İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/123 K.2022/21

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Çin menşeli ... firmasından 18/09/2019 tarihli, 3.400,00USD bedelli "su aratma filtre sistemi" satın aldığını, malların ... (Çin) limanından İstanbul Limanına ... ...

Loügistics şirkteti ile taşındığını, davalının Türkiye yerleşik acente sıfatı ile ifa yardımcısı olarak yer aldığını, konşimentoda "freight prepaid" kaydı bulunduğunu, navlun ücretinin peşin olarak ödendiğini, davalı tarafından daha sonra dokümantasyon ücreti ve terminal ücreti adları altında ücretler talep edildiğini, müvekkili tarafından işbu bedellerin "İhtirazi Kayıt"la ödenmek zorunda kalındığını, ödenen bu bedelin iade edilmemesi üzerine ... İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki müvekkili firmanın acentasının yüklemiş olduğu mal ile ilgili davacıdan talep edilen tutarlar ın'konteyner liman masrafları, konteyner boşaltım ücretleri ve Çin limanındaki yükleme ücretleri olduğunu, davacı yükleyicisi bu kalemlerin davacı tarafından ödenmesi şartıyla müvekkile acentesiyle anlaşıldığını ve bu nedenle yükleme/boşaltma masraflarının davacıdan talep ve tahsil edildiğini, davacının, ödememesi gerektiğini iddia ettiği "konteyner liman masrafları, konteyner boşaltım ücretleri ve Çin limanındaki yükleme ücretleri" ile ilgili iddia ve taleplerinin muhatabının,

müvekkili firma değil davacının yükleyicisi olduğunu, davacının muhatabının müvekkili olmadığını bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, Davacı tarafından dava konusu malı teslim alabilmek için ihtirazi kayıt ile ödendiği ifade olunan dökümantasyon ücreti, parsiyel servis ücreti ve tahliye ücreti gibi ücretlerden sorumluluğun hangi tarafta olduğu noktasında toplandığı anlaşılmıştır.

... . İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının ... olduğu, borçlusunun ... ...Ltd. Şti. olduğu, 28/11/2019 tarihinde 1.082,54USD (6.213,78.TL) ve 180,54.TL olmak üzere toplam 6.394,32.TL nin tahsili için takibe geçildiği ve ödeme emrinin borçluya 03/12/2019 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin 04/12/2019 tarihli itiraz dilekçesi ile takibin durduğu, iş bu davanın 17/03/2020 tarihinde İİK Md. 67 uyarınca 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizce resen seçilen bilirkişi ... tarafından tanzim edilen 07/09/2021 tarihli raporda, Dava konusu emtianın CİF tipi teslim şekli ile satılmış olmasının davacı ile davalı acente bakımından dava konusu masraflardan kimin sorumlu olacağı hususunda dikkate alınamayacağı, Davalının 07/05/2020 havale tarihli dilekçesinden, davalının dava konusu taşıma bakımından acente sıfatıyla hareket ettiği ve uyuşmazlık konusu fatura bedellerinin davacı tarafından ödendiği hususlarında bir ihtilaf bulunmadığı,

Konişmentonun ibrazı karşılığında eşyanın teslim edilmesinin ve konişmentoyu ibraz eden kişinin haklı hamil olup olmadığının araştırılmasının, taşıyanın TTK m. 1230'dan kaynaklanan bir yükümlülüğü olduğu; taşıyanı temsilen bu yükümlülükleri yerine getiren acentenin bunu ek bir hizmet olarak nitelendirip ücret talep edemeyeceği; taşımaya ilişkin belgelerin tasnif edilmesi ve saklanmasının da acentenin gönderilene karşı verdiği bir hizmet olmadığı;

b. konişmentoda yer alan ... kaydı uyarınca konteyner yük istasyonunda yükün konteynerden boşaltılmasına ilişkin masrafların gönderilene ait olduğu kararlaştırılmışa da gerek boşaltma (tahliye) masrafının gerekse terminal ücreti ve parsiyel servis ücretinin dâvâlı acente tarafından ödendiğine ilişkin bir belge sunulmadığından bu ücretlerin davacıdan talep ve tahsil edilmesinin yerinde olmadığına ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirmiştir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, ilgili yerlere yazılan müzekkerelere verilen yazı cevapları, bilirkişi raporu ve dosyada bulunan tüm bilgi ve belgeler bir bütün olarak değerlendirildiğinde ; Dava dışı satıcı .... Ltd. tarafından davacı adına düzenlenmiş olan 18/09/2019 tarih ve ... numaralı fatura ile su arıtma sistemi emtiasının 3.400 USD bedel ile peşin ödeme kaydıyla ve CİF tipi teslim şekli ile davacıya satıldığı anlaşılmaktadır.

CİF tipi teslim şeklinde satıcı eşyanın deniz yoluyla taşınmasına ilişkin navlun sözleşmesini akdetmekle yükümlüdür. Malın satıcı tarafından teslimi eşyanın gemiye yüklenmesi ile gerçekleşir ve hasar bu anda alıcıya geçer. Satış sözleşmesi navlun sözleşmesinden bağımsız bir sözleşmedir ve navlun sözleşmesinin tarafları bakımından satış sözleşmesi değil navlun sözleşmesi belirleyicidir.

Bu bakımdan CİF kaydının konişmentoya dercedilmesi, satış sözleşmesinde alıcı ile satıcı arasında kararlaştırılmış hususların, satış sözleşmesinin tarafı olmayan taşıyana ve onun acentesine karşı ileri sürülebileceği anlamına gelmez. Açıklanan nedenlerle dava konusu emtianın CİF tipi teslim şekli ile satılmış olmasının, davacı ile davalı arasındaki davaya konu masraflardan kimin sorumlu olacağı hususunda dikkate alınmamıştır.

Dosyada bulunan ... numaralı konişmentodan, yükletenin "... ..."; gönderilenin "..."; ihbar adresinin "..."; gemi adının "..."; yükleme limanının "..."; boşaltma limanının "İstanbul"; paket sayısı ve tipinin "2 paket"; teslimat için başvuru "... Taşımacılık"ğın olduğu, 27/09/20019'da ...'da düzenlenen konişmentoda ayrıca "..." ile "navlun peşin ödenmiştir" kaydının yer aldığı , dosyaya sunulan ... Bankası'na ait 05/11/2019 işlem tarihli dekonttan, davacının davalıya 1.082,54 USD ödediği; ...'a ait 05/11/2019 işlem tarihli dekonttan ise 180,54 TL ödediği anlaşılmıştır.

Dosyada bulunan ve davalı ... Taşımacılık tarafından davacı adına düzenlenmiş olan 6/11/2019 tarihli ve ... ve ... numaralı faturalar incelendiğinde dokümantasyon ücretinin KDV dahil 180,54 TL; terminal, parsiyel servis ve tahliye ücreti KDV dahil 1.082,54 USD olduğu anlaşılmıştır.

Dokümantasyon ücreti yönünden yapılan değerlendirmede ; uygulamada bu bedel, eşyanın gönderilen tarafından teslim alınabilmesi için konişmentonun ibrazı üzerine konişmentonun incelenmesi, gönderilenin haklı hamil olduğunun tespit edilmesi, taşımaya ilişkin belgelerin tasnif edilmesi ve saklanmasının karşılığı olarak talep ve tahsil edilmektedir. Konişmentonun ibrazı karşılığında eşyanın teslim edilmesi ve konişmentoyu ibraz eden kişinin haklı hamil olup olmadığının araştırılması taşıyanın TTK m. 1230'dan kaynaklanan bir yükümlülüğü olduğundan taşıyanı temsilen bu yükümlülükleri yerine getiren acentenin bunu ek bir hizmet olarak nitelendirip ücret talep etmesi mümkün değildir. Bu sebeple dökümentasyon ücretinin davacıdan talep ve tahsil edilmesi yerinde değildir.

Terminal ücreti, parsiyel servis, tahliye ücretleri yönünden yapılan değerlendirmede ise : taşıyanın taşıma borcunun ifasına yönelik olarak taşıyanın acentesi tarafından yapılan iş ve işlemlerin ücretlerinin gönderilenden talep edilmesi mümkün değildir. Acente ancak taşıyanla arasındaki acentelik ilişkisi gereği verdiği hizmetler dışında gönderilene bir hizmet sunarsa bunun bedelini talep edebilir.

Bu takdirde sunulan hizmetin ne olduğunu ortaya koymak ve buna İlişkin ödemeyi davacı hesabına yapmış olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Dosyaya sunulu tüm bilgi ve belgelerin incelenmesiyle ; davalının, terminal ücreti, parsiyel servis ve tahliye adı aldında talep ettiği ücretlerin ilişkin olduğu hizmetlere yönelik bir açıklamada bulunmadığı, cevap dilekçesinde bunların konteyner liman masrafı, konteyner boşaltım ücreti ve yükleme masrafı olduğunu ileri sürdüğü, dosyaya sunulu konişmentoda ... (açılımı: ...) kaydının bulunduğu ,bu kayda göre konteynerin konteyner yük istasyonuna getirilmesinden sonra boşaltma masraflarının gönderilene ait olduğu,

konişmentodaki bu kayda göre konteynerden eşyanın boşaltılması masraflarının gönderilenden talep edilebileceği fakat bu masrafların talep edilebilmesi için acente tarafından gönderilen hesabına yapılan boşaltma masraflarının belgelendirilmesi gerektiği, dosya içerisindeki evrakların incelenmesiyle davalının bu masraf kalemlerini somut bir şekilde belgelendiremediği anlaşıldığından davalının bu talep ve tahsil kaleminin de haksız olduğuna kanaat getirilerek davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuş,

Davacı yanın icra inkar tazminatına ilişkin talebinin değerlendirilmesinde ise; icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için alacağın likit bir alacak niteliğinde olması gerekir. Genel bir kavram olarak, likit alacak tutarı belli, muayyen, bilinebilir, hesaplanabilir alacaktır.

Likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek, miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurlarının bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilecek durumda olması gerekir. Bu koşullar yok ise likit bir alacaktan söz edilemez.

(YHGK 17/10/2012gün 2012/9-838-715 sayılı İlam) Somut olayda, davalı tarafından tespit edilebilir bir alacak söz konusu olduğundan, davacının icra inkar tazminatı talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır