İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/245 K.2022/24

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kurtarma Ve Yardımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin ...-1 isimli servis motorunun sahibi olduğunu, teknenin 04/05/2017 yılında ... 19. Noterliği'nin ... yevmiye nolu, 04/05/2017 tarihli kira sözleşmesiyle ...

Denizcilik-...'a kiraya verildiğini ve işleten olarak kendilerine teslim edildiğini, kiracı ...'ın tekneyi satın almak istediğini beyan ettiğini ve satılması için anlaştıklarını, para ödenmesinin akabinde satış işlemlerini gerçekleştirmek üzere tarafların mutabık kaldığını, fakat akabinde para ödemesi gerçekleşmeden kiracının teknenin kayıp olduğunu, çalınmış olabileceğini müvekkiline ve savcılığa bildirdiğini, müvekkili tarafından teknenin Yat Sigorta poliçesiyle davalı tarafa sigortalandığını, müvekkilinin 05/10/2017 tarihinde davalı ... şirketine hasar ihbarı yaparak zararının karşılanmasını talep ettiğini,

davalı ... şirketinin 23/10/2017 tarihli yazısıyla müvekkilinin hasar tazminat talebini reddettiğini, bunun akabinde taraflarınca ... ... İcra Müdürlüğünün 2018/..

Esas sayılı dosyasıyla davalı aleyhine takip başlatıldığını, davalı şirketin haksız ve kötüniyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini ve takibin durmasına sebebiyet verdiğini belirterek, şimdilik 100,00 TL üzerinden itirazın iptaline, takibin devamına ve davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Mahkemenin işbu dava açısından yetkili olmadığını, müvekkilİ şirketin ticari merkezinin ... İstanbul olduğunu, sözleşmeye aracılık eden aracının adresinin ise ... olduğunu, davaya konu rizikonun da davacı tarafın beyan ve iddiasına göre ...

Yakası olduğunu, dava konusu edilen sigorta poliçesinin özel şartlar bölümünde teknenin yalın olarak kiraya verilmesinin teminat kapsamı dışında olduğu açık olarak belirtildiğini, ayrıca poliçeye ek Enstitü Yat Klozları 8.1 maddesinde de teknenin satılması durumunda satılması veya yeni sahibine devredilmesi durumunda sigortacı tarafından sigortanın devamı yazılı olarak kararlaştırılmadıkça satış, devir veya değişiklik tarihinden itibaren sigortanın geçersiz olacağı belirtildiğini,

tarafların teknenin satışı konusunda anlaşmış hatta fatura dahi düzenlenmiş olup fiilen de yeni maliki elinde bulunduğundan klozda belirtilen durum söz konusu olup teminatın sona erdiğini, resmi olarak satış işleminin tamamlanmamış olmasının sonuca etkili olmadığını, teknenin kiracı/işleteni ve yeni maliki olan ... ın ...

Cumhuriyet Başsavcılığında müşteki sıfatı ile vermiş olduğu ifadesinde ...'ın kaptan olarak ...'ı bekçi olarak işe aldığını, bunların tekneyi kaçırdıklarını düşündüğünü ve bunlardan şikayetçi olduğunu belirttiğini, bu beyandan da açıkça görüleceği üzere hadisede bir hırsızlık söz konusu olmayıp rızaen teslim ve buna dayalı olarak emniyeti suistimal iddiasının mevcut olduğunu, emniyeti suistimal şeklindeki hasarın ise sigorta teminatı kapsamında bulunmadığını, diğer bir anlatımla hırsızlık sigortası genel şartlarında tanımlandığı şekli ile bir hırsızlık söz konusu olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Dosya, ... ... ATM'nin 2019/... E. 2019/... K.sayılı yetkisizlik kararı üzerine mahkememize gönderilerek eldeki esas numarasını almıştır.

Dava; davacıya ait servis motorunun çalındığı beyanı ile davalı sigortalı şirketinden sigorta tazminatının tahsili talebi ile başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davası olup Uyuşmazlığın konusunun; davaya konu çalınma hadisesinin sigorta teminatı kapsamında olup olmadığı ve buna göre davalı ... şirketinin sigorta tazminatı ödeme sorumluğu bulunup bulunmadığı ile varsa davacı alacağının miktarının tespiti hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

... ...Müdürlüğü'nün 2018/... esas sayılı icra dosyasının incelemesinde; alacaklısının davacı ... olduğu, borçlusunun davalı ... Sigorta AŞ olup, 294.075,00 TL asıl alacak ile 6.961,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 301.036,12 TL'nin tahsili için 09/01/2018 tarihinde takibe geçildiği, ödeme emrinin 15/01/2018 tarihinde tebliğ edildiği, 16/01/2018 tarihinde itirazın edildiği, davanın yetkisiz mahkemede 15/10/2018 tarihinde İİK nun 67.maddesi gereğince davanın bir yıllık hak düşürücü sürede açılmış olduğu anlaşılmıştır.

25/10/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda özetle;...-0 numarlı “YAT SİGORTA POLİÇESİ” ile “...” isimli teknenin 11.05.2017-2018 Tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı ...Ş tarafından sigorta teminatı altına alındığını, sigortalı ... teknesinin 04.05.2017 tarihli kiralama sözleşmesi ile yalın olarak personelsiz davadışı ... 'a kiralandığını, poliçe özel şartlarında teknenin ancak kendi personeli ile kiralanması haline teminat verildiğini, bu hali ile talebin teminat kapsamında bulunmadığını, davacının gerçekleşen rizikoyu ispat mükellefiyetinin olduğunu,

poliçenin düzenlendiği ve uygulama önceliğine sahip ... ... nolu klozun 9.2. md. kapsamında hırsızlık rizikosunun gerçekleştiği hususunun dosyada ispat edilemediğini, teknenin kiracısı ...'ın rizikoya için açıklamalarına göre teknenin personeli tarafından kaçırıldığını, bu durumda emniyeti suistimalden bahsedileceğini, sigorta teminatında rizikonun varlığından bahsedilemeyeceğini, teknenin davacı adına malikliğinin devam ettiğini, TTK 1001 md. belirtilen resmi devir şartının gerçekleşmediğini, TTK 1423. md. düzenlemesine göre, sigortacının sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını,

sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerinden oluşan aydınlatma yükümlülüğünü sigortalıya karşı yerine getirmese dahi sigortalının sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etmemiş ise sözleşmenin poliçede yazılı şartlar ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlar kapsamında yapılmış olacağından, davacı sigortalının bu hususta itirazının bulunmadığı nedeniyle düzenlenen poliçede yeralan özel şartların bağlayıcı olacağını beyan etmişlerdir.

Dosya konusu ihtilafta, davalı ... şirketine YAT SİGORTA POLİÇESİ ile sigortalı bulunan ... -1 teknesinin kiracı işleten yedinde bulunduğu sırada çalınma iddiası ile sigorta tazminatının ödenmesi istenmiştir. “...” isimli teknenin malikinin davacı ... olduğu, teknenin davalı ... şirketine sigortalı bulunduğu, poliçenin geçmişe yürürlü olarak 23/05/2017 tarihinde tanzim edildiği, poliçe başlangıç tarihinin 11/05/2017olduğu, poliçe düzenlendiği tarihte teknenin tekne maliki davacının yedinde bulunmadığı, dosyaya sunulu .... Noterliğinin 04.05.2017 T. ... Yev. Numaralı Kira Sözleşmesi ile 6 ay süre ile dava dışı ... isimli şahsa personelsiz olarak kiralandığı, bu hususun poliçe tanzimi sırasında sigorta şirketine beyan edilmediği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Teknenin kiracı ... yedinde bulunduğu sırada, 11/09/2017 tarihinde çalındığı iddiası ile ... C.Başsavcılığına şikayet dilekçesi verildiği, tekneyi çalan kişilerin, işleten tarafından kaptan olarak işe alınan ... ve bekçi olarak işe alınan ... olduğunun iddia edildiği, şikayet dilekçesinde “emniyeti suistimal suretiyle hırsızlık” isnadının yapıldığı, Savcılık tarafından müşteki sıfatıyla tekne kiracısı olan ...'ın 15/09/2017 tarihinde alınan ifade tutanağında.

“29/08/2017 tarihinde yaklaşık 6 aydır kiralık olarak kullandığım dilekçem ekinde tam bilgileri yazılı ... isimli teknede kaptan olarak çalışmak üzere yine dilekçemde bilgileri yazılı ...'ı kaptan olarak çalışmak üzere, ...'ı bekçi olarak işe aldım. Yaklaşık 4 gündür en son ... Limanında bulunan teknem kayıptır. Ben ... ve ... isimli şahısların teknemi kaçırdıklarını düşünüyorum, söz konusu tekneyi 29/08/2017 tarihinde satın aldım.

Ancak henüz adıma tescil işlemleri gerçekleştiremedim.” Şeklinde beyanda bulunmuştur.

... C.Başsavcılığı 25/05/20218 tarihinde ... Soruşturma numaralı dosyasında ... K. Numarası ile Emniyeti Suistimal suçu bakımından Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği; karar gerekçesi “şikayete konu olaya ilişkin müştekinin kayıp iddiası dışında teknenin kaçırıldığına dair herhangi bir delil, tespit bulunmadığı” şeklinde belirtilmiştir.

Davaya konu tekneye ait ... Liman Başkanlığı tarafından verilen 09/05/2017 tarihli Denize Elverişlilik Belgesi'nde işleten değişikliği sebebi ile belgenin yeniden düzenlendiği ve işleten olarak kiracı ...'ın kayıtlı olduğu anlaşılmıştır. Dosyada bulunan T.C. ... 19. Noterliği tarafından tasdik edilmiş olan 04.05.2017 tarihli kira sözleşmesinde. Servis motorunun 04.05.2017 tarihinden itibaren 6 ay süre ile aylık 10,000.00 TL kira bedeli ile ...'a kiralandığı görülmektedir.

Kiralama sözleşmesinde yer alan “ÖZEL KOŞULLAR: Kira süresince personel, yakıt, SGK, yemek vs. masraflar kiracıya aittir.” Şeklindeki madde düzenlemesi dikkate alındığında, kiralama şartlarında teknenin personel, yakıt, yemek, harçlar vb. masraflarının kiracıya ait olması durumu teknenin çıplak (yalın) olarak kiraya verildiğini göstermektedir. Kiralama işleminin yat sigortası öncesinde yapıldığı anlaşılmıştır.

Tekne ... tarafından kiralandıktan sonra personel ile donatılmıştır. 25.08.2017 tarihli tutanak şeklinde yapılan “İş Sözleşmesinde” gemici olarak ... ve ... adlı şahısların işe başlatıldığı belirtilmiştir. Yine kiracı tarafından ... adlı şahsında bekçi olarak işe alındığı savcılık tutanağında belirtilmektedir. Buna göre teknenin kira süresi boyunca ... tarafından personel dahil işletildiği görülmektedir. Dosyada davaya konu teknenin Davacı tarafından kiracı ...

Denizcilik ...'a satışma yönelik 29.08.2017 tarihinde 250,000.00 TL olarak düzenlenen tekne satış faturası olduğu görülmekle birlikte; ... 15.09.2017 tarihli savcılık ifadesinde tekneyi 29.08.2017 tarihinde satın aldığını fakat kendi adına tescil işlemlerini gerçekleştirmediğini belirtmiştir.

Dosyaya sunulan Sigorta Poliçesi şartları incelendiğinde; ... -0 numaralı “Yat Sigorta Poliçesi” ile “...” isimli teknenin 11/05/2017-2018 Tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı ...tarafından sigorta teminatı altına alındığı.

Sigortalı ... teknesinin 04/05/2017 tarihli kiralama sözleşmesi ile yalın olarak personelsiz davadışı ... 'a kiralandığı, poliçe özel şartlarında teknenin ancak kendi personeli ile kiralanması haline teminat verildiği, bu hali ile talebin teminat kapsamında bulunmadığı, davacının gerçekleşen rizikoyu ispat mükellefiyeti olduğu, poliçenin düzenlendiği ve uygulama önceliğine sahip ...

NO'LU Klozun 9.2. maddesi kapsamında hırsızlık rizikosunun gerçekleştiği hususunun dosyada ispat edilemediği, teknenin kiracısı ...”'ın rizikoya için açıklamalarına göre teknenin personeli tarafından kaçırıldığı, bu durumda emniyeti suistimalden bahsedileceği, sigorta teminatında rizikonun gerçekleşmesinin bu halde mümkün olmadığı, teknenin davacı adına malikliğinin devam ettiği, TTK 1001 maddesinde belirtilen resmi devir şartının gerçekleşmediği,

TTK 1423 madde hükmüne göre, sigortacı, sigorta sözleşmesine ilişkin tüm bilgileri, sigortalının haklarını, sigortalının özel olarak dikkat etmesi gereken hükümleri, gelişmelere bağlı bildirim yükümlülüklerinden oluşan aydınlatma yükümlülüğünü sigortalıya karşı yerine getirmese dahi sigortalı, sözleşmenin yapılmasına 14 gün içinde itiraz etmemiş ise sözleşme poliçede yazılı şartlar ve poliçenin ayrılmaz bir parçası olan genel şartlar kapsamında yapılmış olacağından, davacı sigortalının bu hususta itirazının bulunmadığı da dosya kapsamında sabit olduğundan,

düzenlenen poliçede yeralan özel şartların davacı bakımından bağlayıcı olacağı hususu da gözetilerek, davaya konu hadisenini poliçe teminatı altında bulunmadığı mahkemece kabul edilerek davanın reddine dair aşağıdaki hali ile karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır