İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/319 K.2022/32

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ... Sigorta anonim şirketin nezdinde sigortalısı ... A.Ş tarafından toplam 22.100 kg ağırlığındaki 36 adet ... prekast emtiası alıcı American ... ...'ya sevk edilmek üzere ... ... firmasına satıldığını ve işbu emtia müvekkili tarafından nakliyat muhataralarına karşı ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigorta edildiğini, söz konusu emtialar taşıma işleri komisyoncusu sıfatı He davalı ... ...

A.Ş. firması ve "Safmarine" markası ile ticaret yapan Donatan ... A.Ş. sorumluluğunda ... numaralı konteyner içerisinde Maeresk Bulan isimli gemiyle Yarımca/Türkiye Limanından ... Mozambik Limanına taşınmak üzere yüklenmiş söz konusu taşıma, navlun faturası uyarınca taşıma işleri komisyoncusu sıfatına haiz bulunan davalı taraf ile ... numaralı konşimento uyarınca Donatan olarak yer aldığı sabit bulunan ... (...

A.Ş.) Şirketi sorumluluğunda gerçekleştirildiğini, davalı taşıma işleri komisyoncusu ile akdi sorumluluğunda gerçekleştirilen taşımada bahse konu emtialar ... numaralı konteyner içerisine tam ve sağlam olarak yüklendiğini fakat ... numaralı konişmento tahtında ... gemisi ile fiilen gerçekleştirilen taşıma neticesinde varma limanı olan .../Mozambik limanında yüklerin tahliyesi esnasında UHPC panellerin bir kısmının hasarlı olduğunun tespit edildiğini, anılan nedenler ile davalı taşıma işleri komisyoncusu ...

Şirketi ile ... numaralı konşimento uyarınca Donatan Safmarine Şirketi sorumluluğunda gerçekleştirilen taşımada malların alıcısına hasarlı şekilde teslim edilmesi nedeniyle müvekkili sigorta şirketi ... numaralı Nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında emtia hasarı kapsamında 20.699,78 TL Tazminat tutarını sigortalısı şirkete ödediğini, böylece davacı sigorta şirketi sigortalısı ...

Dış Ticaret ve Danışmanlık A.Ş. firmasının haklarına halef ve temellük eden olduğunu, somut olayda Yarımca/Türkiye limanından .../Mozambik Limanına kadar olan denizyolu taşımasının navlun faturası tahtında davalı taşıma işleri komisyoncusu ve ... numaralı konşimentoyu bizzat tanzim etmiş olan Donatan ... A.Ş. adına ... sorumluluğunda gerçekleştirildiği sabit olduğundan, müvekkili ...

Sigorta A.Ş., Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri uyarınca sigortalısının haklarına halef olarak borçlular aleyhinde icra takibi tarihindeki faizi ile birlikte toplam 22.170,60 TL tutarında ... İcra Müdürlüğü nezdinde 2019/... Esas sayısı ile müştereken icra takibi başlattığını söz konusu takibe karşı borçlu taşıma işleri komisyoncusu ...

Şirketi tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, böylece takip işbu borçlu açısından durdurulmuş olmasına rağmen ... numaralı konşimentoda Şirket anteti bulunan Safmarine Şirketi birden fazla sefer konşimento üzerinde dahi yer alan Şirket adresine tebliğe çıkarılan ödeme emrini teslim almaktan bilinçli olarak kaçınmış olduğundan bu borçlu açısından henüz tebligat işlemleri devam ettiğini, konşimento ... A.Ş. Şirketinin ticari olarak kullandığı ...

Markası ile imza edilmiş olduğundan somut olayda Fiili Taşıyan sıfatına haiz olduğu tartışmasız bulunan ... ( ...

A.Ş.) şirketine yapılacak tebligatlar neticesinde olası icra takibi itirazlarına karşı işbu dava somut uyuşmazlıkta zarardan bizzat sorumlu bulunan Donatan Şirkete de ayrıca yöneltileceğini belirterek icra takibine haksız itirazlarının iptali ile Müvekkil Şirket tarafından yapılmış olan tazminat ödemesinin davalı borçludan tahsil ile tarafımıza ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana geldiği iddia olunan hasarın taşıma esnasında olduğu iddia edildiğine göre sigortalının bundan zarar görebilmesi için satışın gerçekleşmemiş olması ve alıcının mal bedelini ... AŞ'ye ödememiş olması gerektiğini, konu taşımaya ilişkin olarak davacı tarafından dosyaya sunulan ...

A.Ş. tarafından dava dışı alıcıya düzenlenen faturalar incelendiğinde görüleceği üzere taşıma konusu emtianın teslim şekli CİF teslim şekli olarak kararlaştırılmış olup, CİF teslim şeklinde hasar ve zarar taşıma konusu emtia gemi küpeştesini aştığı andan itibaren dava dışı alıcıya geçtiğini, hiçbir şekilde davacının iddia ettiği hasarın varlığını kabul anlamına gelmemekle birlikte taşıma esnasında herhangi bir hasar meydana gelmesi durumunda bu hasara katlanma yükümlülüğü dava dışı alıcıda olduğunu,

CİF teslim şeklinin belirlendiği satışlarda taşıma konusu emtia gemi küpeştesini aştıktan sonra taşıma rizikolarına katlanma yükümlülüğü alıcıya geçtiği için sigortalının sigortalanabilir bir menfaatinin olmaması nedeniyle sigortacının halefiyetinden söz edilemeyeceğini açıkça belirtildiğini, işbu davanın aktif husumet ehliyeti eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının müvekkil şirketten tazminat isteme hakkının hukuken sona ermiş olması sebebiyle işbu davanın hak düşürücü süreye maruz kalmasından ötürü davasının usulden reddini talep etmiştir.

Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda özetle.

Davada tarafların aktif ve pasif husumet ehliyeti olduğu, sigortacı'nın sigortalısına yapmış olduğu ödeme geçerli bir sigorta sözleşmesine dayandığı, dosya içerisinde konteynerin dış yapısında bir hasar olduğuna dair tahliye limanında tutulmuş herhangi bir bilgi, belge veya tutanak mevcut olmadığı, konteynerde herhangi bir çarpma sonucu hasarlanmanın da olmadığı dolayısıyla konteynerin kendisinin tekniğine uygun bir şekilde taşındığı,

hasarın, dosyadaki mevcut belge ve bilgiler kapsamında konteyner içerisindeki emtianın uygun bir teknikle istiflenmemesi/sabitlenmemesi sebebiyle oluştuğu, emteanın konteyner içi İstifleme ve sabitlenmesinden Davalı Şİrket'in sorumlu olmadığı, 20.699,78 TL olarak hesaplanan hasar tutarının gerçekçi ve kadr-i marufunda olduğu, TTK nun 1185/1 maddesi uyarınca yasal süresi içerisinde İhbar yapılmadığı, dosya içerisinde emteanın varma limanına varış tarihi ve malların limana teslim edildiği tarih konusunda bilgi bulunmadığı,

ancak emteanın 6.9.2018 tarihinde teslim alındığı aynı tarihte şantiyeye getirildiği kabul edildiğinde, icra takibinin 23.8.2019 tarihinde başlatıldığından talebin hak düşürücü süre içinde yapıldığının değerlendirilebileceği belirtilmiştir.

Mahkememizce aldırılan 22/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ... Şirketinden mal bedelini tahsil edilmiş olduğu, bedelsiz olarak ikame mal gönderilmiş olduğuna ilişkin kayıt görülmediği belirtilmiştir.

Dava, nakliyat emtia sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Dava dışı sigortalı ... A.Ş tarafından satışı yapılan toplam 22.100 kg ağırlığındaki 36 adet ... prekast emtiasının alıcı ... firmasına satılarak ... ... firmasına ... sayılı konişmento tahtında sevkedildiği, konişmentoya göre fiili taşıyanın ... olduğu, davalı ... ... A.Ş.' nin navlun faturası düzenlediği görülmekle akdi taşıyan sıfatını haiz oluğu, emtianın nakliyat rizikolarına karşı ... numaralı nakliyat emtia sigorta poliçesi ile sigortalandığı, 06.09.2018 tarihinde tahliye için konteynerin kapısı açıldığında bir kısım emteanın hasarlı olduğunun tespit edildiği, ekspertiz incelemesi sonucunda tespit edilen 20.699,78 TL hasar bedelinin 12.04.2019 tarihinde davacı tarafça dava dışı sigortalısına ödendiği ve bu bedelin rücuan tahsilini talep ettiği görülmüştür.

Davacı tarafın geçerli sigorta sözleşmesine göre ve hukuken ödemesi gereken bir tazminatı ödediği ve bu anlamda halefiyetin gerçekleşip gerçekleşmediğinin öncelikle incelenmesi gerekmektedir.

Dosyaya sunulan 12/07/2018 tarihli faturaya göre, davaya konu satış ... ( ... ) yani “taşıma ve sigorta bedeli ödenmiş satış” niteliğindedir. Buna göre, taşıma sözleşmesi satıcı-gönderici tarafından yapılıp, alıcının taşıma sırasındaki hasar riskini karşılayacak sigorta poliçesinin de alıcı nam ve hesabına satıcı tarafından yaptırılması gerekmektedir.

CIP satışta hasarın alıcıya geçmesi nedeniyle rizikodan sonra sigortacının sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında sigortacının halefiyet hakkı doğacaktır. Somut olayda, davaya dayanak poliçede sigortalı, satıcı-gönderici olup böyle bir durumda satış yapan sigortalıya sigorta bedelinin ödenmesi, sigortalının mal bedelini tahsil edememiş olmasına bağlıdır.

Bu hususun tespiti bakımından dava dışı sigortalının ticari defter ve kayıtların incelenmesi neticesi aldırılan bilirkişi raporunda, mal bedelinin alıcıdan tahsil edildiğinin belirtildiği, bu durumda sigortalı satıcının sigortalanabilir bir menfaati bulunmadığından davacının alacağın temliki suretiyle dahi taraf sıfatını kazanamayacağı anlaşılmakla davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır