İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/90 K.2022/173

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı-karşı davalı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının uluslararası taşımacılıkla iştigal ettiğini, davacının davalıya ait portakal emtiasının Türkiye'den Kanada'ya denizyolu ile taşınması işini üstlenerek gerçekleştirdiğini, davacının davalı için yaptığı taşımadan kaynaklanan bedelleri ödemediğini, davalı taşınması lalep edilen malların teslimi için yapılan taşımaya ilişkin olarak iki adet fatura düzenlendiğini, faturaların davalıya tebliğ edildiğini, 18.12.2017 tarihli ve ... numaralı 4.600 USD bedelli deniz navlun faturası, ikincisinin ise 29.12.2017 tarih ve ... numaralı 90 USD bedelli araç bekleme faturaları olduğunu, davalının herhangi bir ödeme yapmadığını,

alacağın tahsili amaçlı olarak davalı aleyhinde ... İcra Müdürlüğünün 2018 / ...

E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, takibin durduğunu, davalının taşımanın yapıldığını kabulle birlikte emtianın uygun taşınmadığı gerekçesi ile hasarlandığı iddiasında olduğunu, takibe konu 29.12.2017 tarih vc ... numaralı 90 USD bedelli faturanın araç bekleme faturası olduğunu, davalı varış ihbarına müteakip malı çekmediğini, malın bir süre gümrükte beklediği için bu faturanın düzenlenmesi gerektiğini, malın bir süre gümrükte davalının alıcısı tarafından bekletildiğini belirterek,

borca, faize ve ferilere ilişkin itirazın iptalini ve takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere % 40 icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davalı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı-karşı davacı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde özetle.

Davalının Kanada'daki müşterisine 21,200 kg'lık portakal sattığını, nakliye şirketi olan davacı ile anlaşarak deniz yoluyla göndermek islediğini, taraflar arasında mail yolu ile iletişim kurulduğunu, davalının 08.12.2018 tarihti mail ile taşınacak portakalların bulunduğu konteynern +4 derece vc % 90 nem koşullarını haiz olması gereklisini belirterek davalı ile taşıma hususunda anlaşmaya varıldığını, davacı konteyner üzerine san etiketle bu koşulları yazdığını, davalının müfterisine teslim edilen portakalların yerinde yapılan inceleme sonucu zıya uğradığını, davacı tarafından paylaşılan ...

Ekspertiz raporunda inceleme gerçekleştirildiğini, davalının müşterisinin surveyorlanmn hazır bulunduğu vc incelemede portakalların çok kötü bir kondisyonda olduğunun belirtildiğini, davacının rapor içeriğinde paletlerin üzerindeki sıcaklıkların ölçüldüğünü iddia etmiş ise de ölçülen portakalın ıç sıcaklığı olduğunu, paletlerin soğutucuya konulmuş soğutucunun sıcaklığının -0,3 ila -0,4 arası ölçüldüğünü, paletlerin konteynerden boşaltılarak soğutma odasına konulması vc konteynerlerin gemiye alınması sebebiyle konteyner sıcaklığını ölçemediklerini belirttiklerini, ürün denetmenlerının ...

Başkanlığı davalının ihraç edilecek bu portakallarının 11.12,2017 tarihinde denetimini yaptığını, kontrol sonucu uygunluk belgesi verdiğini, bu belgede portakalların 1 Sınıf kaliteye sahip olduğunun yazılı olduğunu, konteyner üzerindeki davacı yanca yapıştırılan sarı renkli etikette bu konteynerin olması gereken koşulların yazılı olduğunu, konteyner üzerindeki dijital ekranın kapalı olduğunu, konteyner da elektrik olmadığını, davacının zıyaa uğrattığı yük nedeniyle TTK 1199 md. Uyarınca navlun bedeli talep edemeyeceğini, davanın reddinin gerektiğini,

davalının gümrük belgeleri faturada cinsi ve değen yazılı portakallar nedeniyle zarara uğradığını, zararın kapsamı 12.02.2018 tarihli yazısında belirtildiğini, 12.020 USD portakal bedeli, 2,504,02 USD portakalların paket, kutu maliyeti, 1.270.72 USD taşıma komisyon ücreti, USD ekspertiz bedeli, 9.000 USD müşteri ... 'in mahrum kaldığı satış karı nedeniyle uğradığı zarar, tazmini gereken zararlar olduğunu, portakalların geri getirilmesi maliyeti karşısında, Kanada'da imha edilmesi alternatifi makul olduğundan ve imhası da bu bedele tabi olduğundan yaklaşık 4.000 Kanada Doları zararının tazmini gerektiğini,

ayrıca müvekkili şirketin ürünlerin alıcısı ile 5 yıllık çerçeve anlaşması yaptığını, bu anlaşma için seyahat, numune gönderimi ve diğer masrafları yaptığım, ilk ürün gönderiminde başarısız olunması nedeniyle alıcının da muhatapları ile sorun yaşadığından çerçeve anlaşmasının yürürlülük imkanının kalmadığını, müşterinin 12.02.2018 tarihli ihtar/mektupta bu durumu bildirdiğini, bu nedenle masrafların ve sözleşmenin geçersiz hale gelmesi nedeniyle uğranılan zararların davacı-karşı davalıdan tazmini gerektiğini, sayılan zararların bir kısmının belirsiz nicelikte olduğunu belirterek davanın reddini,

davalının uğradığı tüm zararlara ilişkin döviz cinsinden USD olarak belirlenecek, şimdilik 38.271,46 USD tazminat bedelinin USD mevduatına uygulanan en yüksek faiz oranında, ürün teslim tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalıya ödenmesini, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin davacı tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Ortaca Asliye Hukuk Mahkemesinden aldırılan talimat raporunda özetle; Davalı ticari defterlerinde yapılan inceleme sonucu; davacı ... LTD.ŞTİ.'nin davalı ... Tic. Ltd. Şii 'nden Toplam (4.690 USD) 18.127,16TL alacaklı olduğu ancak Ana dava açısından davacı tarafın talep ettiği navlun ve araç bekleme faturalarından davalının sorumlu olup olmadığı, karşı dava açısından emtianın ziyamda sorumluluğun hangi tarafta olduğu, davalı-karşı davacının talep edebileceği tazminat miktarı hususunda; Taşıma lojistik ve hasar uzmanı ile emtia uzmanı gıda mühendisinin yapacağı teknik tespitler sonucu, mali müşavirin tespitte bulunabileceği belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle. Kurulumuzda bulunan uzman bilirkişinin zararın sebebine ilişkin değerlendirmeleri çerçevesinde, meydana gelen zarardan davacı/karşı davalının sorumlu olduğu, malın bedeli konusunda mal faturasının esas alınıp alınmayacağı hususunda takdirin mahkemeye ait olmak üzere, zıyaa uğrayan dava konusu emtianın değerinin 7.420 USD olarak kabul edilebileceği,

davadışı alıcı ... 'in davalı/karşı davacı ...'dan talep ettiği zarar kalemleri ... tarafından davacı/karşı davalı taşıyandan talep edilmişse de her bir zarar kaleminin gerek mevcudiyeti gerekse miktarı ispatlanmak gerektiğinden ve anılan zarar kalemlerine yönelik bir kanıt sunulmadığından bu hususta bir değerlendirme yapılamayacağını, dava konusu olayda portakal yükü taşıyanın sorumlu olduğu bir sebeple zayi olduğundan davacı/karşı davalı taşıyanın, 4.600 USD navlun alacağını talep edebileceği,

araç bekleme ücretinin neye göre hesaplandığı dosya içeriğinden anlaşılamadığından bu hususta bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığını belirtmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, alınan ek raporda özetle; Dosya üzerinde yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda, ilk raporda varılan sonucun değiştirilmesini gerektiren bir husus tespit edilemediği belirtilmiştir.

Asıl dava; deniz navlunu açıklamalı faturalar nedeniyle başlatılan icra takibine itirazın iptali, karşı dava yük hasarına nedeniyle tazminat isteğine ilişkindir.

... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde davacı tarafça davalı aleyhine 9.12.2017 tarih 4.600 USD bedelli navlun, açıklamalı ve 30.12.2017 tarih 90 USD bedelli araç bekleme açıklamalı toplam 4690,00 USD fatura alacağının tahsili istemiyle takip başlatıldığı, davalı tarafın itirazı üzerine takibin durduğu, davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davaya konu ... Sayılı konişmento tahtında davalıya ait portakal emtiasının İzmir Limanından ... Limanına taşındığı, sunulan mail yazışmalarına göre taraflar arasında navlun sözleşmesinin kurulduğu, davacının davalı adına navlun faturası düzenlenlediği, buna göre davacının akdi taşıyan, davalının yükleten konumunda oldukları görülmüştür.

Davacı taraf söz konusu taşıma nedeniyle navlun ücreti alacağının tahsilini talep etmiş, davalı ise 20/04/2019 tarihli cevap ve karşı dava dilekçesi ile dava konusu emtianın ziyaa uğradığını belirterek 38.271,46 USD zarar bedelinin tazminini talep etmiştir.

TTK m.1193 vd. hükümlerine göre, navlun ödemesini isteme hakkı taşıyana ait olup davacının taşıyan olduğu ve taşımanın yapıldığı dosya kapsamı ile sabittir. Fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti düzenleyene ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini ve alacağını kanıtlamak zorundadır.

Davalının sözleşmesel ilişkiyi inkâr etmesi durumunda davacının öncelikle aralarındaki akdi ilişkiyi ispat etmesi gerekmektedir.

Taraflar tacir olup yapılan defter incelemesi sonucunda alınan bilirkişi raporlarında dava konusu faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun belirtildiği, davacı ve davalı tarafın ticari defterlerinin örtüştüğü, davalı tarafça süresinde faturalara itiraz ettiğine ya da faturaları iade ettiğine dair delil ve belge ileri sürülmediği dikkate alındığında, davacı tarafın faturalara dayalı alacağının varlığını HMK'nın 222. maddesi uyarınca ve taşımaya ilişkin kayıtlarla ispatlamış olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı vekili TTK 1199/1 maddesi gereğince taşıyanın navlun ücreti talep edemeyeceğini ileri sürmüş ise de TTK m 1199/1 maddesinde " boşaltma süresinin sonuna kadar bir kaza sonucunda zıyaa uğrayan eşya için navlun ödenmez ve peşin ödenmiş ise geri alınır" düzenlemesi bulunmaktadır. Düzenlemede açıkça kazadan söz edilmekte olup, kaza taşıyanın ve adamlarının kusuru dışında bir sebep olarak anlaşılmaktadır.

Hasarlı şekilde ya da gecikmeyle teslim edilmesinin taşıyanın navlun alacağı üzerinde bir etkisi bulunmadığından asıl davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Davalı/karşı davacı yük hasarı nedeniyle davacı dışı alıcı ... tarafından kendisinden talep edilen zararı davacı taşıyandan talep etmektedir. TTK 1188. Maddesinde " Eşyanın zıyaı veya hasarı ile geç teslim halinde taşıyana karşı her türlü tazminat istem hakkı 1 yıl içinde yargı yoluna başvurulmadığı taktirde düşer" düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda yükün 08/01/2018 tarihinde hasarlı olarak teslim edildiği, karşı davacı tarafından 21/03/2019 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğu ve karşı dava harcının 29/04/2019 Tarihinde yatırıldığı anlaşılmış olup hak düşürücü sürenin geçtiği görülmektedir. Karşı davacı cevap dilekçesinde davalı tarafın oyalama stratejisi ile hareket ettiklerinin kuvvetle muhtemel olduğu yönünde beyanda bulunmuş ise de buna ilişkin bir iddia ileri sürülmemiş ve delil de sunulmamıştır.

Buna göre davacı tarafın 6102 sayılı TTK'nın 1189.maddesinde ifade edildiği şekilde taşıyıcı tarafından dava süresini kaçırması yönünde oyalandığına yönelik ispata elverişli somut bir delil bulunmadığından benzer nitelikteki olaya ilişkin ... Hukuk Dairesinin 2019/... Esas 2019/... Karar sayılı ilamı da dikkate alınarak karşı davanın hak düşürücü süre yönünden reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

ASIL DAVADA

a-Karar harcı olan 1.717,20 TL'den peşin alınan 453,33 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.263,87 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

b-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olan ( 504,13 TL ilk harç 3.250,00 TL bilirkişi-talimat ücreti ve 118,9 TL posta masrafı ücreti olmak üzere toplam) 3.873,03 TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

c-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

d-Davacı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,

e-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.320,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

f-Bakiye gider avansının kesinleşmeye müteakip talep halinde taraflara iadesine,

KARŞI DAVADA

a-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 3.884,17 TL den karar harcı olan 80,70 TL nin mahsubu ile fazla alınan 3.803,47 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine, b-Davalı vekili için takdir edilen 5.100,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine, c-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, d-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ... Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.05/04/2022

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır