İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/419 K.2021/461

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalıya ait malların Çin'den İstanbul'a taşındığını, taşımanın tamamlanmasını müteakip yazılı ve sözlü bildirimlere rağmen yükü çekmediklerini, asıl taşıyan ... tarafından yansıtılan 4.860 USD demuraj faturasının ...'ye ödendiğini, bu tutara ilişkin olarak davalıya fatura kesildiğini ancak ödemenin yapılmadığını, ...

2.Noterliği kanalıyla ihtarname gönderildiğini ancak borcun ödenmediğini, bunun üzerine ....İcra Müdürlüğü'nün ... dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, borca itiraz edilerek takibin durduğunu, borca itiraz edilmiş olsa da takip sonrasında 5.000 TL (675 USD) ödeme yapıldığını, cari hesap ekstresine göre 3.790 USD alacaklı olduklarını beyanla; itirazın iptaline, %20 den aşağı olmamak üzere davalı tarafın icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Yetkili Mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, icranın yetkisiz icra müdürlüğünde başlatıldığını, taşımaya konu malların dava dışı “...”e ait olduğunu, demuraja sebebiyet veren firmanın kendileri olmadığını, dava dilekçesinde bahsi geçen ihtarnamenin kendilerine tebliğ edilmediğini, davacının döviz cinsinden talepte bulunmasının mümkün olmadığını, takip konusu faturanın 45.798,70 TL olduğunu, 06.05.2020 tarihli fatura sonrasında taraflar arasında süregelen ticari ilişki doğrultusunda; 07.05.2020 de 4.280,04 TL, 03.07.2020 de 5.000 TL, 07.08.2020 de 5.000 TL ve 04.09.2020 de 5.000 TL ödemelerin yapıldığını beyanla davanın reddini talep etmiştir.

Uyuşmazlığın konusunun;taşıma nedeniyle davacının davalıdan demuraj ücreti alacağının olup olmadığı, varsa miktarı ile demuraj ücretinin oluşmasında tarafların kusurunun olup olmadığı noktasında toplandığı anlaşıldı.

01/10/2021 tarihi bilirkişi raporunda özetle.

Davacı taşıyan ile Davalı taşıtan arasında navlun sözleşmesinin kurulduğunu, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetine haiz olduğunu, dava konusu yükü taşıyan geminin 22.01.2020 tarihinde ... limanına varmadığını, konteynerin 23.01.2020 tarihinde tahliye edildiğini, konteynerin 29.04.2020 tarihinde boşaltılmakla, gümrük işlemlerinin 29.04.2020 tarihinde bitirilmiş olduğunu, davacının 6.480,00 USD demuraj talebi olduğunu ancak fiili taşıyan tarafından düzenlenen ve davacı tarafından dava dışı fiili taşıyana ödenen demuraj bedeli faturasının 4.860,00 USD olmakla, Davalı'dan talep edebileceği demuraj bedelinin 4.860,00 USD olduğunu,

6.480,00 USD - 4.860 USD - 1.620,00 USD farkın , fiili taşıyanın demuraj bedeli üzerine ilave edilen kar bedeli olduğunu, davacının cari hesap ile talebi olan 3.790,00 USD bedelden, 1.620,00 USD ilave edilen bedelin düşülmesi ile 2.170,00 USD cari alacağının olduğunu beyan etmişlerdir.

Dosyaya sunulan bilirkişi raporundaki tespitler mahkemece denetime ve hüküm kurmaya elverişli bulunmuş olup, dayandıkları gerekçeler ile ulaştıkları tespitler mahkemece dosya kapsamı ve deliller ile uyumlu bulunduğundan alınan bilirkişi raporları karara esas alınarak hüküm tesis edilmiştir.

Huzurdaki davada taraflar arasındaki hukuki ihtilaf, davacı yanın borçlu aleyhine T.C. .... icra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 4465 USD alacağının tahsili amacıyla başlatmış olduğu icra takibine, davalı yanın borca itirazı ile icra takibinin durdurulması sonucunda davacı şirketin demuraj faturalarından kaynaklı alacağını davalı yandan tahsil edemedikleri iddiası üzerine çıkmış bulunmaktadır.

Dosyada bulunan tüm belgelerin incelenmesiyle ; Asıl taşımayı yapan dava dışı ... A.Ş tarafından dava ve icra takibine konu alacak ile ilgili olarak 04.05.2020 tarihinde .. fatura nolu 4860,00 USD bedeli ile davacı yana demuraj faturası düzenlediği, davacı yan ödenen bu faturaya ilişkin olarak 06.05.2020 tarihinde ... fatura no ile 6480,00 USD fatura kestiği, 27.07.2020 tarihinde davacı , davalı şirkete .... Noterliğinin 2020/... yevmiye numaralı ihtarnamesi borcun ödenmesini hatırlatıldığı , davacı şirket tarafından 4465 USD alacak için .... İcra Müdürlüğünün 2020/... E. nolu dosyası ile icra takibi başlatıldığı , davalı şirket tarafından borca itiraz edilerek icra takibinin durduğu anlaşılmıştır.

Davaya konu olan ... nolu 21.12.2019 tarihli konuşmentonun incelenmesi ile ; "gönderenin" .... olduğu , gönderilenin ... olduğu , acente olarak davacı ... Lojistik in yer aldığı , ... ... nolu 20 feet konteyner muhtevası kozmotik emtiasının ... limanından İstanbul limanına önce .. isimli gemi ile, ... sonrasında aktarma yapılarak ... adlı gemi ile taşındığı anlaşılmaktadır.

22.01.2020 Tarihli Varış İhbarı ile ; ... Nolu 21.12.2019 Tarihli Konşimento ile taşınan ... ... nolu 20 feet konteynerin 22.01.2020 tarihinde ... limanına varış yaptığının bildirildiği, varış ihbarı üzerinde demuraj tarifesine yer verilmiş olup ilk 7 gün serbest süre sonrasında 20 feet konteyner için günlük 80 Usd demuraj uygulanacağının bildirildiği anlaşılmıştır.

... Liman İşletmeleri 26.05.2021 Tarihli Yazısı ile ; dava konusu konteynerin 23.01.2020 tarihinde tahliye edildiği ve 29.04.2020 tarihinde iç boşaltma yapıldığı bildirilmiş , yazı ekinde yer alan konteyner tarihçesinde bu tarihlerin doğru olduğu anlaşılmıştır.

Gümrükten Çekiş / Millileşme İhbarı yazısı ile ; Dava konusu yükü taşıyan gemi 22.01.2020 tarihinde ... limanına vardığı , konteyner 23.01.2020 tarihinde tahliye edildiği, davacı tarafından 20.02.2020 tarihinde davalıya gönderilen “Millileşme İhbarı” ile; 22.01.2020 tarihinde gelmiş olan malın 45 günlük bekleme süresi sonrasında millileştirileceğinin ihbar edildiği , dosyada mevcut yazışmalardan ithal edilen yükün GTİP değişikliğine gidilmesi nedeniyle gümrük işlemlerinin uzadığı anlaşılmıştır.

27.03.2020 tarihinde taraflar arasında yapılan yazışmalardan “GTİP değişikliğinin yapıldığı TSE'ye başvurulduğu için millileştirme süresinin durduğu” davalı tarafından davacıya bildirildiği , dosyaya ...'dan celp edilen yazı ekinde yer alan konteyner tarihçesinden, konteynerin 29.04.2020 tarihinde boşaltıldığı, gümrük işlemlerinin 29.04.2020 tarihinde bitirilmiş olduğu anlaşılmaktadır.

Konteyner üzerinde tasarruf hakkı bulunan kişi, gönderilenin belli bir süre içinde konteyneri iade etmesini ister, çünkü konteyneri başka taşımalarda kullanacaktır. Bu sebeple konteynerin gönderilen tarafından iadesi için genellikle belli süreler kararlaştırılmakta bu süreler için, artan oranlara göre ödemelerin yapılması istenmektedir.

Söz konusu ücret, dolu olarak gelen konteynerlerin gemiden tahliye edildiği gün ile içerisindeki eşyanın konteynerden boşaltıldığı ve konteynerin taşıyana teslim edildiği güne kadar gecen süre, belli bir gün adetinden fazla ise taşıyana ödenen bir ücrettir. Bu ödemelere de gemilerin gecikmesi hâlinde ödenen "demuraj" teriminden türetilmiş olarak "konteyner demuraji denilmektedir. Bu istem, konteyner gecikme ücreti yahut konteyner işgaliye ücreti olarak ifade edilebilir.

Konteyner gecikme ücreti için öngörülen serbest süre konteynerlerin alıcı tarafından teslim alınması tarihinden itibaren değil konteynerlerin gemiden boşaltıldığı tarihten itibaren başlar. Dolayısıyla konteynerlerin fiilen teslim alınmaması ya da geç teslim alınması konteyner gecikme ücretinin işlemeye başlamasına engel değildir.

Konteynerlerin iadesindeki gecikme sebebiyle bir bedel isteyebilecek taraf, konşimento uyarınca "taşıyan" dır. Buradaki taşıyan terimi ürünü "fiili" olarak taşıyan olarak anlaşılmalıdır.

Taşıma İşleri Komisyoncuları (freight forwarder), ithalat ve ihracat yapan firmalara aracılık eden, malların bir yerden başka bir yere taşınmasını ve teslim edilmesini sağlayan ve bu hizmet karşılığında komisyon alan firmalardır. Sözleşme şekline göre Taşıma İşleri Komisyoncusunun sorumluluğu, malın tesliminin yapılması aşamasına kadar devam edebilir. Bu firmalar belirli şartlar altında ödedikleri demuraji, demuraj borçlusundan talep edebilirler.

Dosya incelendiğinde taşıma işini fiilen yerine getiren şirketin dava dışı ... A.Ş. olduğu görülmektedir. Davacı ... Lojistik A.Ş. ise Davalı ... ...Ltd Şti.ye taşıma işleri komisyoncusu olarak hizmet vermektedir. Bu çerçevede, dosya içine davacı tarafından sunulan yazışmalar da değerlendirililerek, davacı ... Lojistik A.Ş ile davalı ... ...Ltd Şti. arasında navlun sözleşmesinin kurulmuş olduğu anlaşılmıştır.

Navlun sözleşmesinin tarafları taşıyan ve taşıtandır. Konteyner gecikme ücretinin borçlusu taşıtandır. Navlun sözleşmesinin gönderileni eğer navlun sözleşmesinin aynı zamanda tarafı değilse, diğer bir ifadeyle, taşıtan değilse anılan ücret ve masrafların borçlusu değildir. Ne var ki, TTK m. 1203'ün koşullarının gerçekleşmesi hâlinde gönderilen söz konusu masraflardan sorumlu hâle gelir.

TTK m. 1203 uyannca "Eşya, taşıtandan başka bir kişiye teslim edilecekse, bu kişi, navlun sözleşmesi veya konşimento ya da diğer bir denizde taşıma senedi uyarınca eşyanın teslimini istediğinde, bu istemin dayandığı sözleşmenin veya konşimentonun yahut diğer bir denizde taşıma senedinin hükümlerine göre ödemeye yetkili kılındığı bütün alacakları ödemekle, kendi hesabına gümrük resmi ödenmiş ve başka giderler yapılmış ise bunları da vermekle ve üstüne düşen diğer bütün borçları yerine getirmekle yükümlü olur"

İhtilaf konusu olayda, ... Nolu 21.12.2019 Tarihli Konşimento tahtında gönderilen “...”, İstanbul limanında yükü teslim almamıştır ve yük millilştirme işlemlerine tabi tutulmuş ve bu süre içinde konteyner gecikme ücreti doğmuştur. Uyuşmazlıkta eşyanın teslimi davalı ... ...Ltd Şti. tarafından istenmiş ve gerçekleşmiştir. Dolayısıyla davalı ... ...Ltd Şti.ye konteyner gecikme ücretinden sorumludur. Bu kapsamda davalının taşıtan, davacının ise akdi taşıyan sıfatlarını haiz olduğu, tarafların aktif ve pasif dava ehliyetlerinin bulunduğu kanaatine varılmıştır.

Demuraj Hesabı ve Sorumluluk Miktarı bakımından ; davacını tarifesiyle yapılan hesaplama ile. 22.01.2020 (hariç, tahliye tarihi 23.01.2020 dir) - 29.04.2020 (dahil) tarihleri arasında toplam süre 98 gün: Serbest Süre 18 Gün , 80 Gün x 80 Usd 6.400,00 Usd , Toplam Süre 98 Gün Ancak dava dışı hat taşıyanı ... A.Ş. tarafından davacıya dava konusu taşıma için 4.860,00 USD demuraj bedelinin yansıtıldığı, TTK uyarınca akdi taşıyan sıfatını da haiz davacı ...

Lojistik A.Ş nin demuraj bedeli üzerine kar koyarak davalıya yansıtması mümkün olmadığı , davacının davalıdan 4.860,00 USD demuraj alacağının bulunduğu, davalıya düzenlemiş olduğu demuraj faturasından, hat taşıyanı tarafından davacıya düzenlenen fatura bedeli farkının cari alacaktan düşülerek 6.480,00 Usd - 4.860 Usd - 1.620,00 Usd fark, hat taşıyanı demuraj bedeli üzerine ilave edilen kar bedelidir.

Bu kapsamda davacının cari hesap ile talebi olan 3.790,00 Usd bedelden, 1.620,00 Usd ilave edilen bedelin düşülmesi ile; 3.790,00 Usd - 1.620,00 USD - 2.170,00 USD alacağının olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davacı vekili dava dilekçesinde icra inkar tazminatı talep etmiş ise de kısa karar da icra inkar tazminatına ilişkin talep sehven değerlendirilmemiş olduğu anlaşıldığı, bu nedenle kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması sebebiyle bu talep gerekçeli kararda değerlendirilmemiş, taraf vekillerinin HMK 305/A maddesi gereğince talepte bulunması halinde ayrıca değerlendirilecektir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır