İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/265 K.2019/400

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete... numaralı Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...AŞ. tarafından ...'da yerleşik ... firmasından 332 koli (50.200 adet t 2.731.94 kg) küçük ev aletlerine ait yedek parçalar emtiası satın alındığını, söz konusu emtialar ...'dan Kocaeli'ye nakliyeci firma .... sorumluluğunda sevk edildiğini, gümrük giriş işlemlerinin tamamlanması sonrasında aynı gün ... nolu konteynerin dahili nakliye aracıyla, ...'deki ... nakledildiğini, dahili nakliye aracının, aynı gün, ...'ya varmış olduğunu,

emtianın konteynerden tahliyesi sırasında yapılan kontrollerde/ konteynırın üst kısmının delik ve konteynır içerisindeki 42 kap emtianın ıslanmak suretiyle hasarlı olduğunun tespit edildiğini, bu hususun 20.07.2017 tarihinde antrepo sorumlusunun ve araç şoförünün imzalarının bulunduğu tutanak ile imza altına alındığını, söz konusu emtiaların taşınması sırasında dava konusu zarar meydana geldiğini, taşıma işi davalı ..., tarafından üstlenilmiş olduğunu, düzenlenmiş navlun faturaları da taşıma işleminin bu firma tarafından üstlenildiğini gösterdiğini,

davalı firmaya müvekkil sigorta şirketi tarafından gönderilen 28.10,2017 tarihli rücu yazısından da anlaşılacağı üzere/ emtialar taşıma sırasında yani davalı taşıyıcının sorumluluğunda iken hasara uğradığını, Dolayısıyla meydana gelen hasardan taşıyıcı firma sorumlu olduğunu, müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarı neticesinde düzenlenen ekspertiz raporunda hasarın 5.018,89 TL olduğu tespit edildiğini, söz konusu hasar bedelini sigortalısına 17.08.2017 tarihinde ödeyen müvekkil şirket,T.T.K.

1472, Madde hükmü gereğince sigortalısının haklarına halef olduğunu, müvekkil şirket tarafından, sigortalıya hasar tazminatı ödendikten sonra hukuki haiefiyete binaen, davalı ....'den 28.10.2017 tarihli rücu yazısı ile meydana gelen hasarın karşılanması talep edildiğini ancak davalı taşıyıcı tarafından hasara ilişkin olarak herhangi bir ödeme yapılmamıştır.

Müvekkil şirketçe işbu hasarın karşılanmasına yönelik tüm müracaatların sonuçsuz kalmış olması nedeni ile iş bu davayı açma zarureti hasıl olduğunu belirterek davanın kabulünü, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Husumet İtirazımız mevcut olduğunu, zira uğran ildiği iddia edilen zarardan dolayı müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil şirket; yurt içinde ve yurt dışında her nevi kara, hava ve deniz nakil vasıtaları ile yük ve eşya taşımacılığı, nakliye komisyonculuğu atanında faaliyet gösteren bir şirket olduğunu ve davaya konu taşıma işleminde de sadece aracı şirket konumunda olduğunu, bu sebeple müvekkil şirketin sorumlu olduğu hususunu kabul etmemekle birlikte öncelikle husumet itirazımızın kabulüne ve davanın müvekkil şirket açısından usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dosyada davalının talebi ile, dava ...Şti ile ...AŞ ye ihbar edilmiştir.

Dava; nakliyat-emtia sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın deniz yolu ile taşınması esnasında hasarlanması nedeniyle sigortalısına ödenen hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla başlatılan alacak davası olup; uyuşmazlığın, hasarın sigorta poliçesi teminatı içerisinde kalıp kalmadığı, hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasar nedeniyle davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı, tarafların husumet ehliyetlerini haiz olup olmadıkları ve ödenen hasar tazminatının kadri maruf olup olmadığı hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle.

Dava konusu taşımanın birden fazla navlun sözleşmesi marifetiyle gerçekleştiği, dava dışı ...'in fiili taşıyan sıfatına sahip olduğu; dosyaya sunulan belgelerden davalı Oualitairsea'nin taşıma komisyoncusu olarak hareket ettiğinin anlaşıldığı ve navfun ücreti tahsil ederek TTK m. 921 gereğince taşıyanın hak ve yükümlülüklerine tabi olduğu, davanın ihbar olunduğu Buzmavi Denizci tik davacı ile navlun sözleşmesi kurduğunu ikrar etse de dosyaya sunulan belgelerden bu hususun anlaşılamadığı,

dava konusu hasara ilişkin davalr taşıyana süresinde yapılan bir hasar bildirimi bulunmadığından zararın taşıyanın sorumlu olmayacağı bir sebepten kaynaklandığının ve eşyanın komşmentoda belirtildiği şekilde teslim edildiğinin kabul edileceğii bu iki karinenin aksinin ispatının gerçekleşip gerçekleşmediğinin takdin Sayın Mahkemeye ait olmak üzere davacının bu hususun aksini (konteynerin taşıyanın hakimiyeti altında olduğu süreçte delinmiş be bu sebeple ıslanmanın gerçekleşmiş olduğunu) ispat edememiş olduğunun kabul edilmesinin gerektiği ve taşıyanın zarardan sorumlu tutulamayacağı belirtilmiştir.

Dosyada bulunan ve dava dışı satıcı ... tarafından dava dışı sigortalı alıcı ... A.Ş adına düzenlenmiş olan 08.06.2017 tarih ve ... numaralı faturanın incelenmesinde, dava konusu net 50.200 adet küçük ev aletlerine ait yedek parça emtiasının, ... esasıyla ve toplam 47.755,00 USD bedel karşılığında dava dışı satıcı Lava tarafından dava dışı sigortalı alıcı Eksen'e satıldığı anlaşılmıştır.

Dosyada alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere; ... teslim şeklinde satıcı malları belirlenen tarihte ve yerde, alıcı tarafından temin edilen gemiye yükler; malların geminin küpeştesini geçmesiyle birlikte hasar alıcıya intikal eder. Navlun sözleşmesini akdetmek ve malları nakliye rizikolarına karşı sigortalatmak alıcının sorumluluğundadır.

Bu nedenle de dava dışı sigortalı alıcı Eksen firmasının dava konusu yük üzerinde sigortalanabilir menfaati bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Davacının aktif husumet ehliyeti bakımından yapılan değerlendirmede; dosyaya sunulan ve davacı ... tarafından düzenlenmiş bulunan... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesinin incelenmesinde, davacının dava dışı alıcı sigortalı Eksen'e ait dava konusu yükü, dava konusu taşıma bakımından nakliye rizikolarına karşı sigorta himayesi altına aldığı anlaşılmaktadır.

Dosyaya sunulan ibraname ve ödeme talimatından ise 17/08/2017 tarihinde davacının dava dışı sigortalısına 5.018,89 TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenler ve belgeler gereği davacının, sigorta himayesi kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesi sonucunda, geçerli bir sigorta sözleşmesine dayanarak ödemesi gereken sigorta tazminatını ödediği, dolayısıyla dava dışı sigortalısının haklarına TTK 1472 maddesi uyarınca halef olduğu; bu çerçevede aktif tıusumet ehliyetini haiz olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Dosyada dava konu taşımaya ilişkin üç ayrı konişmento bulunmaktadır.

- Dava dışı ... tarafından düzenlenmiş bulunan 12/06/2017 tarih ve ...numaralı ara konişmentoda; yükleten ...'da yerleşik ... gönderilen ve ihbar adresi dava dışı sigortalı ...A Ş, yükleme limanı "Rongqi, Foshan"; boşaltma limanı "Kocaeli" nihai varış yeri Kocaeli, gemi adı ... olup, yükün "332 koli küçük ev aletlerine ait yedek parça emtiası" olduğu, konteyner numarasının "..." olarak gösterildiği anlaşılmıştır. Konişmentoda ayrıca "malların teslimi için...Lojistik Hizmetlerine başvurunuz" ve "..." ile "..., ..." kayıtlarının yer aldığı görülmüştür.

- Dava dışı ... tarafından düzenlenmiş bulunan 12/06/2017 tarih ve ... numaralı ana konişmentoda; yükleten "..., gönderilen ve ihbar adresi ... A.Ş, yükleme limanı "...", boşaltma limanı ...-Türkiye, nihai varış yeri İzmit, gemi adı ... olup, yükün 332 koli küçük ev aletlerine ait yedek parça emtiası olduğu, konteyner numarasının "..." olarak gösterildiği anlaşılmıştır. Konişmentoda ayrıca "malların teslimi İçin ... Ltd şirketine başvurunuz" ve "..." ile "..." kayıtlarının yer aldığı görülmüştür.

- Dava dışı ... tarafından düzenlenmiş bulunan 13/06/2017 tarih ve ... numaralı konişmentoda ise; yükleten..., gönderilen ve ihbar adresi "... Şinketi, yükleme limanı ...; boşaltma limanı İzmit, nihai varış yeri İzmit, gemi adı ... olup, yükün 332 koli küçük ev aletlerine ait yedek parça emtiası olduğu, konteyner numarasının "..." olarak gösterildiği anlaşılmıştır. Konişmentoda ayrıca "..." ile "..." kayıtlarının yer aldığı görülmüştür.

... kaydı dosyada alınan bilirkişi raporunda bahsedildiği üzere, taşıyanın eşyayı limandaki konteyner sahasında teslim alıp yine konteyner sahasında teslim edeceği; dolayısıyla eşyanın limandan gönderilenin deposuna karayoluyla taşınması gerekmekteyse, bunu üstlenilmediği anlamına geldiği anlaşılmıştır.

"..." kaydı ise dosyada alınan bilirkişi raporunda bahsedildiği üzere, emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sayımı ve konteyner kapısının mühürlenmesi işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirildiği anlamına geldiği görülmüştür.

"..." kaydı ise dosyada alınan bilirkişi raporunda, konteynerin tamamının tek bir yükleten tarafından tek bir alıcıya sevk edildiği anlamına geldiği belirtilmiştir.

Dosyada bulunan konişmentoların incelenmesinde; taşımanın ... tarafından üstlenildiği, ...'in alt navlun sözleşmesi ile bu işi ... ye verdiği, nihai olarak ise fiili taşımanın ... tarafından gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.

Dosyada her ne kadar davalı tarafça düzenlenmiş bir konişmento bulunmasa da, davalı tarafından dava dışı alıcı sigortalı Eksen adına düzenlenmiş olan 17/07/2017 tarih ve ... numaralı fatura incelendiğinde, dava konusu taşımaya ilişkin olduğu ve ...numaralı konteynerin "denizyolu navlun" ücreti olarak toplam 2.250,00 USD tutarında ücret yansıtıldığı ve fatura üzerindeki bilgilerin konşimentolardaki bilgiler ile örtüştüğü anlaşılmıştır.

TTK 921 maddesi düzenlemesi gereği ücret olarak taşıma giderlerini de içeren tek bedel kararlaştırılması durumunda, fatura düzenleyen taşıma işleri komisyoncusu taşımaya ilişkin olarak taşıyanın hak ve yükümlülüklerine sahip olur.

Davalı taşıma işleri komisyoncusu değil aracı olduğunu iddia etmekteyse de, taşıma işleri komisyoncusu olarak da faaliyet gösterdiğini beyan ettiğinden ve anılan faturayı düzenlemiş olduğundan bu aracılığın komisyonculuk olduğu sonucuna ulaşılmış ve navlun faturası düzenlemiş olması nedeniyle TTK. 921. maddesi gereği taşıyanın hak ve yükümlülüklerine tabi olacağı değerlendirilerek, davalının pasif husumeti haiz olduğu kabul edilmiştir.

Dosyaya sunulan 11/08/2017 tarihli Ekspertiz raporu ile hasarın yağmur sularının, konteynerın tavanında bulunan delik kısımdan içeri girerek emtiaları ıslatması ile oluştuğu şeklinde görüş bildirilmiştir. Dosyada alınan bilirkişi raporunda da bahsedildiği üzere mutat uygulama gereği konteyner hasarlarına ilişkin hasar tutanaklarının düzenlenmesi gerektiği belirtiilmiştir. Ancak ... numaralı konteynerin tavanındaki delinmenin denizyolu taşıması sırasında meydana geldiğine yahut konteynerın baştan itibaren elverişsiz olduğuna dair, gerek yükleme ve tahliye limanında liman yetkilileri tarafından, gerekse gemide düzenlenmiş herhangi bir hasar tutanağı dosyaya sunulmamıştır.

Dosyada bulunan delillerden, geminin 20/07/2017 tarihinde ... Limanına geldiği ve sigortalı emtianın içerisinde bulunduğu ...numaralı konteynerin 21/07/2017 tarihinde ... Gümrüğü'nden çıkış yaparak Dizayn Konsept Gümrüklü Antrepoya sevk edildiği ve bu süreç zarfında herhangi bir hasar tutanağı düzenlenmediği emtiadaki ıslaklık hasarının ilk defa... numaralı konteynerin Dizayn Konsept Gümrüklü Antrepoda yapılan tahliyesinde ortaya çıktığı anlaşılmaktadır.

Tutanakta yalnızca Antrepo sorumlusu ve şoförün imzası bulunmaktadır Hasarın taşıyana bildirildiğine ilişkin herhangi bir delil ise dosyada yer almamakladır. Zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerektiği TTK. 1186 maddesi gereğidir.

İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalı sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.

Ancak yukarıda bahsedildiği üzere, konteynerin taşımanın herhangi bir safhasında delinmiş olduğu dosya kapsamından anlaşılamadığından ve taşımaya konu konişmentolardaki "..., ..." kaydı gereği emtiaların hasarsız teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığından davalının söz konusu zarardan sorumlu olmadığı kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır