İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/225 K.2023/84

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin ...numaralı nakliyat abonman sigorta poliçesi ile dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin ...'den ithal ettiği klima ve ekipmanların sigorta teminatı altına alındığını, emtiaların ...'den Türkiye'ye nakliyesinin 1 numaralı davalı tarafından Türkiye'deki nakliyesinin de 2 numaralı davalı tarafından yapıldığını, sigortalı tarafından emtiaların teslimi anında yapılan kontrolde hasarlı olduklarının tespit edildiği; eksper incelemesi ile hasar tutarının 184.426,18 TL olduğunun belirlendiği ve 22.06.2017 tarihinde sigortalıya ödendiğini belirtmiş olmakla fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla, 184.426,18 TL hasar tutarının ödenme tarihi 22.06.2017 itibariyle avans faizi ile tahsilini talep etmiştir.

Davalı ...Ltd. Şti. cevap dilekçesinde özetle; deniz taşımasının ...A.Ş. tarafından yapıldığını kendilerinin temsilci (...) olduğu için hasardan sorumlu olmadıklarını, limanda hasar tutanağı tutulmadığını ve bu durumun konteynerlerin sağlam teslim edildiği anlamına geldiğini, hasarın ne zaman ve nerede meydana geldiğinin belirsiz olduğunu, istiflenme hatası olabileceğini belirtmiş olmakla davanın reddi talep edilmiştir.

Davalı ... A.Ş. cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, fiilen taşımanın ...Ltd. Şti. tarafından yapılmış olmasi/nedeniyle sorumluluklarının olmadığını, Türkiye içindeki taşınan mesafenin çok kısa olması ve herhangi bir trafik kazasına karışılmamış olması nedeniyle hasarın meydana gelmesinin mümkün olmadığını, hasar tutarının nasıl belirlendiğinin belirsiz olduğunu, taşımalarının ... A.Ş. Teminatı altında bulunduğunu ve eksper incelemesi yaptırıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

07/01/2021 teslim tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; Hasarın tespit edildiği 08.05.2017 tarihi itibariyle hasar tutarının 162.690 TL olduğu, hasarın deniz taşıması sırasında meydana gelmiş olduğu, hasardan 1 nolu davalının sorumlu olduğu, 2 nolu davalının sorumluluğunun bulunmadığı, tarafların husumet ehliyetlerinin bulunduğu, geçerli bir sigorta sözleşmesinin bulunduğu ve bu sözleşme uyarınca ödeme yapıldığı, hasara ilişkin geçerli bir ihbarın bulunmadığı ancak taşıyan lehine oluşan karinenin aksinin 08.05.2017 tarihli hasar tutanağı ile davacı tarafından ispat edildiği, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı belirtilmiştir.

12/07/2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, sigortacı'nın sigortalısına yapmış olduğu ödeme geçerli bir sigorta sözleşmesine dayandığı, hasarın, dosyadaki mevcut belge ve bilgiler kapsamında konteyner içerisindeki emtianın uygun bir teknikle sabitlenmemesi sebebiyle oluştuğu, emteanın konteyner içi sabitlenmesinden Davalı taşıyanları sorumlu olduğunun ispatlanamadığı, mahkemenin aksi kanaatte olması durumunda; hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.

27/05/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle.

Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olmadığı,sigortacı'nın sigortalısına yapmış olduğu ödemenin geçerli bir sigorta sözleşmesine dayandığı ve fakat sigortalısı davalıları sorumlu tutamayacağı için sigortacının da davalıları sorumlu tutamayacak olduğu, hasarın, dosyadaki mevcul belge ve bilgiler kapsamında konteyner içerisindeki emtianın deniz taşımasına uygun bir teknikle sabitlenmemesi sebebiyle, deniz taşıması sırasında oluştuğu, emteanın könteyner içi sabitlenmesinin taşıyanın sorumluluğunda yapıldığı, hasardan taşıyan ... nin sorumlu olduğu,

konteynerlerin gemiden davalı ... tarafından kapalı olarak teslim alındığı ve alıcının deposunda açıldığı, hasarı ilişkin geçerli bir ihbarın bulunmadığı ancak taşıyan lehine oluşan karinenin aksinin 08.05.2017 tarihli hasar tutanağı ile davacı tarafından ispat edildiği, tespit sırasında sökülen mührün konşimentolarda kayıt edilen orijinal mühür olmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açıldığı, hesaplanan hasar tutarında gerçekçi ve kadri marufunda olduğu belirtilmiştir.

Dava; nakliyat sigorta poliçesi kapsamında sigortalıya ödenen hasar bedelinin rücuan tazminini isteğine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ... A.Ş.'nin ... 'de yerleşik ... isimli firmadan 24.03.2017 tarih ve ... nolu fatura muhteviyatı 2.333 Paket / 1.617 Adet (Brüt : 101.624,500 Kg.) Klima Ünitesi ve Ekipmanlarının ... olarak satın alındığı, emtianın nakliyat rizikolarına karşı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, varma yerinde emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen hasar bedelinin davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu davacı tarafın bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Dava konusu taşımaya ilişkin olarak ... sayılı ana konişmentonun ... adına, ... Sayılı ara konişmentonun ... tarafından düzenlendiği, navlun faturasının ise davalı ... Şti tarafından düzenlendiği görülmekte ... fiili taşıyan, ... ile davalı ... Ştinin akdi taşıyan konumunda oldukları, buna göre davalı ... in taşıyan olarak pasif dava ehliyetinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Davalı ... A.Ş. ise taşımaya konu yükün ... Limanından ...’ya kadar taşınmasını ve buradaki ardiye hizmetini üstlenmiş buna ilişkin hizmet faturası dosyaya sunulmuştur.

Davaya konu mal faturasına göre emtianın ... teslim şartı ile satın alındığı anlaşılmaktadır. Bu satış türünde emtia gemi küpeştesini geçtikten sonra her türlü risk alıcıda olup buna göre dava dışı alıcının sigortalanabilir menfaatinin bulunduğu ve davacının TTK 1472. maddesi gereğince halefiyete istinaden aktif husumet ehliyetini haiz olduğu anlaşılmıştır.

Davalı taraf zamanaşımı definde bulunmuş ise de zamanaşımını düzenleyen TTK’nun 1246. Maddesinde TTK 1188. Madde hükümleri saklı tutulmuş olup, talep bakımından hak düşürücü süre öngörülmüştür. TTK 1188. maddesinde göre kısmi hasar ve geç teslim halinde taşıyana karşı açılacak davanın eşyanın teslim edildiği tarihten itibaren 1 yıl içinde açılmaması halinde hakkın düşeceği belirtilmiştir. Rücu hakkının ise teslim tarihinden itibaren 1 yıllık süreye malın teslim tarihinden itibaren işlemeye başlamakla birlikte hak sahibine ödeme yaptıktan sonra 90 günlük ek sürede kullanılması gerekmektedir. Somut olayda emtianın 08/05/2017 tarihinde hasarlı olarak tesliminin gerçekleştiği, davanın 20/03/2018 tarihinde hak düşürücü süre içerisinde açıldığı görülmüştür.

Davacı taraf yük hasarının taşıma sırasında davalıların sorumluluğunda meydana geldiği iddiasında olup, davalı ... hasarın kara taşıması sırasında meydana gelmiş olabileceğini, davalı ... ise hasarın deniz taşımasında meydana geldiğini ileri sürmüştür. TTK 1185. Maddesinde "Zıya veya hasarın en geç eşyanın gönderilene teslimi sırasında taşıyana yazılı olarak bildirilmesi şarttır.

Zıya veya hasar haricen belli değilse, bildirimin eşyanın gönderilene teslimi tarihinden itibaren aralıksız olarak hesaplanacak üç gün içinde gönderilmesi yeterlidir, Eşyanın zıya veya hasarı ne bildirilmiş ne de tespit ettirilmiş olursa, taşıyanın eşyayı denizde taşıma senedinde yazılı olduğu gibi teslim ettiği ve eğer eşyada bir zıya veya hasarın meydana geldiği belirlenirse, bu zararın taşıyanın sorumlu olmadığı bir sebepten ileri geldiği kabul olunur.

Şu kadar ki, bu karinelerin aksi ispat olunabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Hasar ilk kez antrepoda tahliye sırasında tespit edilmiş buna ilişkin 08/05/2017 tarihli hasar tutanağını düzenlenmiştir. Davalı ... ‘e hasar ihbarı 12/05/2017 tarihinde yapılmıştır. Deniz taşıması yönünden hasar ihbarı süresinde yapılmadığından hasarın davalıların sorumluluğunda meydana geldiğini ispat yükü davacı taraftadır.

Davacının talebi üzerine ...A.Ş. düzenlenen Ekspertiz Raporunda aktarma işlemleri sırasında içerisinde 99 Paket Klima ve Ekipmanı emtiası bulunan ... nolu konteynerin 08.05.2017 tarihinde saat 10:56 sularında ... / ...7plakalı TIR üzerinde tahliye edilmek içere antrepoya getirildiği, yapılan tahliye hazırlıkları sonrasında konteyner üzerindeki sağlam mühür açılarak konteyner kapakları açıldığında içerisindeki emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz çalışması neticesinde; konteynerdeki hasarın nakliyenin hangi aşamasında ne şekilde meydana gelmiş olduğuna dair kati bir bilgi veya bulgu olmadığı,

ancak konteyner üzerindeki darbe izlerinden konteynerin nakliyenin herhangi bir aşamasında ağır ve etkili bir darbeye maruz kalmış olduğu ve bu darbenin etkilerinin konteyner içerisinde yüklü bulunan emtiada yoğun şekilde açığa çıkmış olduğu,

emtianın yaklaşık 35 gün süren denizyolu nakliyesi sırasında aktarma limanlarında yapılan boşaltma, yükleme ve aktarma operasyonları sürecinde konteynerin bir yere çarptırılması (gemi bünyesi veya farklı bir konteynere) veya bir tarafına doğru düşürülmesi veya farklı bir konteynerin sigortalı emtianın yüklü bulunduğu konteynere çarpması neticesinde ... numaralı konteynerin almış olduğu darbe ile içerisindeki bir kısım emtianın hasarlanmış olabileceği yönünde görüş bildirilmiştir.

2 no.lu Davalı ... A.Ş.'nin sigortacısı ... A.Ş. nin talebi üzerine ...Hiz. A.Ş. tarafından hazırlanan Ekspertiz Raporunda ise tırda ve konteynerde hasar bulunmadığı, ...

Limanından ... 'nın Esenyurt'daki antreposuna yapılan 7 km'lik karayolu nakliyesinde de, konteynerin darbeye maruz kalacağı nitelikte bir trafik kazası olduğuna ilişkin belge bulunmadığı, hasarın tam olarak nerede ve nasıl meydana geldiğine ilişkin belge bulunmadığı, emtiadaki hasarın büyüklüğü ve niteliği dikkate alındığında, konteynerin dikey yönde ciddi bir darbeye maruz kaldığı konteynerde hasar bulunmadığından ve limanda konteyner kapakları mühürlü olup açılmadığından, konteynerin tıra yüklenmesi esnasında emtianın hasarlı olduğunun farkedilemediği,

limanlarda ... ya da ... gibi konteyner elleçleme ekipmanıyla boşaltma, yükleme ya da konteynerlerin liman içerisinde yer değişimi yapılması esnasında, konteynerin kaldırılıp, zemine ya da başka konteyner üzerine olması gerekenden daha sert biçimde konulması sonucu meydana gelebileceği belirtilmiştir.

Bu açıklamalara göre her iki ekspertiz raporunda da hasarın nedenine ilişkin bir tespit yapılmadığı görülmektedir.

07/01/2021 tarihli bilirkişi raporunda hasarın hasar ihbarının süresinde yapıldığı belirtilerek bu tespite dayanılarak hasardan davalıların sorumlu olduğu belirtilmiş ise de hasar ihbarı süresinde yapılmamış olduğundan anılan rapor hükme esas alınmamıştır.12/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda dava konusu klima ünitelerinin içerisinde bulunduğu kolilerin geminin seyri esnasmda karşılaşılan sarsılmalara karşı konteyner içerisinde muhkem şekilde istiflenmesi ve kolilerin/paletlerin kaymaması için gerekli sabitleme işinin tahta takozlar ve/veya gergi kayışları (spanzet) ve/veya hava yastıkları (airbags) kullanılarak sağlanması gerektiği,

ancak dosya içeriğinde mevcut fotoğraflardan, yükleme sonrasında yükün konteyner içerisinde kaymasını, devrilmesini önlemek için lashing ve sabitleme işlemlerinin yapılmamış olduğu , klima ünitelerinin kaymasını önlemek İçin gerekli tedbirlerin alınmadığı dava konusu konteyner içerisindeki emtianın uygun bir teknikle sabitlenmemesi nedeniyle oluştuğu belirtilmiş, 27/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda da hasarın nedenine ilişkin aynı tespitte bulunulmuştur.

Bu açıklamalara göre hasarın konteyner içerisindeki emtianın uygun bir teknikle sabitlenmemesi sebebiyle oluştuğunun kabulü gerekmektedir. Bu kabule göre konteyner içi istifin kim tarafından yapıldığı tespit edilmelidir.

12/07/2021 tarihli bilirkişi raporunda açıklandığı üzere konişmentolarda “...” kaydının yanında ... (...) ve“..." (yükleme, istif ve sayım yükleten tarafından gerçekleştirilir) kaydına da yer verilir. Bu durumda konteyner içi istifi yükleten tarafından yapılır ve taşıyana kapalı bir şekilde teslim edilir.

Yükün konteyner özelliklerine ve yapacağı yolculuğun şartlarına uygun olan bir konteynere, uygun şartlarda istiflemek ve paketlemek yükletenin sorumluluğunda olup taşıyanın sorumluluğu bulunmamaktadır. ... sayılı konişmentonun, taşımanın tamamı üstlenilmekle birlikte ...

Limanına kadar yapılan taşımaya ilişkin olarak düzenlenen seawaybill olduğu, bu konişmentoda anılan “...“kaydının yer aldığı, konteynerın ... (tam konteyner ) olduğu da dikkate alındığında ara konişmentoda bu kaydın yer almamasının sonuca etki etmeyeceği ve konteyner içi istifin yükleten tarafından yapıldığı, davalı taşıyanın istiften sorumlu olmadığı anlaşılmaktadır.

27/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda hasarın istiften kaynaklandığı belirtilmekle beraber yükleme sırasında mühür ile tahliye sırasındaki mühür numarasının farklı olması nedeniyle taşıyanın sabitlemeden sorumlu olduğu yönünde görüş bildirilmiş ise de taşımanın herhangi bir aşamasında mühür numarasının değişmesinin taşıyanı konteyner içi istiften sorumlu hale getirmeyeceği değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle hasarın konteyner içi sabitlemenin deniz taşımasına uygun yapılmamasından kaynaklandığı, konteyner iç istifinin yükleten tarafından yapıldığı, davalıların sabitlemeden sorumlu olmadığı anlaşılmış olup, hasarın davalıların sorumluluğunda başka bir nedenden meydana geldiği davacı tarafça ispatlanamadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır