İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/288 K.2022/153

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin deniz yoluyla yük taşınması işiyle iştigal eden uluslararası bir şirket olduğunu, ... numaralı 20’ dry konteyner muhtevası 20 kapalı paket marifetiyle, “... ...” emtiası olduğu beyan edilen yükün Şangay, Çin’den İstanbul’a taşınması için ... numaralı konişmento tanzim edildiğini, davalının denizcilik bu konişmento tahtında yük alıcısı olduğunu, yük alıcısı davalı, yükün teslimi için acente sıfatıyla ...

Türkiye’ye başvurduğunu, bunun üzerine ... numaralı yük teslim talimat formu (ordino) tanzim edildiği, davalı tarafından imza karşılığı teslim alındığını, davalı TTK.

Md 1203 uyarınca konteyner demurajı da dahil olmak üzere navlun ve tüm ferileri ve sair kalemleri ödemekle yükümlü hale geldiğini, müvekkilinin tarifesi uyarınca, konteynerin boşaltılarak müvekkiline iadesi için 21 serbest zaman verildiğini, ancak konteynerin müvekkiline iadesi ancak 03 Mayıs 2019 tarihinde gerçekleştiğini, bu suretle 205 günlük konteyner demurajı oluştuğunu, müvekkili tarafından davalıya gönderilmiş .. ve ... numaralı faturalara itiraz edildiğini, davalıya fatura bedellerinin ödenmesi için ihtarname gönderildiğini ancak ihtarname ile faturaya itiraz edildiğini beyanla,

... numaralı fatura bedeli olan 10.000,- ABD Doları’nın TBK. md. 99 uyarınca fiili ödeme günündeki rayiç üzerinden Türk Lirası karşılığının, faturadaki vade olan 05.09.2019 tarihinden fiili ödeme gününe kadar işleyecek bankalarca ABD Doları’na uygulanan en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Müvekkili Şirket'in aracı Firma olup, gerçek alıcının müvekkili Firma olmadığını. Konşimentoda da görüleceği üzere taşımaya konu emtiaların alıcısının ... San. Tie.

A.Ş.' olduğunu, Söz konusu emtianın gerçek alıcı tarafından çekilmemiş olup, çekilmemiş olan yüklerin prosedürü gereği millileştirildiğini, Bu hususun ilgili yerlerden müzekkere cevaplan geldiğinde ispat olunacağım; davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu üzere alıcı tahtında bulunan müvekkilinin teslim alınmayan ve tasfiye edilen yüklere ilişkin demuraj ücretinden sorumlu olmayacağını; aksi yönde kanaat oluşturulsa dahi, yukanda da beyan etmiş oldukları üzere çekilmeyen emtianın Gümrük Kanunu 177.

Maddesi hükmü gereği tasfiyeye girdiğini; bu aşamadan sonra müvekkili Firma'nın dava konusu konteynerlan davacı tarafa teslim etmesinin de mümkün olmadığını, 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun ifa imkansızlığı başlıklı 136.

Maddesinde " Sözleşme kapsamındaki tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borçlu o yükümlülüklerini yerine getirmekten kurtulur. " şeklinde hüküm tesis edilmiş olup, emtialar tasfiye sürecinde iken müvekkilinin emtiaların bulunduğu konteyneri tesliminin mümkün olamayacağını.

Bu sebeple milleşme sürecini de içinde barındıran 205 günlük demuraj bedelinin kabulünün mümkün olmadığını.Aynı zamanda talep edilen demuraj bedeli fahiş olup, demuraj konteynerin geç teslimden kaynaklı kullanılamaması sebebi ile oluşan cezai şart niteliğinden bir alacak olmasına rağmen konteynerin satın alma bedelinden kat ve kat fazla demuraj bedeli talep edilmesinin 6098 sayılı Borçlar Kanunu kapsamında hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil etmekte olduğunu Konteyner bedelinin çok üzerinde olan demuraj bedellerine İlişkin fatura bedeline bakılmaksızın bedelin makul olup olmadığı noktasında rayiç bedel araştırması yapılması gerektiğini

yukanda izah ettikleri sebepler nedeni ile haksız ve hukuka aykırı tanzim edilen davanın reddine yargılama gideri vc vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememizde açılan işbu davanın, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 11/09/2019 tarih, 2019/... Esas, 2019/... Karar sayılı gönderme kararı ile geldiği anlaşılmıştır.

Dava, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin olup olmadığı, emtianın gümrükten çekilip çekilmediği, çekilmiş ise ne kadar süre sonra çekildiğinin ve varsa Demuraj süresi ile taşıma dolayısı ile gerçekten demuraj ücreti ödenip ödenmediği, ödenmiş ise yapılan ödemenin rayice uygun olarak yapılıp yapılmadığı hususunda toplandığı görülmüştür.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişiler ... ve ... tarafından tanzim edilen 19/06/2020 tarihli raporda; Davalının taşıma işinde gönderilen olup, eşyanın teslimini talep ettiği ve TTK m. 1203 gereği demurajdan sorumlu tutulabileceği, Yukarıda adı geçen belgeye itibar olunması durumunda toplam 10.700 USD demuraj hesaplandığı; aksi kanaatte davacının demuraj hesabını ortaya koyması gerektiği, Taşıyanın tarifesinde demurajın günlük miktarının fahiş olduğundan söz edilemeyeceği; o yüzden rayiç demurajın araştırılmasının gerekmediği, Millileşme ile ilgili dosyada bilgi ya da belge bulunmadığına ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir.

Ancak bilirkişi ... 'a ulaşılamaması üzerine Mahkememizce heyetten çıkarılarak yerine ... iştirakine karar verilmiş ve bilirkişilerce tanzim edilen 06/07/2021 tarihli raporda, Davalının taşıma işinde gönderilen olup. eşyanın teslimini talep ettiği ve TTK m. 1203 gereği demurajdan sorumlu tutulabileceği, Toplam 10.700 USD demuraj hesaplandığı, Taşıyanın tarifesinde demurajın günlük miktarının fahiş olduğundan söz edilemeyeceği, ...

Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen belgede Konteynerin Millileştiği ile ilgili bir bilgiye rastlanılmadığından, edimin ifa edilememe durumu gösterir hukuki ya da fiili bir sebebin dosya kapsamında bulunmadığı değerlendirilmekle beraber, Türk Borçlar Kanunu'nun 136, 137 ve 138'nci maddelerince düzenlenen " ifa imkansızlığı" hükümlerinden davalı yanca yararlanılıp yararlanılamayacağına ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Tarafların beyan ve itirazları üzerine dosya bilirkişi kuruluna yeniden tevdi edilmiştir. Bilirkişi kurulu tarafından tanzim olunan 14/02/2022 tarihli raporda, Konteynerlerin tasfiyelik hale gelmesinin davalının sorumluluğunu etkilemediği, Davacının Demuraj Tarifesine göre Konteynerin Limana indirildiği 20.09.2018 tarihinden konteynerin içinin boşaltıldığı 02.05.2019 tarihine kadar yapılan demuraj hesabı ile 10.700,00 USD demuraj talep edebileceğine ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Dava dilekçesi , cevap dilekçesi, bilirkişi raporları ile dosya içerisinde bulunan tüm deliller bir bütün olarak düşünüldüğünde ;

Taşıtanı dava dışı ... Ltd , gönderileni davalı ... denizcilik olan ... konşimento ile ... nolu 12 adet 20 feet reeer (soğutmalı) konteyner ile politeirafloroetilen levha emtiasının Şangay limanından ludwigshafen ekspress ... isimli gemi ile İstanbul limanına taşındığı anlaşılmaktadır. Konişmentoya göre ... Ltd. 'nin fiili taşıyan, davalının gönderilen olduğu buna göre tarafların husumet ehliyetlerinin bulunduğu görülmüştür.

Dosyaya sunulu belgeler incelendiğinde davalı tarafa varış ihbarının yapıldığı, demuraj tarifesinin bildirildiği görülmektedir. Davacı taraf 06.08.2019 tarih 10.000 USD bedelli demuraj açıklamalı fatura nedeniyle alacağının bulunduğu iddiasında olup dosyaya sunulan bilirkişi raporunda konteynerların boş teslim edildiği 03.05.2019 tarihine kadar 10.700 USD demuraj bedeli oluşacağının belirtildiği görülmüştür.

Ambarlı gümrük müdürlüğünden gelen müzekkere cevabında söz konusu emtianın 04.12.2018 tarihinde tasfiyelik hale geldiği , 30.04.2019 tarihinde emtilarının satışının yapıldığı, 02.05.2019 tarihinde de konteyner içindeki emtianın boşaltıldığının bildirildiği , gümrükte eşya tasfiye sürecine girse dahi taşıyana konteynerin iade edilmesinin önünde engel bulunmadığı , tasfiye sürecine girmenin TBK 136 , 137, 138 maddeleri kapsamında ifa imkansızlığı olarak değerlendirilemeyeceği , süresinde iade edilmemenin sonuçlarına taşıyan değil eşya teslimini talep eden gönderilenin katlanması gerekeceğinden ,

kadrimatuf olan demuraj bedelinin taleple bağlı kalınarak kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır