İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/293 K.2022/684

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirket, yabancı merkezli bir firma olan ... ... ile arasındaki ticari ilişkiye binaen söz konusu firmadan İstanbul -... limanına teslim edilmek üzere ürün sipariş ettiğini, ürünlerin tesliminin ... İstanbul-... Limanında yapılacağı ... ... firmasının müvekkil şirkete kestiği 01.04.2018 tarihli faturada açıkça yer aldığını, ... ... firması ile teslim yeri olarak ...

İstanbul-... limanında anlaşılmış olmasına ve bu hususun taşıma evrakı ve şirket tarafından müvekkil şirkete kesilen faturada da sabit olmasına rağmen ürünler müvekkilin isteği dışında ... Limanı ordada ... geçici antrepoya indirildiğini, ...

Lojistik de ardiye rakamı olarak yine taraflarına 11.357.91 TL fatura kestiğini, müvekkil şirket ... ya aylık 4.000,00 TL ödeme ile depolama yaparken ürünlerin yanlış yere teslim edilmesi sonucu 11.357,91 TL ödemek zorunda kalmış ve 7.357,91 TL fazladan ödeme yaparak mağdur olduğu, bu talep edilen miktar ve yapılan ödemenin de hiçbir yasal dayanağı yoktur.

Ancak müvekkil ürünleri teslim alabilmek adına bu miktarları ödemek zorunda kaldığını, ayrıca, Hindistanda bulunan firma ... ...'in, İstanbuldaki işbirlikçi firması ... ltd. Şti.'dir.

Söz konuşu işbirlikçi, şirket yurtdışından sipariş edilen ürünler için taraflarına, haksız bir şekilde 2.684,00 USD gibi fahiş bir miktarda ordino ücreti fatura edildiğini, müvekkil şirketin uzun yıllardır basiretli bir şekilde ticari faaliyetini devam ettirmekte olup, yurt dışından ürün sipariş ettiği her ticari ilişkisinde ordino masrafı olarak 400,00 USD öderken, işbirlikçi şirket müvekkil şirketten 2.684,00 USD talep ettiğini, bu talebin herhangi bir yasal dayanağı olmadığını, şirket ile yapılan görüşmelere rağmen itirazlar sonuç getirmemiş olup, rakamda indirim sağlanmadığını ve ...

Tic. Ltd. Şti.'ne malları, teslim alabilmek için 2.684,00 USD ödeme yapılmak zorunda kalındığını, müvekkil şirket bu miktarı ödemesi dolayısıyla 2.284,00 USD zarara uğradığını, yapılan fazla ödemelere ilişkin: ... Ltd. Şti. aleyhine ... İcra Müdürlüğü 2018/ ... Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi de başlatılmış ve borçlu tarafça itiraz edildiğini belirterek itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı tarafın, dava dilekçesine ... firması ile ilgili ürünlerin teslim yeri olarak ... İstanbul- ... limanı belirlenmiş olmasına rağmen bilgileri dışında ... Limanı'na indirildiğini iddia etmiş olup davacının bu iddiaları gerçeklikten tamamen uzak olduğu, Şöyle ki, davacı şirkete 02.05.2018 tarihinde yazılı olarak ürünleri taşıyan geminin ...

Limanına geleceği müvekkil şirket tarafından bildirildiğini, nitekim, davacı şirket tarafından keşelenip imzalanan 02.05.2018 tarihli Ordino İhbarnamesinde tahliye limanının ... olduğu açıkça belirtildiğini, gemi tahliye edildikten sonra ve davacı şirket tarafından malzemelerini çektikten 1 ay sonra 05.06.2018 tarihinde müvekkil şirkete mail yoluyla ürünleri yanlış limana getirdiklerini belirtmiş bununla ilgili açıklama istediklerini ilettiklerini, geminin ve malzemelerin Ordino İhbarnamesinde belirtilen tahliye limanına getirilmiş olduğu açık olmasına rağmen müvekkil şirket tarafından yine mail yoluyla açıklama yapıldığını,

bu açıklamada daha önce davacı şirkete telefonda da belirtildiği üzere malin partiyel ve konşimento üzerinde de görülebileceği üzere ... kısmında ... olarak yazdığını, ... çıkışlı bir konteynere organize edilen ve parsiyel olan malzemeyi ...'a boşaltmanın Gümrük Kuralları gereğince de mümkün olmadığının belirtildiğini, 02.05.2018 tarihli davacı şirket tarafından imzalı ve kaşeli ...

İhbarnamesinde açıkça belirtilmiş olmasına ve tarafımızca defalarca kez davacı şirkete açıklama yapılmış olmasına rağmen davacı şirketin beyanlarına, tutumuna ve huzurda açmış olduğu davaya bir anlam verilemediğini, müvekkil şirket tarafından yurtdışından sipariş edilen ürürler için davalı şirkete fatura edilen ordino ücretinin fahiş olduğu ileri sürülemeyeceği, Kaldı ki, davacı şirketin iddia etmiş olduğu gibi 2.284,00-USD ödemesi sadece ordino ödemesinden ibaret olmadığını, Malzemeler ... olarak yurt dışından anlaşmalı geldiğini,

davacı şirketin dava dilekçesinde belirtmiş olduğu gibi 400,00- USD gibi bir rakamın getirdikleri malzemeye karşılık olarak ... yüklemede ödenmesi mümkün olmadığını, nitekim, davacı tarafından bu hususta sunulmuş olan bir bilgi ya da belge de bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/01/2020 tarih ve 2019/... Esas 2020/... K.sayılı dosyası davacı vekilinin talebi üzerine mahkememize gönderilmiştir.

Mahkememizce Gümrük Uzmanı ... , Uzakyol Kaptanı ... ile Taşıma alanında uzman ... tarafından aldırılan raporda özetle; 1*16,04,2018 tarih ve ... nolu çok araçlı taşıma konşimentoda ve 02.05.2018 tarihli ordino ihbarnamede, tahliye limanı ... olarak belirtildiği, ... nolu konteynerin ... olduğu, ... ic. A.Ş Ödenen ardiye ücretinden davalı ... San. Tic, A.Ş. sorumlu olduğu, davacının alacağının bulunmadığı, gümrük yönetmeliğinin 130. Maddesine göre eşyaların alıcısına teslim edildiği, uygulamada ordino ücretinden davalı ... Tic. A.Ş. sorumlu olduğu, ordino ücretinin fahiş olmadığı, davacının alacağının bulunmadığı belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora beyan ve itirazları doğrultusunda bilirkişilerden ek rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, alınan ek raporda özetle önceki raporda ki görüşlerini değiştirecek herhangi bir durumun olmadığı belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazları doğrultusunda yeni bir bilirkişi heyetinden rapor aldırılmasına karar verilmiş olup, aldırılan yeni raporda özetle.

İncelenen davacı şirkete ait 2018 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2018 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, incelenen davalı şirkete ait 2018 yılı ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve davalı şirketin 2018 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı ... Tic. Ltd.

Şti'nin, yükün teslim acentesi olduğu, yükün teslim yerinin konşimento kayıtlarına göre açıkça ...... olduğu, davalının ...... ye kadar oluşan ücretleri davacıdan talep edemeyeceği, buna bağlı olarak : Davalı'nın davacıdan dökümantasyon veya dökümantasyon düzeltme ücreti, THC ücreti (Terminal Handling Charge-Yükün Liman içinde gemiden tahliyesi sonrası CFS ye kadar elleçlenme ücretleri) gibi ücretleri talep edemeyeceği, konsalidasyon hizmet bedeli altında veya parsiyel konteyner hizmet bedeli adi altında 400 USD ücretin makul olduğu ve talep edebileceği, Davacı'nın ...

Antrepoya aylık 4.000,00 TL ödeme ile depolama yaptığının ispatlanmadığı belirtilmiştir.

Dava, deniz taşımasına ilişkin olarak ithalat liman içi hizmetler ve ardiye açıklamalı faturalar bedellerinin ödenmesi nedeniyle meydana gelen zararın tahsili isteğine ilişkindir.

Davacı tarafça davalı ... San. Tic. Ltd. Şti. ile dava dışı ... (... )LTD. aleyhine T.C. ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... Esas sayılı dosyası ile 7.357,91 TL Ardiye zararı, 12,70 TL işlemiş faiz olamak üzere toplam 7.370,61 TL alacak ile 2.284,00 USD ordino zararı, 5,26 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.289,26 USD alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı yanın borca itirazı üzerine takibin devamı isteği ile eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

Davacı taraf dava konusu konişmento ve mal faturasında tahliye limanının ... olarak gösterildiğini, ancak yükün ... Limanına getirildiğini, ... Limanında tahliye edilmesi nedeniyle fazladan ardiye ücreti ödendiğini, ayrıca ticari işlerinde 400,00 USD ordino öderken dava konusu taşımada 2.684,00 USD ödendiğini ileri sürerek fazladan ödenen 2.284,00 USD ordino ücreti ile 7.357,91 TL ardiye ücretini talep etmektedir.

Davacının satın almış olduğu emtianın ... nolu konteyner içinde ... sayılı konişmento tahtında ... Limanından ... Limanına taşınmış olup, konişmentoya göre davalı varma limanı acentesi, davacı taraf gönderilen konumundadır. Davacı tarafça fazla ödenen ardiye bedelinden sorumluluk bakımından yükün ... Limanına tahliyesinin haklı nedene dayanıp dayanmadığının tespiti gerekmektedir.

Dava konusu taşımaya ilişkin mal faturasının CIF teslim şeklinde düzenlendiği ve konişmentoda ... kaydının bulunduğu, buna göre navlun sözleşmesinin dava dışı satıcı tarafından kurulduğu anlaşılmaktadır. Satıcının davacı adına düzenlediği mal faturasında boşaltma limanının alternatifli olarak Haydarpaşa, ... ve ... gösterildiği görülmektedir.

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde tahliye limanı ... olan ... sayılı konişmentoyu sunmuş ise de fatura açıklamalarında yer alan konteyner numarası incelendiğinde anılan konişmentonun dava konusu taşımaya ilişkin olmadığı anlaşılmaktadır. Dava konusu taşımaya ilişkin olarak dava dışı ... LTD.tarafından ... sayılı ara konişmento ve ... tarafından ... sayılı ana konişmento düzenlenmiştir. Dava dışı satıcının yükleten, davalının varma yeri acentesi olduğu ve akdi taşıyan ...

LTD.tarafından düzenlenen ... sayılı ara konişmentoda tahliye limanı ... olarak gösterilmiştir. Yine akdi taşıyanın yükleten, davalı ... in gönderilen olduğu ... sayılı ana konişmentoda ise ara konişmento ile uyumlu olarak tahliye limanı Ambarlı olarak belirtilmiştir. Buna göre taşımaya ilişkin düzenlenen konişmentolarda tahliye limanının ... olmadığı görülmektedir.

Ara konişmentoda ..., varma yeri olarak gösterilmiş olup, tahliye limanı olarak gösterilmediği gibi, bu konişmentoya davacı taraf değildir. Davacının gönderilen olarak yükü teslim aldığı ... sayılı ana konişmentoda ...' a ilişkin bir kayıt bulunmamaktadır. Anılan konişmentoda tahliye limanı ... olarak gösterildiğinden yükün yanlış limana indirilmesinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Buna nedenle davacının yükün Kumporta indirilmesi nedeniyle ödediğini belirttiği ardiye ücreti zararını davalıdan talep edemeyeceği değerlendirilmiştir.

Davacı taraf ayrıca ordino ücretinin fahiş olduğu ileri sürmektedir. Davalı vekili ithalat liman hizmetleri açıklamalı fatura bedelinin Terminal Elleçleme ücreti 1.228 USD Konteyner iç boşaltma ücreti : 89 USD Ordino ücreti : 89 USD Giriş Özet Beyan ücreti 30 USD Manifesto ücreti. 177 USD Parsiyel servis ücreti 1.042 USD olarak hesaplandığını belirtmiştir.

16/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda konişmentodaki CFS kaydı nedeniyle davacından bu bedellerin talep edilemeyeceği ancak parsiyal yükleme olması nedeniyle makul bir konsolidasyon bedeli talep edebileceği belirtilmiştir. ... teslim şeklindeki mal faturasına göre varış yerindeki masraflardan alıcı sorumlu olacaktır.

TTK 1203. maddesinde " Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konişmento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konişmentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur." düzenlemesi bulunmaktadır.

Anılan hükme göre gönderilenin sözleşme veya konişmentoya göre ödemesi gereken alacaklar ile kendisi adına yapılmış masrafları ödemesi gerekmektedir. Davacı ile satıcı arasında CIF teslim şeklinde yapılan sözleşme gereği varma limanı masrafları gönderilen üzerinde ise de TTK 1203.

Maddesi hükmüne göre gönderilenin sorumlu olduğu bu bedellerin her bir taşıma için navlun sözleşmesi ve konişmento kayıtları doğrultusunda tespit edilmesi, navlun kapsamında kalıp kalmadığının değerlendirilmesi gerekmektedir. Davacı taraf yükü teslim aldığından konişmento kayıtları ile bağlıdır. Dava konusu ara konişmentoda parsiyal yükler için kullanılan CFS/CFS, ana konişmentoda ise tam konteyner yükü için kullanılan CY/CY kaydı bulunmaktadır.

Bu kayıtlar konteynerın, konteyner yük istasyonunda teslim edileceği anlamına gelmektedir. Buna göre yük varma limanında konteyner sahasına kadar taşıyanın hakimiyetinde ve navlun kapsamında olup gönderilenin bu alanından itibaren ortaya çıkacak masraflardan sorumlu olduğunun kabulü gerekmektedir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde faturalara konu ithalat terminal hizmetlerinin Terminal Elleçleme, Konteyner iç boşaltma ücreti, Ordino ücreti , Giriş Özet Beyan ücreti, Manifesto ücreti, Parsiyel servis ücretinden oluştuğunu belirtmiştir.

Davalı tarafın gönderilen konumundaki davacıdan talep ettiği bu masraf kalemlerinden Terminal Elleçleme, Konteyner iç boşaltma ücreti, Manifesto ücreti, Parsiyel servis ücreti liman sahası içerisinde konteyner sahasına kadar yapılan işlemlere ilişkin olup konişmentodaki kayıt gereğince bu masraflardan davacının sorumluluğu bulunmamaktadır.

Dava konusu bedellerden ordino ücreti ise niteliği itibariyle boşatma gideri olmayıp konişmentodaki CFS kaydından bağımsız olarak değerlendirilmesi gerekmektedir.

Ordino konişmentoya bağlı talimat niteliğinde belge olup konişmentoyu ibraz edenin haklı hamil olup olmadığının kontrol edilmesi ve yükün tesliminin sağlanması için yük teslim belgesi düzenlenmesi, taşıyan veya onu temsilen yetkili acentenin yükü teslim borcuna ilişkin olup buna ilişkin masrafın taşıyan ile acentesi arasındaki iç ilişkide değerlendirileceği anlaşıldığından taşıyanın bu bedeli talep edemeyeceği, yine giriş özet beyan ücreti de Gümrük mevzuatı kapsamında taşıyanın sorumluluğunda olduğundan davalının, navlun teferruatı niteliğinde olan bu masrafları talep edemeyeceği kabul edilmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle davacının davalıdan fazladan ödendiği belirtilen ardiye ücretini talep edemeyeceği, ancak ithalat liman hizmetleri açıklamalı fatura bedelinin iadesini talep edebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı taraf liman hizmetlerine ilişkin olarak düzenlenen 2.684,00 USD bedelli faturanın 2.284,00 USD lik kısmını talep etmekte olup takip bu miktar üzerinden başlatılmıştır.

Ancak dava, ardiye zararı olarak 500,00 TL ve ordino zararı 500,00 TL olmak üzerek kısmi dava olarak açılmıştır. Davacı vekilince sunulan 04/10/2022 tarihli ıslah dilekçesinde talep edilen miktarın 1979,00 USD olduğu belirtilmiştir. 25/10/2022 tarihli beyan dilekçesinde ise davayı alacak davasına dönüştürdüklerini belirterek 1979,00 USD karşılığı 36.750,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili ıslaha karşı sunmuş olduğu 25/10/2022 tarihli beyan dilekçesinde zamanaşımı definde bulunmuştur. TTK 1246. Maddesinde " 1188. madde hükmü saklı kalmak kaydıyla gemi kira sözleşmeleri ile zaman çarteri sözleşmeleri ve navlun sözleşmelerinden veya konişmentodan veya onun düzenlenmesinden doğan bütün alacaklar bir yılda zamanaşımına uğrar.

Bu süre alacağın muaccel olması ile işlemeye başlar." düzenlemesi bulunmakta olup ithalat liman hizmetlerinin navlun teferruatı niteliğinde olduğu anlaşıldığından TTK 1246. Maddesinde belirtilen 1 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanması gerekmektedir (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43. Hukuk Dairesinin 2021/1974 Esas 2021/1619 Karar karar sayılı ilamı).

Davaya konu fatura bedellerinin 30/05/2018 tarihinde ödenmiş olduğu, takibin 12/06/2018 de başlatıldığı, arabuluculuğa 30/05/2019 da başvurulduğu, sürecin 28/06/2019 da tamamlandığı, davanın 11/10/2019 da açıldığı, ıslah harcının 15/11/2022 tarihinde yatırıldığı görülmektedir.

Dava dilekçesinde talep edilen 500,00 TL yönünden ödemeden itibaren 1 yıl içinde takip başlatıldığından ve takiple kesilerek yeniden başlayan süre içinde dava açıldığından bu yönden davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir. Islah dilekçesi ile talep edilen 36.750,00 TL yönünden ise davanın alacak davasına dönüştürmüş olduğu da dikkate alındığında ödeme tarihinden ıslah tarihine kadar zamanaşımının işlemiş olduğu, davanın süresinde açılmadığı anlaşılmıştır.

Buna göre ithalat liman hizmetleri açıklamalı fatura nedeniyle davacının 500,00 TL yönünden talebinde haklı olduğu anlaşıldığından bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne, fazlaya ilişkin talebin zamanaşımı nedeniyle reddine, ardiye ücreti yönünden davalıdan talep koşulları oluşmadığından reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır