafın tahsilini talep ettiği ... faturasının dava dışı yük alıcısı ... şirketi adına düzenlenmiş olduğunu, söz konusu faturanın iddia olunan hasar ve gecikme ile ilgisinin bulunmadığını, davacı tarafın demurıj bedellerinin iadesi talebinin hukuka aykırı olduğunu,

demuraj faturalarının davacı adına değil dava dışı ... şirketi adına düzenlendiğini, dava konusu konişmento ile davacıya ait 1 adet konteyner muhteviyatı yükün Mersin'den ... limanına taşınması işi için anlaşıldığını, diğer 4 konteynerin taşınması işi için müvekkili ile anlaşmadığını, müvekkil taşıyanın sorumluluğunun navlun ile sınırlı olduğunu, müvekkil tarafa ait ısı çizelgelerinden konteyner içi sıcaklığın düzenli olarak +5 derece olduğunu, arıza olduğunu ispat edecek nitelikte herhangi bir survey raporunun bulunmadığını, konteyner hakkında "yükleten yükledi, iç istifi yaptı ve saydı" şeklinde rezerv bulunduğunu,

TTK m.1185 uyarınca taşıyana süresinde ziya ihbarı yapılmadığını, yük üzerinde her iki tarafın iştiraki ile yapılmış bir tespitin bulunmadığını belirterek milletlerarası yetki yönünden reddine, esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekilince dosyaya 08/02/2018 tarihli cevap dilekçesi sunulduğu, davacı vekilince 20/03/2018 tarihli cevaba cevap, 24/04/2018 tarihli ikinci cevap dilekçesi dosyamıza sunulmuştur.

... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı takip dosyası incelemesinde; takip alacaklısı davacı tarafından takip borçlusu davalılar hakkında 28.520,80 USD 02/12/2016 tarihli faturadan kaynaklanan, 1.011,90 USD geçmiş gün faizi, 3.909,97 CAD 02/02/2017 tarihli faturadan kaynaklı, 71,24 CAD geçmiş gün faizi, 1.320,00 USD 02/02/2017 tarihli faturadan kaynaklı, 31,14 USD geçmiş gün faizi, 16.000,00 USD sözleşmeden kaynaklı müspet zarar, 543,12 USD geçmiş gün faizi 2.520,00 TL müspet zarar, 109,98 TL geçmiş gün faizi olmak üzere alacağın tahsili istemi ile ilamsız icra takibi yapıldığı, takip borçlusu ...

A.Ş'nin 09/10/2017 tarihinde, takip borçlusu ... LTD'e İzafeten Acentesi ... A.Ş'nin 11/10/2017 tarihinde itiraz ettiği takip borçlularının borca itirazı üzerine takibin durduğu, borca itiraz ile davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.

Dava; deniz taşımasına konu emtianın bozulması nedeniyle oluştuğu belirtilen zararların tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır. ... numaralı konişmentonun incelenmesinde, yükletenin ... Ltd. Şti. , Gönderilenin ... Inc. , yükleme limanının Mersin, tahliye limanın Halıfax(NS) Limanı olduğu ve taşıyanın ... Ltd olup , taşıma belgesinin imzalandığı ve faturanın düzenlendiği anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlıkta geminin (... ) yabancı bayraklı ve varma limanının Türkiye dışında (Halıfax(NS) Limanı) olması karşısında yabancılık unsuru bulunmaktadır.

Yabancılık unsuru taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Dava konusu taşımaya konu esas konişmentonun 22.maddesindeki kloz ile konişmentodan kaynaklanan tüm dava ve uyuşmazlıklarda taşıyanın şirket merkezinin bulunduğu Haifa / İsrail Mahkemesi, eğer yük Amerika Birleşik Devletlerinden gönderilmiş ise ABD/ Newyork Güney Bölgesi Mahkemelerinin münhasır yetkisine haiz olacağı ve başka mahkemelerin kaza yetkisinin hariç tutulacağı kararlaştırılmıştır.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmayıp deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklanmış olduğu, davacının sigortalının halefi sıfatı ile bu davayı açtığı, davacının da konişmentonun şartları ile bağlı olup davacı tarafından davada TTK 105.maddesi gereğince asıl davalı hakkında verilecek hüküm geçerli olduğunda konişmentoda yer alan yetki şartına göre uyuşmazlığın yetkili kılınan Haifa-İsrail Mahkemesinde görülmesi gerektiği kanaatine varılarak,

davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir. Ayrıca Mahkememize ait 28/02/2019 tarihli celsesi 2 nolu ara kararı gereğince 2 nolu davalı ... Liman ve Gemi İşletmeciliği A.Ş hakkında tefrik kararı verilerek, hakkındaki yargılama mahkememize ait ... esas üzerinden devam etmektedir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır