İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/207 K.2020/379

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin Türkiye ile dünyanın tüm limanları arasındaki her türlü deniz yolu taşımacılığı yapan bir firma olduğunu, davalı şirketin Tunus'ta bulunan müşterisine gönderdiği ürünlerin, deniz yoluyla taşınması hususunda müvekkili şirkete başvurduğunu ve taşıma için yurt dışı onayı aldığını, davalı şirkete bilgilendirme yaptığını ve eşyayı belirtilen gümrüklü sahaya getirmesinin istenildiğini, müvekkili şirketin belirtilen sahada gerekli işlemleri yaptığını ve izinleri aldığını, yükün yükleneceği konteyneri hazır bulundurduğunu, hazır edilen her konteynerin maksimum brüt ağırlık olarak yükleme istiap haddi bulunduğunu,

konteynerin üzerinde belirtilen miktardan fazlasının yüklenmesinin güvenlik şartları uyarınca yasaklandığını, davalı şirketin kusurlu olarak yüklerin ağırlığını hatalı beyan ettiğini ve ...

Ambar'da yapılan konteyner tartımı neticesinde davalının beyan ettiği ağırlığın üzerinde bir ağırlık saptandığını, müvekkili davacı şirket tarafından masraflar yapıldığını, bu masrafların bir kısmının davalı şirketten alınan 2.000,00 USD teminat bedelinden mahsup edildiğini, davalının gerçeğe aykırı beyanlarından dolayı müvekkili şirketin zararının ortaya çıktığını, TTK gereğince eşya hakkında doğru bildirimde bulunma yükümlülüğünün olduğunu, taşıtanın, taşıyana yönelik sorumluluğunun doğması için hatalı beyanın yeterli olup kusurun varlığının dahi aranmadığını,

davalı şirketin emtianın ağırlığı hususunda hatalı beyanından dolayı müvekkilinin ardiye, terminal, iç boşaltma, iç dolum, liman içi aktarma, bekleme ve ekstra navlun ödemeleri kaynaklı alacaklarının, mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesiyle mahkemeye sunulan faturalar ve gerek ticari defterler ile sabit olduğundan bahisle söz konusu masrafların tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmekle ...

Asliye Ticaret Mahkemesi' nde dava açmıştır.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin duş ve küvet kabinleri üretimi ile uğraştığını, davaya konu ürünlerin yurt dışındaki bir şirkete satıldığını ve söz konusu şirketin taşımanın davacı tarafça yapılmasını istediğini, taraflar arasında taşıma sözleşmesi bulunmadığını, taşıma bedelini dahi dava dışı şirketin ödediğini, davacı tarafça gümrükte yükleme dışı beyan sebebiyle teminat istendiğinin ve müvekkili şirket hissesine düşen teminat bedelinin 2000 USD olduğunu söylemesi üzerine davacıya teminat verdiklerini, davacı şirketin finans departmanı sorumlusu tarafından gönderilen mailde iade faturası düzenlenmesinin istenildiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep edilmiş, yargılama sırasında cevap dilekçesini tekrar etmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi' nde yapılan yargılama neticesinde 25/01/2018 tarih 2017/... esas, 2018/... karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek davacı vekilinin talebi üzerinde dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememizce aldırılan 28.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, emtianın ağırlığının davalı tarafından doğru beyan edilmediği, parsiyel bir taşımanın söz konusu olduğu,

konteyner içindeki diğer yüklerde de ağır aşımının söz konusu olabileceği, emtianın ağırlığının hatalı beyan edilmesi nedeniyle oluşan masrafların gerekçesinin gümrük ve liman belgeleri ile ispat edilmesi gerektiği, eğer konteyner hiç bir işleme tabi tutulmadan gemiye yüklendi ise taşıyanın ağırlıktaki aşım nedeni ile talebinin kabul edilemeyeceği, dosyaya yapıldığı ileri sürülen masraflar ile ilgili bazı faturalar sunulsa da bu masrafların bir kısmının iç taşıma ile ilgili olduğu, ağırlık aşımı ile bir ilgisinin bulunmadığı,

eğer bu tür masraflar yapıldı ise konteyner içinden boşaltılan yükün gümrük belgeleri ile de ispatlanması gerektiği ve masrafların diğer taşıtanlar ile aşım miktarına göre paylaştırılması gerektiği, dosyaya bu yönde yeterli belge ve bilgi sunulmadığından bir hesap yapılamadığı, dosyada dava konusu taşıma ile ilgili olarak ceza ödendiğini gösterir bir belge sunulmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 14.10.2020 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle. Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, davacıya ait emteanın gümrükte beyan edilen ağırlığından fazla çıktığı ve bu sebeple ekstra masrafların ve cezaların ödendiğine ilişkin iddiaların somut deliller ile ispat edilememiş olduğu, ... Gümrük Müdürlüğüne ... S an. Ve Tic. Ltd.

Şti adına tescilli ... /23.12.2016 sayı tarihli ihracat beyannamesinin gümrük kanunu ve gümrük yönetmeliği hükümlerine göre gümrük gözetim denetim ve gümrük muayene işlemlerinin kırmızı hat kriterine ve tam tespite tespit yapıldığı ve tartım işlemlerinin yapılmasında 7 kap brüt 4.028kg, beyana uygun tespit edildiği, emtianın ağırlığının davalı tarafından hatalı beyan edilmediği, hatalı beyan edilmesi nedeniyle masraf yapılmadığı,... 'a ait 29.50USD +47,20USD= 76,70 USD özet beyan düzeltme parası ödendiği,

bunun İthalatçı firma ... gözetiminde yapılan tartımda, bulunan 4.485,5kg ilişkin davacı tarafından 3. Kişi firmalara ödeme yapılmış olabileceği ancak evrakının bulunmadığı, somut olarak belirlenemediği,e.... özet beyan düzeltilmesi için ... ait 29.50USD +47,20USD= 76,70 USD özet beyan düzeltme parasının, İthalatçı firma ... gözetiminde yapılan tartımda, 4.485,5kg çıkmasının ... nolu konteynerin Yükleme Şekli LCL içerisindeki yükün birden fazla yük sahibine (shipper) veya alıcıya (consignee) ait olması nedeniyle, eşyaların karışmış olabileceği, bu karışıklığın sorumluluğunun tespitinin mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, aldırılan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı deliller birlikte incelenip değerlendirildiğinde, açılan davanın, taşıyan davacının davalı tarafından yükün ağırlığının yanlış bildirilmesi iddiası nedeniyle ödenen masrafların tahsiline ilişkin yapılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu, davacı şirketin Tunus'ta ithalatçı ... firmasının, Türkiye'de ... San ve Tic Ltd.

Şt'den aldığı ürünlerin taşıma işini üstlendiği, davalı tarafça beyan edilen ürünlerin ağırlığının brüt 4.028 kg olmasına rağmen, yükleme ve tahliye limanında resmi tartım sonucunda brüt ağırlığın 4.485,50 kg olarak tespit edildiği, fazla çıkan 457,50 kg nedeniyle konteynerin yükleme limanında planlanan gemiye yüklenemediği, istiften alınarak kantara gönderildiği, konteynerden çıkarılarak farklı bir konteynere yüklendiği, limanda beklediği, bu sebeple ardiye, terminal, iç boşaltma, iç dolum, liman içi aktarma ve ekstra navlun ödemek zorunda kaldığı,

açılan davanın da ödenen bu masraflara ilişkin düzenlenen 2.040,00 USD fatura bedelinin davalıdan tahsili talebine ilişkindir.

İhtilaf konusu olay bakımından değerlendirilmesi gereken teslim şekilleri "EXW (ex works) iş yerinde teslim" ve "FCA (Free carrier) belirlenen yerde ana taşıyıcı teslim" şekli ... olduğu, buna göre, konteyner taşımacılığında, FCA yüklemelerde yükleme limanında oluşacak masrafların alıcıya ait olduğu, satıcının tüm ihracat işlemlerini, alıcının da ithalat işlemlerini gerçekleştireceği, alıcı taşıma sözleşmesini yaptığından esasen yükleten sıfatını haiz olduğu,

aynı zamanda konişmentoda malların alıcısı/gönderileni/consignee olarak gösterilmesinin gerektiği, dosyada mevcut 22.12.2016 tarihli ticari faturada teslim şekli ... olarak kayıtlı olduğu ve ... nolu yük taşıma senedinde taşımanın EXW olarak belirtildiği görülmekte ise de, dosyada mevcut gümrük müdürlüğüne sunulan ... nolu 23.12.2016 tarihli beyannamede ihtilaf konusu emteanın FCA teslim şekli ile gönderildiği belirtilerek, gümrükteki tüm ihracaat işlemlerinin FCA teslim şekline uygun olarak satıcı davalı şirketi temsilen ...

Gümrük Müşavirliği tarafından yapıldığı ve beyannameleri verildiği, taşıma sözleşmesinin dava dışı alıcı ile davacı arasında yapıldığı, davacının akdi taşıyan, ...' ın fiili taşıyan olduğu, teslimin, FCA şeklinde gerçekleştiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, davalının ihracaat gümrük işlemleri sırasında sorumluluğunun mevcut olduğu, yükün ağırlığı ve mahiyeti ile ilgili doğru ve eksiksiz beyan verme yükümlülüğünün de bu sorumluluk kapsamında olduğu, dolayısıyla tarafların, davada aktif ve pasif husumet ehliyetine sahip olduğu anlaşılmıştır.

Davalının sorumluluğu açısından yapılan değerlendirmede, fatura düzenlenmiş olmasının, davacının alacağının varlığını tek başına ispat etmeyeceği, davacının, faturanın düzenlenmesine sebep olan alacağın varlığını ispat etmesi gerekeceği, emtainın Roseline isimli gemi ile ... numaralı konteynere yüklendiği, davalı şirketin gümrük işlemleri sırasında duşa kabin emteasını Brüt ağırlık (Kg) 4.028,00, 37 olarak beyan ettiği, ana ve ara konişmentoda da ilgili emteamn brüt 4.028,00 kg olarak işlendiği, parsiyel taşıma yapıldığı, ilgili konteyner içerisinde iki farklı yükünde olduğu konteynerin brüt ağırlığın 25.434 kg olduğu,

ilk belgenin tahliye limanında hazırlandığı belirtilen Tumsh magasin yazısı olduğu, bu yazıda yükün tartımında.

4.485.5kg tespit edildiği belirtilmiş ise de belgenin hangi idari makam tarafından hazırlandığı bilirkişilerce de tespit edilemediği, alıcı firmanın CEO'su olduğu belirtilen ... imzalı belgede yükün ağırlığının 4.485.5 kg olduğunun beyan edildiği, taraflar arasındaki yazışmalarda ise, davalının iddia edilen eksikliğin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğine ilişkin beyanlar mevcuttur.

Davacının eksiklik nedeni ile ... ve ... tarafından kendilerine düzelenen faturaları ibraz ettiği, bu faturalara konu masrafların ... numaralı konteynere ilişkin olduğu açık olmakla birlikte parsiyel taşıma nedeni ile masrafların hangi alıcaya ait olduğu, iddia edilen fazla ağırlık nedeniyle mi doğduğu konusunda açık bir kayda rastlanılmadığı, yükleme limanında emteanın ağırlığı nedeni ile davalıya ait emteanın konteynerden boşaltılıp boşaltılmadığı konusunda bir belgeye veya resmi bir kayda rastlanılmadığı, hatalı beyan nedeniyle ceza ödendiğine dair bir belgeye de rastlanılmadığı,

dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden, davacıya ait emteanın beyan edilen ağırlığından fazla çıktığı ve bu sebeple davacı tarafından ekstra masrafların ve cezaların ödendiği iddialarının somut deliller ile ispat edilememiş olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından davacının davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır