İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/490 K.2019/467

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri sigorta şirketi nezdinde, ... numaralı kati poliçe nolu ... abonman nolu Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı ... Tekstil San. Ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından Mısır Arap Cumhuriyetinde yerleşik Mısr Shebin El-Kom Spinning and Weaving Co ünvanlı firmadan 346 koli, %100 polyester dikiş ipi satın alındığı ve emtianın Türkiye'ye nakliyesinin deniz yolu ile davalı tarafından yapıldığını, nakliyesinin ... nolu konteyner ile yapıldığı emtianın teslim sırasında yapılan kontrollerde toplam 10 adet kolinin konteynırda bulunan delikten giren yağmur suyu nedeniyle hasarlandığını ve 410 kg %100 polyester dikiş ipinin zarara uğradığının tespit edildiğini, söz konusu hasarın araç şoförü ve müvekkilleri şirket sigortalısı yetkililerince 30.03.2018 tarihinde tutanak altına alındığını,

müvekkilleri şirketin nakliye esnasında meydana gelen bu zarar nedeniyle sigortalısına 24.04.2018 tarihinde 4.011,71 TL tazminat ödediğini, davalı taşıyanın eşyanın kendisine teslim edildiği andan gönderilene teslim olduğu tarihe kadar geçen süre içerisinde bunların kısmen veya tamamen kaybından veya doğacak hasardan sorumlu olduğundan sigortalıya ödenen tazminatın rücuen tazmini için davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız takibine girişildiğini, davalının takibe, borca ve ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazının haksız ve dayanaksız olduğunu, yapılacak olan incelemede müvekkilleri şirketin davalılardan talep edilen miktarda alacaklı olduğunun anlaşılacağını, davalının icra takibine itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü zamanaşımı itirazının yerinde olmadığını belirterek fazlayı talep hakları saklı kalmak kaydıyla davalının 4.011,71 TL asıl alacağa,

ödeme tarihinden takip tarihine kadar işlemiş 131,81 TL faiz ve işleyecek faize borcun ferilerine yapılan itirazının iptali İle takibin takip talebindeki şartlarla devamına davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve ücreti vekalet ile yargılama giderlerinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat gönderilmiş olup, davalı tarafça davaya cevap sunulmamıştır.

Mahkememizce aldırılan 11/07/2019 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle; davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğunu, dava konusu ıslanmadan kaynaklanan zararın taşıyanın sorumlu olduğu meydana geldiğinin ispat edilememiş olması sebebiyle sorumlu tutulamayacağını, zarardan davalının sorumlu olduğuna yönelik kanaate varması halinde tazmini gereken zararın 3.572,46 TL olduğunu belirtmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalı emtianın deniz taşıması sonrası hasarlı teslimi nedeni ödenen sigorta tazminatının rücuen tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın; tarafların husumet ehliyetleri, usule uygun hasar ihbarının yapılıp yapılmadığı, hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasar nedeniyle davalının kusur ve sorumluluğunun bulunup bulunmadığı ve alacak miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; davalı aleyhine 31/07/2018 tarihinde icra takibine başlandığı, ödeme emrinin davalı borçluya 02/08/2018 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun 03/08/2018 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunduğu ve eldeki davanın İİK 67 maddesi gereği yasal süre içerisinde 20/12/2018 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan ve dava dışı Medkon Lines tarafından düzenlenen ... numaralı konişmentoya göre; alıcının ve ihbar olunanın davacı sigortalısı ... Şirketi, gönderenin Mısır da kurulu Mısr Shebin El-Kom Şirketi olduğu, ... numaralı konteyner ile Mısır-İstanbul taşımasının Medkon İstanbul isimli gemi ile yapıldığı anlaşılmaktadır. Konşimento üzerinde ayrıca, dosyaya sunulan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere;

- "SHIPPER'S LOAD, STOW, SECURE , LASH , AND COUNT" kaydı gereği emtianın konteyner içerisine yüklenmesi, istifi, sabitlenmesi ve sayımı işlemlerinin bizzat yükleten tarafından gerçekleştirilmiş olduğu,

-"STC {Said to Contain)" kaydından; Konteyner içi emtia hakkında bilgilerin gönderen tarafından beyan edilen bilgiler olduğu, ağırlık, ölçüler, miktar, durumu, içeriği taşıyan tarafından bilinmediği,

-"FCL/FCL (full container load)" kaydından; Konteynerin tamamının tek bir yüklenici tarafından tek bir alıcıya sevk edilmiş olduğu anlamında

Kayıtlar bulunmaktadır.

Dava halefiyete istinaden açılmakla; davacı ... şirketinin halef sıfatını kazanabilmesi için bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması, sigortacın riziko sebebiyle meydana gelen zararları ödemiş olması ve dava dışı sigortalının talepte bulunabileceği zararın ortaya çıkmasından sorumlu üçüncü bir kişinin varlığı gereklidir.

İlk koşul bakımından yapılan değerlendirmede, dosya içeriğinde dava konusu taşımaya ilişkin yer alan iki adet poliçe örneği ile de sabit olduğu üzere, davacı ... ile dava dışı ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi ile taşıma sırasında meydana gelebilecek nakliyat rizikolarına karşı sigorta sözleşmesi yapıldığı görülmektedir.

Sigortacının himaye kapsamında yer alana riziko sebebi bakımından dosya içeriğinde yer alan belgeler arasında davacı ... şirketinin 24/04/2018 tarihinde dava dışı sigortalıya 4.011,71 TL tutarında ödeme yaptığı görülmektedir.

Sigorta sözleşmesinin Institute Cargo Clauses (A) esasına dayandığı, buna göre gerçekleşen zararın istisna olarak belirlenen hallerden doğmaması halinde zarar himaye kapsamında sayılmaktadır ve eldeki dosyada hasarın istisna hallerden olmadığı bilirkişi raporu ile tespit olunmuştur ve tarafların buna ilişkin bir itirazları da bulunmamaktadır. Zira zarar konteyner içerisine giren ıslanmasından kaynaklanmıştır.

Buna göre davacı ... şirketinin yaptığı halef sıfatını kazandığı ve aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Dosyaya davalı tarafından davacı sigortalısına düzenlenen 16/03/2018 tarihli ve ... numaralı Navlun faturası sunulmakla; bu navlun faturası ile yukarıda bahsedilen konişmento bir arada değerlendirildiğinde, davalının akdi taşıyan olarak taşıma işini dava dışı sigortalı şirkete karşı üstlendiği, fiili taşımanın ise dava dışı ... tarafından ifa edildiği mahkemece kabul edilmiştir. Buna göre de davalının TTK 921 maddesi gereği navlun faturası düzenlemekle pasif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.

Yargılamada esasa geçildiğinde ise hasarın davalının kusur ve sorumluluğu altında meydana gelip gelmediği hususunun tartışılması gerekmektedir. Dosyaya sunulan 13/04/2018 tarihli ekspertiz raporuna göre hasarın konteynerın üst kısmındaki delikten giren sudan dolayı bu kısımda bulunan kolilerin ıslanması ile meydana geldiği tespit olunmuştur. Ayrıca dosyaya ...

Liman İşletmesi'nin düzenlemiş olduğu 13/03/2018 tarihli Container Interchange Receipt And Damage Report Makbuzu ve Hasar Raporu sunulmakla bu rapora göre. "13/03/2018 tarihinde gemiden tahliye edilen ... no.lu konteynerin sağ panelinde 50 cm x 50 cm x 5 cm ölçülerinde dışa bombe olduğuna" dair bir şerh yazılmış olup işbu raporun ... İstanbul gemisi tarafından imzalanıp mühürlendiği anlaşılmıştır.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporunda açıklandığı üzere, uluslararası konteyner taşımacılığında, tüm konteynerler yükleme limanında gemiye yüklenmeden önce ve tahliye limanında gemiden indirildikten sonra acente ve liman yetkilileri tarafından kontrol edilerek varsa gözle görülen hasarlar tespit edilip “Container Interchange Receipt And Damage Report” olarak tanımlanan “ Konteyner El Değiştirme ve Hasar Tutanağına ” işlenmektedir.

Ancak eldeki dosyada dava konusu hasar ıslanmadan kaynaklanmakla eksper raporunda bahsedilen konteyner deliğine dair konteyner için düzenlenmiş böyle bir hasar tutanağı dosyaya sunulmamıştır.

Davaya konu emtiaların gemiden 13/03/2018 tarihinde Ambarlı .. Liman sahasına aktarma işlemleri sonrasında 30/03/2018 tarihinde alıcının Muratlı tesislerine nakledildiği ve aynı gün alıcının deposunda tutanak tutulduğu görülmekle, tutanakta yalnızca araç sürücüsü ile alıcı yetkililerinin imzasının bulunduğu anlaşılmıştır.

TTK 1185 maddesi gereği zıya veya hasarın haricen belli olması durumunda en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında, haricen belli olmaması halindeyse eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde taşıyana ihbar edilmesi gerekmektedir. Ancak davacı tarafça yukarıda bahsedilen tutanak dışında dosyaya ihbara ilişkin başkaca bir delil sunulmamıştır.

Bu nedenle taşıyanları TTK gereği hasar ihbarının usule uygun yapılmamış olduğu kabul edilmiştir. İhbar yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde eşyanın konişmentoda yazılı olduğu şekilde teslim edildiği ve herhangi bir zıya veya hasar söz konusu ise bunun taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde iki karine doğmakta olup, eldeki dosyada davacının bu iki karinenin aksini ispat ederek davalıların sorumluluğunu ispatlaması gerekmektedir.

Ancak yukarıda bahsedildiği üzere, hasarın ve ıslanmanın taşımanın hangi safhasında meydana geldiği dosya kapsamından anlaşılamadığından gümüş nitrat testinin de negatif çıktığı değerlendirildiğinde ve taşımaya konu konişmentolardaki "SHIPPER'S LOAD, COUNT AND SEALED" kaydı gereği emtiaların gemiye hasarsız olarak teslim edildiği de davacı tarafından ispatlanamadığından; ayrıca ıslanmanın deniz suyundan kaynaklandığına ilişkin de dosyaya bir delil sunulmadığından hasarın, davalıların sorumluluk alanı içerisinde ve deniz taşıması esnasında meydana geldiğine dair mahkemede kanaat uyanmamıştır.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş ve dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler ise mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan bilirkişi raporu da hükme esas alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır