İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/109 K.2021/434

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin sigortalısı ...nin Suudi Arabistan’da faaliyet gösteren ...

İsimli firmadan 66 ton galvanizli sac satın aldığını ve bu emtiaların .../...'de bulunmakta olan alıcı firma ...'a teslimi hususunda, teslimatın denizyolu ve karayolu taşımacılığı gerektirmesi göz önünde bulundurularak, denizyolu taşımacılığı sonrasında ...’na ulaşan emtiaların karayolu taşımacılığı ile alıcı firmanın proje sahasına teslim edilebilmesi için Davalılardan ... Ltd. Şti. ile anlaşıldığını, emtiaların 26/11/2018 tarihinde diğer davalı ... ... Nak.

A.Ş.'ye ait gemiye yüklenerek Suudi Arabistan'dan ...'a sevk edildiğini, emtiaların alıcı firmaya ulaşmasından sonra bir kısmının hasarlı ve kullanılamaz durum olduğunun tespit edildiğini ve 21.919,44.USD ödeme yapıldığını, halefiyet ilkesi gereği rücu haklarının olduğunu, dava dışı sigortalıya ödenen bedelin tahsili için .. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının sigortalısının davaya konuşa sözleşmesine taraf olmadığını, bu nedenle aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkili firmanın başlatılan icra takibinin tarafı olmadığını, dolayısıyla işbu davanın tarafı olmayacağını, bu nedenle pasif husumet itirazlarının bulunduğunu, müvekkili yönünden arabuluculuk sürecine başvuruda bulunulmadığını, hak düşürücü ve zamanaşımı yönünden itirazları bulunduğunu, yetki itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemelerin Hamburg Mahkemeleri olduğunu, davaya dayanak olarak sunulan sigorta sözleşmesinin geçersiz olduğunu,

taşıyanın sınırlı sorumluluğunun bulunduğunu, iddia edilen hasarın taşımanın hangi aşamasında meydana geldiğinin belli olmadığını, yükün sovtaj değerinin tahsil edilip edilmediği hususlarının belli olmadığını beyanla davanın öncelikle aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeni ile reddine, milletlararası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeni ile reddine ve her halükarda davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkememiz 09/11/2021 tarihli duruşma ara kararı ile davalı ... Loj. Ltd. Şti. Yönünden davanın tefrik edilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

Dava, davacı sigortalısına ait emtiaların Deniz Taşıması esnasında hasarlandığı iddiası ile sigortalı şirkete ödenen hasar tazminatının rücuen davalılardan tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup Uyuşmazlığın konusunun;Tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı icra dairesinin yetkili olup olmadığı Milletler arası yetki itirazının yerinde olup olmadığı sigorta sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, geçerli bir sözleşme uyarınca ödemenin yapılıp yapılmadığı, hasara ilişkin süresinde ve geçerli bir ihbarın bulunup bulunmadığı,

usule uygun hasar tespitinin yapılıp yapılmadığı ve hasarın deniz taşıması esnasında meydana gelip gelmediği, hasarda davalının sorumlu olup olmadığı ve hasarın miktarının tespiti noktasında toplandığı görülmüştür.

... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı icra takip dosyası incelendiğinde, alacaklı ... A.Ş. Tarafından borçlular ... Gemisine izafeten Acentesi ... ... Nak. A.Ş. aleyhine 13/11/2019 tarihinde icra takibine başlandığı, borçluya ödeme emrinin 20/11/2019 tarihinde tebliği edildiği, borçlu tarafından 27/11/2019 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunulduğu, eldeki davanın ise, 10/03/2020 tarihinde İİK 67 maddesi gereği 1 yıllık süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davalı vekilince davaya konu taşımanın icra edildiği konşimentoda bulunan yetki kaydı nedeniyle mahkememizin Milletlerarası yetkisizliği itirazında bulunulmuş olmakla. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yer itibariyle yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde, taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşmaları mümkündür.

Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilir. MÖHUK 47. madde hükmüne göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması, uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekir.

Dosya kapsamından, davadışı sigortalı ...AŞ tarafından yurtdışından ithal edilen galvanizli sac emtiasının dava dışı ...'ye teslimi hususunun davacı sigorta şirketi nezdinde 26/11/2018 tanzim tarihli ve ... numaralı nakliyat sigorta poliçesi ile sigortalandığı, ... Limanı'ndan ... ... Limanına taşımasının davalı ...'a ait ... numaralı konşimento tahtında ... isimli gemi ile yapıldığı, taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentonun taşıyıcı ... adına acente olarak ...

Saudi Limited tarafından imzalandığı, ...'ın yabancı bir şirket olduğu, taşıyıcı şirket ile geminin yabancı olması ve emtiaların Suudi Arabistan- ... taşımasının ifa edilmesi nedeniyle uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, konişmentonun arka sayfasında taşıma şartları 24. bölümünde yer alan yetki klozu ile taşıma sözleşmesinin uygulanmasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda yetkili mahkemenin ise Hamburg Mahkemeleri olduğunun kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır.

Yabancı unsur taşıyan uyuşmazlıkların çözümünde yetkili kanunun tayininden önce çözümü gereken sorun açılan davada mahkemenin milletlerarası yetkisinin bulunup bulunmadığı hususuna ilişkin olduğundan (Aysel Çeliker/Bahadır Erdem, Milletlerarası Özel Hukuk, Sayfa 19) uygulanacak hukuktan önce yetki konusunun karara bağlanması gerekmektedir.

MÖHUK 47.maddesinde yer itibari ile yetkinin münhasır yetki esasına göre tayin edilmediği hallerde taraflar arasında yabancılık unsuru taşıyan ve borç ilişkisinden doğan uyuşmazlığın yabancı bir devlet mahkemesinde görülmesi konusunda anlaşma yapılması mümkündür. Yetki şartı taraflar arasındaki ilişkiyi düzenleyen sözleşmeye ayrı bir madde olarak konulabileceği gibi ayrı bir sözleşme olarak da düzenlenebilecektir.

Anılan hükme göre yetki şartının geçerli olması için uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıması, Türk Mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmemiş olması ile uyuşmazlığın borç ilişkisinden doğması gerekmektedir.

Eldeki dosyada somut uyuşmazlığın yabancılık unsuru taşıdığı, taşımanın hiç bir aşamasının Türkiye ile bağlantılı olmadığı, dosyaya sunulan sigorta poliçesi kapsamında sigortalı hak sahibinin dava dışı ... olduğu, yetki kaydının bulunduğu konşimento tahtında emtiaların sigortalıya teslim edildiği ve hasar tazminatı ödemesinin de buna göre yapıldığı, dava konusunun Türk mahkemelerinin yetkisinin münhasır yetki esasına göre düzenlenmiş bir konuya ilişkin olmadığı, (Yargıtay 11 Hukuk Dairesi'nin, 22/06/2020 tarihli, 2019/3799 Esas ve 2020/3051 Karar sayılı ilamına karşılık taşıma akdine davalının Türkiye acentesinin aracılık ettiğine ilişkin dosyada herhangi bir delil bulunmadığından)

deniz taşımasından yani akdi ilişkinden kaynaklandığı, konişmentonun arka yüzünde bulunan yetki klozunun halefiyet hükümlerine göre davacı sigorta şirketini bağladığı, konişmentodaki yetki şartına göre somut uyuşmazlık yönünden Hamburg Mahkemesinin yetkili olduğu kanaatine varıldığından, davalı vekilinin milletlerarası yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır