İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/141 K.2022/27

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket ile davalı arasında 22.03.2019 tarihinde sefer çarteri ilişkisinin kurulduğunu, kurulan ilişki kapsamında toplamda 10.000 mts dökme üre yükünün Mersin Limanından, Nikolaev(Ukrayna) limanına ...

IMO no.lu ... isimli gemi ile taşınması hususunda tarafların anlaşmaya vardığını, Mersin Limanından yük alan geminin 07.04.2019 tarihinde Nikolaev limanına vardığını, aynı gün hazırlık bildiriminin düzenlenerek yük acentesine ve davalı şirkete bildirildiğini, 08.04.2019 tarihinde starya/ boşaltma süresinin başladığını, yükün tahliyesinin fiilen 09.04.2019 tarihinde başladığını ve 25.04.2019 tarihinde tamamlandığını, Tarafların yükleme ve boşaltma sürelerinin bağımsız olduğunu kararlaştırdıklarını ve gemiden günlük tahliye edilecek yük miktarının 3.000 mts boşaltım yapılacağı hususunda tam bir mutabakata vardıklarını,

starya süresinin geçmesi sebebiyle sürastarya süresinin işlemeye başladığını ve geminin 18.04.2019 tarihinde demuraja girdiğini, tarafların günlük 4.000 USD demuraj ücreti kararlaştırdıklarını, buna göre müvekkilinin davalıdan 29.686 USD demuraj alacağının oluştuğunu, oluşan alacağın davalıya bildirildiğini, oluşan bu alacağa ilişkin olarak davalının müvekkiline 10.000 USD ödemeyi teklif ettiğini, bu tutarın müvekkili tarafından kabul edilmediğini, taraflar arasında yapılan müzakereler sonucunda müvekkilinin, hemen ödenmesi koşuluyla demuraj alacağını 20.000 USD'ye indirdiğini,

buna istinaden de davalı adına 20.000 USD tutarlı fatura tanzim edildiğini, davalının tanzim edilen bu fatura bedelini de ödemediğini, bunun üzerine müvekkili tarafından davalıya ... Noterliğinden 02.10.2019 tarihli ihtarnamenin keşide edilerek 29.686 USD tutarındaki tüm demuraj bedelinin ödenmesinin ihtar edildiğini, ödeme yapılmaması üzerine davalı aleyhine, ....İcra Müdürlüğü'nün 2020/...

E. sayılı dosyası üzerinden 29.686 USD asıl alacak, 624,43 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 30.130,63 USD alacağın tahsili için takip başlatıldığını, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek, davalının ... İcra Müdürlüğü'nün 2020/... E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline ve davalının %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının iddia ve taleplerinin müvekkili şirket yetkilileri tarafından imzalandığını ve müvekkili şirketi bağlayan sözleşmesel bir dayanağının bulunmadığını, davacının mail ile gönderdiğini iddia ettiği 20.000 USD tutarlı faturanın, müvekkili tarafından 04.11.2019 tarihinde ...

Noterliğince tanzim edilen ... no.lu ihtarnamesi ile davacıya iade edildiğini, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen 30.10.2019 tarih ve ... no.lu 9.686 USD bedelli ikinci faturanın gönderildiğini, bu faturanın da 21.11.2019 tarihinde İstanbul 2.Noterliğinin ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile iade edildiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan yazışmalarda müvekkilinin borcu kabul ettiğini belirttiği yazıların müvekkili şirket tarafından ya da şirket yetkilisi tarafından yapılmadığını belirterek davanın reddini ve davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasındaki sefer çarteri ilişkisinden kaynaklanan sürestarya alacağının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup, uyuşmazlığın taraflar arasında sefer çarteri anlaşmasının bulunup bulunmadığı, sürestarya talep edilmesi bakımından taraflar arasında bir anlaşmanın olup olmadığı, buna göre davacının sürestarya bedeli talep edip edemeyeceği ve varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır

06/12/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Hukukı Tavsif ve değerlendirmenin tamamen mahkemeye ait olmak üzere tüm dosya kapsamı ve tarafların sunmuş olduğu yasal ticari defterler üzerinde yapılan incelemede; dosyada mevcut e posta yazışmalarına göre ve taşımanın fiilen gerçekleşmesi karşısında taraflar arasında bir sefer çarteri ilişkisi bulunuduğu, davalı tarafın davacı taşıyana 30.666,60 USD tutarında demuraj ücreti ödemekle yükümlü olduğunu beyan etmişlerdir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi kapsamında, dosyada çözülmesi gereken ilk uyuşmazlık taraflar arasında bir taşıma (sefer çarteri) ilişkisinin bulunup bulunmadığı hususudur. Zira davalı vekilince icra dosyasına sunulan itiraz dilekçesi ile borcun sebebine itiraz edilmiş ve mahkememiz dosyasına sunulan cevap dilekçesi ile de davalı şirket yetkilileri tarafından imzalanmış, davalı şirket için bağlayıcı bir sözleşmenin bulunmadığı itirazında bulunulmuştur.

Hukukumuzda navlun sözleşmeleri, kuruluşları bakımından şekil şartına bağlanmamışlardır. Navlun ilişkisi kurulması için tarafların bu hususta rızalarının uyuşması sözleşme kurulması bakımından yeterlidir. Bu doğrultuda dosya kapsamında bulunan e posta yazışmaları ile taraflara ait ticari defter kayıtlarına göre Mersin Limanı'ndan Nikolaev Ukrayna Limanı'na, ... gemisi ile 10.000 mton dökme üre yükünün taşımasının gerçekleştiği hususu sabittir.

Dosya kapsamında taraflara ait ticari defter kayıtları üzerinde yapılan inceleme ile, taraflar arasındaki hesaplaşmanın (iş bedeli ve ödemesi) USD olarak kararlaştırıldığı, raporda açıklandığı hali ile taşımaya ilişkin olarak davacı tarafından davalı adına 02/04/2019 tarih, ... no.lu, 146.331,25 USD tutarlı ve “ ...

GEMİSİ MERSİN LİMANINDAN NIKOLAEV(UKRAYNA) LİMANINA 10.000 MT DÖKME ÜRE NAKLİYESİ NAVLUN” içerikli navlun bedeli faturası tanzim edildiği, navlun bedelinin davalı tarafından 05.04.2019 tarihinde ödendiği ve taraflar arasında navlun bedeli konusunda herhangi bir çekişmenin olmadığı, taraflar arasındaki çekişmenin, 18.04.2019 -25.04.2019 tarihleri arasında oluşan 29.686 USD demuraj bedelinden oluştuğu tespit edilmiştir.

Taraflar arasında yapıldığı iddia edilen görüşme sonrasında demuraj bedeline ilişkin olarak davacı ve davalı yetkilileri asında 08/07/2019 tarihinde yapılan görüşmeye ilişkin olarak, davacı tarafından hazırlanan ve ....com adresinde ... ve ... 'a gönderilen e-posta metninde, “... Bey ile ... beyin bu sabah yapmış oldukları telefon görüşmesine istinaden anlaşmış oldukları demuraj faturası ekte tarafınıza sunulmuştur.

Ödemenin kısa süre içerisinde yapılmasını rica ederiz.” Bilgilerinin yer aldığı ancak e-posta içeriğinde anlaşmaya varıldığı belirtilen demuraj bedeline ilişkin bir bilgi yer almadığı gibi yapılacak ödemeye ilişkin bir vadenin de belirlenmediği görülmüştür.

Yine davacı vekilince dosyaya ibraz edilen 31/05/2019 tarihli yazışma içeriklerinden, 10.000 USD ödeme teklifinde bulunularak dosyanın kapatılmasının davalı tarafça teklif edildiği ancak davacının bu durumu kabul etmediği anlaşılmaktadır.

Buna göre, her ne kadar davalı taraça, davacı ile aralarındaki navlun sözleşmesi kabul edilmemişse de, davalı yanca taşımaya ilişkin navlun faturasının ödenmiş olması, taşımanın fiilen gerçekleştiği hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaması ve davacı tarafça dosyaya ibraz edilen davalı imza ile kaşesini havi sözleşme bir arada değerlendirildiğinde, davalı vekilinin taraflar arasında davalıyı bağlayıcı bir sözleşme bulunmadığı savunması yerinde görülmemiştir.

Davacı vekilince taraflar arasında sözleşmenin dosyaya ibraz edilmesi, fiilen taşımanın da ifa edilmiş ve sözlemede belirlenen bedel doğrultusunda düzenlenen navlun faturasının davalı yanca ödenmiş olması karşısında sözleşmenin, davacı tarafça dosyaya sunulan şartlarda kurulduğu mahkemece kabul edilmiştir.

Zira davalı vekili taraflar arasındaki sözleşmeyi kabul etmemekle birlikte, şirket yetkilileri tarafından imzalanmış sözleşme bulunmadığı savunması dışında, dosyaya sunulan delillere karşın savunmasını destekler açıklama ve delillerin dosyaya sunmamıştır.

Davalı şirket yetkilileri imza örnekleri doğrultusunda sözleşmenin yetkili temsilci tarafından imza edilip edilmediği hususu mahkemece araştırılmamıştır, zira dosyaya sunulan sözleşme konusu taşımanın fiilen ifa edildiği ve bedelinin davalı yanca ödendiği tespiti sonrası sözleşmenin yetkili temsilci tarafından imza edilmemiş olma ihtimalinde dahi, işin yapılması ve bedelinin ödenmesi karşısında davalı yanca zımni bir kabulün olduğu mahkemece değerlendirilmiştir.

Davacı ile davalı arasında bir navlun sözleşmesinin bulunduğu kabulü sonrasında, davaya konu süresterya alacağı talebinin yerinde olup olmadığı hususunun incelenmesi gerekmiştir.

Sefer çarteri sözleşmelerinde yükleme/boşaltma faaliyetleri sebebiyle sarf edilecek zamana ilişkin düzenlemelerin yer almasının mutat olduğu bilirkişilerce açıklanmıştır. TTK” da da starya ve sürastarya sürelerine ilişkin esaslar düzenlenmiştir. TTK m. 1153 hükmünde yükleme limanında starya süresine ilişkin esaslar. TTK m. 1154 vd. hükümlerinde ise yükleme limanında sürastarya süresine ilişkin esaslar düzenlenmiştir.

Diğer taraftan boşaltma limanında starya süresine ilişkin düzenlemeler TTK m. 1169 hükmünde, boşaltma limanında sürastarya süresine ilişkin düzenlemeler de TTK m. 1170 vd. hükümlerinde yer almaktadır. Buna göre, starya kanunen beklenilmesi gereken süredir. ... ise, taraflarca kararlaştırılmış olması halinde staryanın bitmesinden sonra başlayan süreyi ifade etmektedir.

Boşaltma süresi bakımından kanun koyucu, sözleşme ile taraflara kanuni düzenlemelerin aksini kararlaştırabilmesine imkan tanımıştır.

Davacı ... Ltd. Şti. (...) ile davalı ... Dış Ticaret A.Ş. arasında 22.03.2019 tarihinde kurulan Charter Party”e (sefer charter'i) istinaden 02.04.2019 tarihinde ... Konşimento tahtında ... gemisine Nikolayev/Ukrayna'da tahliye edilmek üzere Mersin limanından 10.000 mton dökme üre yükü yüklenmiştir. Navlun peşin olarak ödenmiştir.

Sözleşme ve sözleşmenin kurulma aşamaları e-mail yoluyla gerçekleşmiş olmakla, yapılan sözleşme hükümleri uyarınca taşıyan yükleme limanında yüke girmiş ve anlaşma yapılan yük miktarını alarak tahliye limanına varıp gerekli hazırlık mektubunu vermiştir. Hazırlık mektubu 07.04.2019 tarihi ve Pazar günü saat 16:00 dan önce verilmiş olup geminin yanaşması tahliye için talimat bekleme süreci nedeniyle 09.04.2019 tarih ve Salı günü saat 03:54'te yanaşmak için demir almıştır.

Gemi tahliye için limana yanaşıp formaliteleri tamamladıktan sonra 09.04.2019 tarih ve Salı günü saat 17:00'da draft ölçümüne müteakip yüzer vinç ve yük mavnalarının hazırlıklarının başlaması ile starya süresi başlatılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre, bilirkişilerce ayrıntılı olarak hesaplama yapılmıştır.

Buna göre 184 saat sürastarya süresi hesap edilmiş ve yine taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine göre, davacı tarafça 30.666,6 USD sürastarya talep edilebileceği açıklanmıştır.

Mahkemece dosyaya sunulan bilirkişi raporu açıklamaları ve vardığı kanaat itibarı ile mahkemece hükme ve denetime elverişli bulunmuş ve bilirkişi raporu doğrultusunda yapılan hesaplama ile dava dilekçesindeki talep gereği davacının 29.686,00 USD sürastarya alacağı bulunduğu kabul edilmiştir. Davacı vekilince dosyaya sunulan ihtarname dikkate alındığında, davalının 14/10/2019 tarihinde temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek, davacının 528,33 USD işlemiş faiz talebi de yerinde görülmüştür. Son olarak davaya ve takibe konu alacak, davalı tarafça likit ve belirlenebilir kabul edildiğinden davanın kısmen kabulü ile davalı aleyhine icra inkar tazminatı ödenmesine ilişkin aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır